Οι αξιωματούχοι της Federal Reserve έχουν βάλει στο ραντάρ τους τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και τους κινδύνους που δημιουργεί για την πορεία του πληθωρισμού αλλά και για τις αντοχές της ανάπτυξης, παρά την ανθεκτικότητα που έχει δείξει μέχρι σήμερα η αμερικανική οικονομία.
Μια παρατεταμένη σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η οποία θα διευρύνεται πέρα από τα σύνορα του Ιράν, με επιθέσεις της Τεχεράνης και των αντιπροσώπων της σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, θα μπορούσε να πλήξει την αμερικανική οικονομία με πολλούς τρόπους προειδοποίησε την Τρίτη ο πρόεδρος της Fed της Νέας Υόρκης, Τζον Γουίλιαμς. Μέσω της υποχώρησης των τιμών διαφορετικών περιουσιακών στοιχείων, ενός εκτεταμένου εμπορικού σοκ για τους συμμάχους των ΗΠΑ και του υψηλότερου πληθωρισμού, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, όπως ανέφερε ο αξιωματούχος.
Ωστόσο, ο αντίκτυπος στην οικονομία των ΗΠΑ και στην πολιτική της Fed θα χρειαστεί χρόνο για να προσδιοριστεί, χωρίς να υπάρχει εύκολος τρόπος να χαρτογραφηθεί η τρέχουσα κατάσταση με άλλα συγκρίσιμα γεγονότα, όπως η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η οποία έπληξε τόσο τις τιμές όσο και την ανάπτυξη στην Ευρώπη, αλλά δεν άλλαξε πολύ την πορεία της οικονομίας των ΗΠΑ ή τη νομισματική πολιτική της κεντρικής τράπεζας.
"Κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος πόσο θα διαρκέσει ή τις ευρύτερες επιπτώσεις... Η εμπειρία του παρελθόντος έχει δείξει ότι οι κινήσεις στις τιμές του πετρελαίου που έχουμε δει μέχρι στιγμής δεν μετατοπίζουν θεμελιωδώς την οικονομία, αλλά θα περιμένουμε", δήλωσε ο Γουίλιαμς μιλώντας σε δημοσιογράφους στο περιθώριο ομιλίας του στην Ουάσινγκτον.
"Είναι μια από αυτές τις εξελίξεις που μπορούν να πλήξουν και τους δύο στόχους μας [μέγιστη απασχόληση και πληθωρισμό 2%] βραχυπρόθεσμα - να αυξήσουν τον πληθωρισμό και ίσως να επιβραδύνουν την παγκόσμια ανάπτυξη. Αλλά το σημαντικό ερώτημα είναι ποιοτικά πόσο μεγάλη επίδραση έχει αυτό στις ΗΠΑ και πόσο επίμονες είναι αυτές οι επιπτώσεις όσον αφορά τη σταθερότητα των τιμών;"
"Η μετάδοση [στην οικονομία] γίνεται στην πραγματικότητα μέσω των τιμών των περιουσιακών στοιχείων και των αντιδράσεων της χρηματοπιστωτικής αγοράς, οι οποίες μέχρι στιγμής έχουν κινηθεί σε λογικό βαθμό", δήλωσε ο αξιωματούχος.
Σε διαφορετική εκδήλωση ο πρόεδρος της Federal Reserve Bank of Minneapolis, Νιλ Κασκάρι δήλωσε ότι η στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν ενισχύει τον προβληματισμό του για τις μειώσεις των επιτοκίων.
"Τώρα, με τα γεωπολιτικά γεγονότα, πρέπει να συγκεντρώσουμε πολλά περισσότερα δεδομένα", δήλωσε ο Κασκάρι μιλώντας στο συνέδριο Bloomberg Invest στη Νέα Υόρκη.
Ο αξιωματούχος πρόσθεσε ότι το βασικό ερώτημα αυτή τη στιγμή για τον πληθωρισμό είναι πόσο επίμονες θα είναι οι υψηλότερες τιμές στην ενέργεια. Η τιμή του πετρελαίου εκτοξεύτηκε τη Δευτέρα και την Τρίτη μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν.
"Αυτή τη στιγμή είναι πολύ νωρίς για να γνωρίζουμε τι αντίκτυπο θα έχει αυτό στον πληθωρισμό και για πόσο καιρό", δήλωσε ο Κασκάρι.
Οι αξιωματούχοι της Fed αναμένεται να διατηρήσουν τα επιτόκια τους αμετάβλητα όταν συναντηθούν αυτόν τον μήνα (17-18 Μαρτίου). Η κεντρική τράπεζα μείωσε τα επιτόκια στις τρεις τελευταίες συνεδριάσεις του 2025 – κατά 25 μονάδες βάσης την κάθε φορά – και τα διατήρησε αμετάβλητα στη συνεδρίαση της στα τέλη Ιανουαρίου.
Ο Κασκάρι επανέλαβε την υποστήριξή του στον πρόεδρο της Fed, Τζερόμ Πάουελ, ο οποίος έχει δεχθεί πιέσεις από την κυβέρνηση Τραμπ επειδή δεν προχώρησε σε περισσότερες μειώσεις επιτοκίων. Η θητεία του Πάουελ στη θέση του προέδρου λήγει τον Μάιο.
Το βάρος στον πληθωρισμό
Η αρχική αντίδραση των χρηματοοικονομικών αγορών στον πόλεμο με το Ιράν φάνηκε να δίνει μεγαλύτερο βάρος στους κινδύνους για τον πληθωρισμό, με τους επενδυτές να στοιχηματίζουν σε ελαφρώς πιο αυστηρή νομισματική πολιτική από την Fed και βραδύτερες μειώσεις των επιτοκίων απ' ό,τι αναμενόταν πριν το ξέσπασμα του πολέμου.
Η αβεβαιότητα για τη διάρκεια των επιχειρήσεων επιβαρύνει ακόμα περισσότερο το κλίμα, με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να δεσμεύεται να συνεχίσει την επίθεση για όσο διάστημα χρειαστεί προκειμένου να εκδιώξει το ισλαμιστικό καθεστώς, του οποίου η κατάληψη της εξουσίας το 1979 οδήγησε σε παγκόσμιο σοκ στις τιμές του πετρελαίου.
Ένας τέτοιος αντίκτυπος είναι απίθανος για τις ΗΠΑ αυτή τη φορά, δεδομένης της ενεργειακής επάρκειας που έχουν εξασφαλίσει, αν και ο Τζον Γουίλιαμς της New York Fed, επισήμανε τον πιθανό αντίκτυπο στους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, ιδίως στην Ευρώπη, και τις εκτιμήσεις των επενδυτών για τον κίνδυνο και την αβεβαιότητα ως σημαντικά κανάλια μετάδοσης μέσω των οποίων η σύγκρουση θα μπορούσε να αλλάξει τις οικονομικές προοπτικές και την αντίδραση της κεντρικής τράπεζας στη νομισματική πολιτική.
Οι αγορές βλέπουν λιγότερες μειώσεις των επιτοκίων
Το sell off στις αγορές ομολόγων και την Τρίτη περιόρισε ακόμα περισσότερο τις προσδοκίες ότι η Fed θα επιστρέψει σε μειώσεις των επιτοκίων πριν από τον Σεπτέμβριο, καθώς το ράλι των τιμών του πετρελαίου πυροδοτεί έντονες ανησυχίες για τις πληθωριστικές πιέσεις.
Οι τιμές του πετρελαίου στις ΗΠΑ έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 13% από την έναρξη των επιθέσεων το Σαββατοκύριακο που σκότωσαν τον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και πυροδότησαν μαζικές αντεπιθέσεις που έκλεισαν τα Στενά του Ορμούζ όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων ροών αργού πετρελαίου.
Οι αγορές δίνουν πλέον πιθανότητα περίπου 40% για μείωση των επιτοκίων της Fed τον Ιούνιο, όταν ο Κέβιν Γουόρς - ο υποψήφιος του Τραμπ για να διαδεχθεί τον πρόεδρο της Τζερόμ Πάουελ – θα ηγηθεί της συνεδρίασης των αξιωματούχων για τον καθορισμό πολιτικής για πρώτη φορά.