Του Κώστα Ράπτη
Η πανηγυρική πρώτη συνεδρίαση του "Συμβουλίου Ειρήνης" του Ντόναλντ Τραμπ στην Ουάσιγκτον είχε έναν μεγάλο απόντα: την Αγία Έδρα, η οποία αντιμετώπισε την σχετική πρόσκληση με ανοικτή επιφύλαξη.
Ερωτηθείς σχετικά ο επικεφαλής της βατικάνειας διπλωματίας, καρδινάλιος Πιέτρο Παρολίν δήλωσε: "Η Αγία Έδρα δεν θα συμμετάσχει στο Συμβούλιο Ειρήνης λόγω της ιδιαίτερης φύσης της, η οποία προφανώς δεν είναι αυτή άλλων κρατών".
Ο καρδινάλιος Κρατικός Γραμματέας (ήτοι δεύτερος τη τάξει στο Βατικανό, μετά τον Πάπα), έκανε τη δήλωση αυτή την Τρίτη, στο περιθώριο διμερούς συνάντησης με την ιταλική κυβέρνηση στην πρεσβεία της Αγίας Έδρας στην Ιταλία.
Ο Παρολίν βρισκόταν στην πρεσβεία με τον Ιταλό πρόεδρο Σέρτζιο Ματαρέλα για να τιμήσει την επέτειο των Συμφώνων του Λατερανού του 1929, τα οποία καθιέρωσαν επίσημα τις σχέσεις μεταξύ της Αγίας Έδρας και του τότε Βασιλείου της Ιταλίας.
"Υπάρχουν σημεία που μας αφήνουν κάπως αμήχανους, ορισμένα κρίσιμα σημεία που θα πρέπει να βρουν εξηγήσεις", είπε ο Παρολίν, επικαλούμενος μεταξύ άλλων και την στάση της Ιταλίας. Μια συγκεκριμένη ανησυχία που ανέφερε ο πρωθυπουργεύων του Βατικανού είναι ότι "σε διεθνές επίπεδο, θα πρέπει πάνω απ' όλα να είναι ο ΟΗΕ που διαχειρίζεται αυτές τις καταστάσεις κρίσης".
"Αυτό είναι ένα από τα σημεία στα οποία έχουμε επιμείνει", τόνισε ο Παρολίν.
Ο Πάπας Λέων φέρεται να έλαβε από τον Ντόναλντ Τραμπ πρόσκληση συμμετοχής στο Συμβούλιο Ειρήνης τον περασμένο μήνα. Παραδοσιακοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, της Γερμανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Πολωνίας και της Ιταλίας, έχουν αρνηθεί να ενταχθούν. Μεταξύ των ανησυχιών που εκφράστηκαν ήταν ότι το συμβούλιο, που προέκυψε στο πλαίσιο του "σχεδίου Τραμπ" για την κατάπαυση του πυρός στη Γάζα, αλλά πλέον εμφανίζεται με ευρύτερες φιλοφοξίες επίλυσης κρίσεων, θα μπορούσε να υπονομεύσει τα Ηνωμένα Έθνη.
Και βέβαια είναι εκτός συζήτησης για το Βατικανό το τίμημα του ενός δισεκατομμυρίου, με το οποίο ο Τραμπ συνοδεύει την συμμετοχή στο όργανο αυτό, του οποίου θα προεδρεύει δια βίου.
Ο Παρολίν υπήρξε επίσης συνολικά επιφυλακτικός ως προς την διπλωματική κινητικότητα που έχει εξαπολύσει ο Τραμπ με αιχμή τον πόλεμο στην Ουκρανία. Έκανε λόγο για "σημαντική απαισιοδοξία" σχετικά με τις προοπτικές επίλυσης της σύγκρουσης.
"Και από τις δύο πλευρές δεν μας φαίνεται ότι υπάρχουν πραγματικές πρόοδοι όσον αφορά την ειρήνη και είναι τραγικό το γεγονός ότι μετά από τέσσερα χρόνια, βρισκόμαστε ακόμα σε αυτό το σημείο", δήλωσε ο Παρόλιν, για να συμπληρώσει: "Ελπίζει κανείς ότι αυτοί οι διάλογοι μπορεί να οδηγήσουν σε κάποια πρόοδο, αλλά μου φαίνεται ότι δεν υπάρχει μεγάλη ελπίδα και πολλές προσδοκίες".
Όσα πάντως διατυπώνονται από τον Παρολίν σε αρκούντως διπλωματική γλώσσα, άλλοι Ρωμαιοκαθολικοί ιεράρχες τα σχολιάζουν με μεγαλύτερη ευθύτητα.
Ο καρδινάλιος Πιερμπατίστα Πιτσαμπάλα, Λατίνος πατριάρχης Ιεροσολύμων, ρωτήθηκε σε εκδήλωση στις 6 Φεβρουαρίου στη ρωμαϊκή ενορία του Αγίου Φραγκίσκου α Ρίπα Γκράντε, από τη συντονίστρια Μαρία Τζαννίτι της RAI, σχετικά με το Συμβούλιο Ειρήνης.
"Νομίζω ότι είναι μια αποικιοκρατική επιχείρηση: άλλοι αποφασίζουν για τους Παλαιστίνιους", απάντησε χωρίς περιστροφές.
"Μας ζήτησαν να συμμετάσχουμε. Δεν είχα ποτέ ένα δισεκατομμύριο δολάρια, αλλά πάνω απ' όλα, δεν είναι αυτό το καθήκον της Εκκλησίας: Είναι τα μυστήρια, η αξιοπρέπεια του ατόμου", πρόσθεσε ο Πιτσαμπάλλα.
Σε συνέντευξή του στο OSV News στις 16 Φεβρουαρίου, ο Ίσα Κασισίγιε, Παλαιστίνιος πρέσβυς στην Αγία Έδρα, δήλωσε ότι ο καρδινάλιος έχει δει από πρώτο χέρι "την καταστροφή, τις δυστυχίες και την καταστροφική κατάσταση" στη Γάζα, η οποία αποτελεί "μέρος του μελλοντικού παλαιστινιακού κράτους". "Ο καρδινάλιος Πιτσαμπάλλα ήθελε να τονίσει ότι οποιαδήποτε πρωτοβουλία δεν μπορεί να ευοδωθεί χωρίς τη συμμετοχή του ίδιου του παλαιστινιακού λαού και των εκπροσώπων του" πρόσθεσε.
Κατά τον Κασισίγιε, ο Πιτσαμπάλλα μίλησε "από ηθική ευθύνη απέναντι στην κοινότητά του και τον λαό του" και ότι αυτό θα πρέπει να εκληφθεί ως ένα "αξιόπιστο μήνυμα" που επιδιώκει να διασφαλίσει ότι "δεν θα πάμε προς τη λάθος κατεύθυνση".
Σημείωσε επίσης ότι ο καρδινάλιος προσπάθησε να υπερασπιστεί όλους τους ανθρώπους στην περιοχή, όπως αποδεικνύεται από την προσφορά του να λάβει τη θέση των ομήρων που αιχμαλώτισε η Χαμάς κατά την επίθεσή της στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Σε κάθε περίπτωση, ο επικεφαλής των Ρωμαιοκαθολικών στην Αγία Γη έχει αναδειχθεί, από κοινού με τους άλλους Χριστιανούς ηγέτες της περιοχής, σε φορέα μιας αυστηρής κριτικής της στάσης του διεθνούς παράγοντα στο παλαιστινιακό ζήτημα. Χαρακτηριστική από αυτή την άποψη υπήρξε η κοινή επίσκεψή του στη Γάζα με τον Ελληνορθόδοξο Πατριάρχη Ιεροσολύμων Θεόφιλο, αλλά και η συνυπογραφή τον περασμένο Ιανουάριο από τους ηγέτες όλων των παραδοσιακών χριστιανικών δογμάτων κοινής διακήρυξης στην οποία χαρακτηρίζεται "αιρετική" και βλαπτική για τους Χριστιανούς της περιοχής η θεολογία του (δημοφιλούς εν Αμερική) "Χριστιανικού Σιωνισμού".
"Η υποστήριξη της ειρήνης δεν μπορεί να βασιστεί σε ένα θεολογικό πλαίσιο που δίνει προνομιακή θέση σε έναν λαό έναντι ενός άλλου", προειδοποιεί η εν λόγω διακήρυξη, προσθέτοντας ότι "η Εκκλησία δεν μπορεί να σιωπά όταν το Ευαγγέλιο χρησιμοποιείται για να δικαιολογήσει την πολιτική αδικία".