Οι αλβανικές αρχές κατά της διαφθοράς διεξάγουν έρευνα για ένα πολυτελές τουριστικό συγκρότημα που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, την ώρα που συνεχίζονται οι αντιδράσεις πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων για την ανάπτυξη του έργου.
Το σχέδιο περιλαμβάνει το ακατοίκητο νησί του Αδριατικού Sazan Island και αρκετές εκατοντάδες εκτάρια της προστατευόμενης περιοχής τοπίου Vjosa-Narta Protected Landscape, μιας ευαίσθητης παράκτιας υγροτοπικής ζώνης που φιλοξενεί φλαμίνγκο, φώκιες και περιοχές ωοτοκίας θαλάσσιων χελωνών.
Η SPAK, η ειδική εισαγγελική αρχή κατά της διαφθοράς της Αλβανίας, επιβεβαίωσε τη Δευτέρα ότι έχει ξεκινήσει έρευνα για αμφιλεγόμενες αλλαγές στο καθεστώς προστασίας της περιοχής και στην ιδιοκτησία γης το 2024, οι οποίες άνοιξαν τον δρόμο για τουριστική ανάπτυξη.
Ο Κούσνερ, ο οποίος, όπως μεταδίδει το Politico, ηγείται της ιδιωτικής επενδυτικής εταιρείας Affinity Partners, διαθέτει χαρτοφυλάκιο ακινήτων αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων. Επίσης υπηρετεί ως ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ για την ειρήνη και συμμετέχει σε διπλωματικές διαπραγματεύσεις για τη Γάζα, το Ιράν και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Κριτικοί έχουν εγείρει ερωτήματα για την επικάλυψη μεταξύ επιχειρηματικών συμφερόντων και πολιτικών ρόλων.
Τον Αύγουστο του 2024, ο Κούσνερ παρουσίασε σχέδια της Affinity Partners για μετατροπή της περιοχής σε πολυτελές θέρετρο και στις αρχές του 2026 επισκέφθηκε την περιοχή με τη σύζυγό του, Ιβάνκα Τραμπ. Σε πρόσφατη συνέντευξη στο Politico, ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα επιβεβαίωσε ότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται μεταξύ κυβέρνησης και Κούσνερ για το deal, το οποίο προβλέπει 10.000 δωμάτια ξενοδοχείων.
Μιλώντας σε Αλβανούς βουλευτές τη Δευτέρα, ο Ράμα αρνήθηκε ότι το έργο παραβιάζει προστατευόμενη περιοχή άγριας ζωής και δήλωσε ότι η τελική πρόταση δεν έχει ακόμη κατατεθεί και η περιβαλλοντική μελέτη δεν έχει ολοκληρωθεί.
Η SPAK ιδρύθηκε με υποστήριξη της ΕΕ και των ΗΠΑ στο πλαίσιο της ευρείας μεταρρύθμισης της δικαιοσύνης της χώρας το 2019. Λειτουργεί ανεξάρτητα από το εθνικό δικαστικό σύστημα και έχει ερευνήσει και καταδικάσει υψηλόβαθμους αξιωματούχους και από τα δύο πολιτικά στρατόπεδα. Σύμφωνα με ανεξάρτητες δημοσκοπήσεις, θεωρείται σήμερα ο πιο αξιόπιστος θεσμός της χώρας.
Βίαιες διαδηλώσεις
Διαμαρτυρίες πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων ξεκίνησαν στα τέλη Μαΐου, όταν τοποθετήθηκαν συρματοπλέγματα με αγκαθωτό σύρμα από τους επενδυτές στην περιοχή Ζβερνέτς στη νότια Αλβανία, εμποδίζοντας την πρόσβαση σε κατοίκους και τουρίστες.
Την Κυριακή το βράδυ, διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από κυβερνητικά γραφεία και ζήτησαν τον τερματισμό του έργου, την προστασία της περιοχής και ακόμη και την παραίτηση του πρωθυπουργού.
Βίντεο που κυκλοφόρησε μετά τις διαδηλώσεις του Σαββάτου έδειξε ιδιωτικούς φρουρούς να επιτίθενται και να σέρνουν έναν διαδηλωτή σε γκρεμό, ενώ απειλούσαν άλλους.
Οι αρχές της Αλβανίας αφαίρεσαν τις άδειες δύο εταιρειών ιδιωτικής ασφάλειας και ένας φρουρός συνελήφθη. Περίπου 15 διαδηλωτές κατηγορήθηκαν, ενώ ο επικεφαλής της τοπικής αστυνομίας απομακρύνθηκε από τα καθήκοντά του.
Ο Ράμα δήλωσε: "Θέλω να κάνω την Αλβανία έναν ελκυστικό προορισμό στην περιοχή και αυτό το έργο είναι μέρος αυτής της προσπάθειας".
Η Αλβανία στοχεύει στην ένταξή της στην ΕΕ έως το 2030 και έχει ανοίξει όλα τα διαπραγματευτικά κεφάλαια της διαδικασίας. Οι ηγέτες της ΕΕ θα συναντηθούν την Παρασκευή στο Μαυροβούνιο για τη διεύρυνση της Ένωσης με τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.
Η επενδυτική εταιρεία του Κούσνερ είχε εγκαταλείψει μεγάλο έργο ανάπτυξης στη Σερβία το 2025 μετά από αντιδράσεις και έρευνες από τις τοπικές αρχές κατά της διαφθοράς.