Τα πρώτα σημάδια ότι το Στενό του Ορμούζ επαναλειτουργεί έχουν μειώσει την πιο οξεία απειλή για τις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες, αλλά οι οικονομικές ζημιές από σχεδόν τέσσερις μήνες πολέμου θα χρειαστούν μήνες για να αποκατασταθούν, προειδοποίησαν αναλυτές.
Οι ΗΠΑ και το Ιράν υπέγραψαν την Πέμπτη ένα μνημόνιο για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, τερματίζοντας έναν πόλεμο που είχε ανατρέψει τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες ενέργειας, είχε ωθήσει τον πληθωρισμό υψηλότερα και είχε επιβαρύνει τις προοπτικές ανάπτυξης.
Ωστόσο, ακόμη κι αν η ναυσιπλοΐα μέσω του στενού επανέλθει σε κανονικά επίπεδα, ο υψηλότερος πληθωρισμός έχει ήδη σε μεγάλο βαθμό "ενσωματωθεί" σε πολλές οικονομίες, δήλωσε ο Simon MacAdam, αναπληρωτής επικεφαλής παγκόσμιος οικονομολόγος της Capital Economics, σε σημείωμά του αυτή την εβδομάδα, όπως μεταδίδει το CNBC.
"Μπορεί να χρειαστούν πολλοί μήνες για να μετακυλιστούν οι υψηλότερες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων μέσα στις αλυσίδες τροφίμων προς τους τελικούς καταναλωτές", ανέφερε ο MacAdam. Οι τιμές του φυσικού αερίου που διοχετεύεται στα νοικοκυριά συνήθως καθυστερούν περίπου τρεις μήνες σε σχέση με την αγορά χονδρικής, πρόσθεσε.
Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν γύρω στα 80 δολάρια το βαρέλι την Παρασκευή, από το υψηλό των 118 δολαρίων τον Μάρτιο, όταν ο πόλεμος βρισκόταν στην κορύφωσή του. Η Goldman Sachs μείωσε την Τρίτη τις προβλέψεις της για το πετρέλαιο, εκτιμώντας ότι το Brent θα κυμανθεί κατά μέσο όρο στα 80 δολάρια στα τέλη του 2026 και στα 75 δολάρια το 2027, επικαλούμενη ταχύτερη από το αναμενόμενο ανάκαμψη των ροών αργού από τον Περσικό Κόλπο.
Το υψηλότερο κόστος ενέργειας και οι διαταραχές στην προσφορά ανάντη θα χρειαστούν περισσότερο χρόνο για να μεταδοθούν στους τομείς τροφίμων και ενέργειας κατάντη. Ένα συσσωρευμένο "μπλοκάρισμα" πλοίων που περιμένουν να διέλθουν από το Στενό του Ορμούζ θα μπορούσε επίσης να καθυστερήσει την πλήρη αποκατάσταση των θαλάσσιων ροών.
Η Παγκόσμια Τράπεζα, η οποία την περασμένη εβδομάδα μείωσε την πρόβλεψη για την παγκόσμια ανάπτυξη στο 2,5%, το χαμηλότερο επίπεδο από την πανδημία, εκτιμά ότι ο παγκόσμιος πληθωρισμός θα αυξηθεί στο 4% φέτος, από 3,3% το 2025, ακόμη και αν οι διαταραχές στις ροές πετρελαίου υποχωρήσουν τις επόμενες εβδομάδες.
Οι τιμές των λιπασμάτων θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και 38% φέτος, καθώς οι διαταραχές στην προσφορά και οι ελλείψεις βασικών εισροών από τον Κόλπο επηρεάζουν τις αγορές γεωργικών προϊόντων, ανέφερε η ίδια.
Η Ευρώπη θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ιδιαίτερες πιέσεις, επειδή τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου παραμένουν ιστορικά χαμηλά, δήλωσε ο MacAdam, προβλέποντας ότι ο πληθωρισμός στην Ευρώπη και την Ιαπωνία θα αυξηθεί κατά επιπλέον 3 έως 4 ποσοστιαίες μονάδες καθώς οι τιμές εξαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις ΗΠΑ ανεβαίνουν.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ήταν η πρώτη μεγάλη κεντρική τράπεζα που αύξησε τα επιτόκια την περασμένη εβδομάδα, στην πρώτη της κίνηση σύσφιξης εδώ και σχεδόν τρία χρόνια.
Εν τω μεταξύ, η Fed, υπό τον νέο πρόεδρο Κέβιν Γουόρς, διατήρησε αμετάβλητα τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια την Τετάρτη, αλλά αναθεώρησε προς τα πάνω την πρόβλεψή της για τον πληθωρισμό (PCE) στο 3,6% έως τον Δεκέμβριο, από 2,7% που είχε προβλεφθεί τον Μάρτιο. Εννέα από τα 18 μέλη με δικαίωμα ψήφου αναμένουν τουλάχιστον μία αύξηση επιτοκίων πριν το τέλος του έτους.
Η πορεία αυτή υπογραμμίζει πώς η κρίση του Ορμούζ έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι κεντρικές τράπεζες προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην επιβράδυνση της ανάπτυξης και την άνοδο του πληθωρισμού.
Η Τράπεζα της Αγγλίας επίσης διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια πολιτικής, αλλά προειδοποίησε ότι "ακόμη και σε περίπτωση άμεσης επίλυσης της σύγκρουσης, μπορεί να υπάρξει καθυστέρηση στις μεταφορές για την αποκατάσταση της παραγωγής και μεταφοράς ενέργειας".
Οι κεντρικές τράπεζες που έχουν στραφεί σε πιο "σφικτή" νομισματική πολιτική είναι απίθανο να αλλάξουν γρήγορα πορεία, καθώς οι τιμές καυσίμων και ο πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνουν υψηλά, δήλωσε ο Alex Holmes, περιφερειακός διευθυντής στο Economist Intelligence Unit. Ο πληθωρισμός τροφίμων επίσης δέχεται πρόσθετη πίεση, καθώς ένα ισχυρό φαινόμενο El Niño απειλεί τη γεωργική παραγωγή τους επόμενους μήνες.
Η κρίση έχει επίσης οδηγήσει τις κυβερνήσεις να επανεξετάσουν τις στρατηγικές ενεργειακής ασφάλειας. Χώρες που επηρεάστηκαν από τη διαταραχή αναμένεται να ενισχύσουν τα αποθέματα ενέργειας, να κατευθύνουν πόρους για αύξηση της εγχώριας παραγωγής και να αναζητήσουν εναλλακτικές διαδρομές εφοδιασμού ώστε να μειώσουν την εξάρτηση από ένα μόνο "σημείο συμφόρησης".
"Το να διασφαλιστεί ότι όλοι έχουν ένα συγκεκριμένο επίπεδο αποθέματος σε ειρηνικές περιόδους θα παρείχε αυτό το μαξιλάρι ακόμη και απέναντι σε μια παγκόσμια κρίση", δήλωσε ο Matteo Lanzafame, διευθυντής στην Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης, σε διαδικτυακή εκδήλωση την Πέμπτη.