Το κοινοβούλιο της Ουγγαρίας αναμένεται να εγκρίνει τη Δευτέρα συνταγματική τροποποίηση που προωθεί η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Πέτερ Μαγιάρ, με σκοπό την απομάκρυνση του Προέδρου της Δημοκρατίας, Τάμας Σούγιοκ, τον οποίο ο Μαγιάρ χαρακτήρισε "μαριονέτα" του πρώην πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν.
Η νομοθετική αυτή πρωτοβουλία, η οποία έρχεται μετά τον σαρωτικό εκλογικό θρίαμβο του Μαγιάρ τον Απρίλιο, με τον οποίο τερματίστηκε η 16ετής διακυβέρνηση του εθνικιστή Όρμπαν, αποτελεί μέρος των προσπαθειών του να διαλύσει τα κέντρα εξουσίας που εγκαθίδρυσε ο Όρμπαν, για τα οποία, όπως υποστηρίζει, έλαβε ισχυρή λαϊκή εντολή να τα καταργήσει.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας διαθέτει περιορισμένες μόνο αρμοδιότητες να ασκεί βέτο στη νομοθεσία ή να ζητεί τον έλεγχο της συνταγματικότητάς της, ωστόσο αποτελεί σημαντική συμβολική μορφή του κράτους.
Το κόμμα Tisza του Μαγιάρ διαθέτει υπερπλειοψηφία στο κοινοβούλιο, γεγονός που του επιτρέπει να τροποποιεί το Σύνταγμα και να ανατρέπει αλλαγές που είχε θεσπίσει ο Όρμπαν και οι οποίες, σύμφωνα με τον ίδιο, υπονόμευσαν τη δημοκρατία. Η κυβέρνηση έχει ήδη κινηθεί ταχύτατα, αναστέλλοντας την περασμένη εβδομάδα τα ενημερωτικά δελτία της δημόσιας τηλεόρασης και του δημόσιου ραδιοφώνου, στο πλαίσιο μεταρρύθμισης που αποσκοπεί στη διασφάλιση της ανεξαρτησίας των δημόσιων μέσων ενημέρωσης, σύμφωνα με το Reuters.
Ο Μαγιάρ ανέφερε σε ανάρτησή του στο Facebook το Σάββατο ότι το κοινοβούλιο θα εγκρίνει τη Δευτέρα τη συνταγματική τροποποίηση για την απομάκρυνση του Σούγιοκ. Αν ο Σούγιοκ δεν υπογράψει τη νομοθεσία εντός πέντε ημερών, θα κινηθεί διαδικασία μομφής, δήλωσε ο Μαγιάρ.
Ο Σούγιοκ, ο οποίος υπηρέτησε επί δέκα χρόνια ως δικαστής του Συνταγματικού Δικαστηρίου πριν διοριστεί από το κοινοβούλιο στη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας το 2024, έχει δηλώσει ότι δεν διαθέτει πολιτική ατζέντα.
Έχει εκφράσει αντιρρήσεις για την τροποποίηση και ζήτησε γνωμοδότηση από την Επιτροπή της Βενετίας, συμβουλευτικό όργανο του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα ανθρώπινα δικαιώματα, το οποίο αξιολογεί κατά πόσον οι συνταγματικές αλλαγές είναι συμβατές με τις δημοκρατικές αρχές. Η Επιτροπή της Βενετίας αρνήθηκε να σχολιάσει.
Την περασμένη Πέμπτη, το κόμμα Fidesz του Όρμπαν πραγματοποίησε συγκέντρωση διαμαρτυρίας υπέρ του Σούγιοκ. Ο ίδιος ο Όρμπαν δεν συμμετείχε.
Ο Μαγιάρ, του οποίου η κυβέρνηση σχεδιάζει ευρύτερη συνταγματική μεταρρύθμιση το φθινόπωρο, αναμένεται να απευθυνθεί στο κοινοβούλιο στις 13:00 ώρα Κεντρικής Ευρώπης (CET), πριν από την ψηφοφορία επί του νομοσχεδίου, το οποίο προβλέπει επίσης τον περιορισμό της θητείας των βουλευτών σε 12 έτη. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, στόχος του είναι να διασφαλίσει "τις προϋποθέσεις για την αποκατάσταση της συνταγματικής δημοκρατίας".
Η τροποποίηση θα τερματίσει άμεσα τη θητεία του Σούγιοκ, επικαλούμενη τη "σοβαρή απώλεια εμπιστοσύνης" της κοινωνίας προς το πρόσωπό του. Το κοινοβούλιο θα εκλέξει νέο Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο οποίος θα παραμείνει στο αξίωμα έως ότου τεθεί σε ισχύ νέο Σύνταγμα ή, το αργότερο, για διάστημα πέντε ετών.