Η κλιμακούμενη σύγκρουση μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν απειλεί τα σχέδια των ασιατικών διυλιστηρίων να αυξήσουν την παραγωγή τους τον Αύγουστο, γεγονός που θα μπορούσε να διατηρήσει τα παγκόσμια αποθέματα καυσίμων σε χαμηλά επίπεδα και να στηρίξει τις τιμές για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, εκτός εάν η Κίνα καλύψει το κενό.
Τα ασιατικά διυλιστήρια, υπολογίζοντας σε πιο σταθερό εφοδιασμό με πετρέλαιο, αναμενόταν να ηγηθούν της ανάκαμψης της παγκόσμιας παραγωγής καυσίμων κατά το τρέχον τρίμηνο. Ωστόσο, οι επιθέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν περιόρισαν εκ νέου τις εξαγωγές αργού από τον Κόλπο μέσω των Στενών του Ορμούζ, απ’ όπου πριν από τον πόλεμο διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου.
Πλέον, οι Χούθι της Υεμένης, που υποστηρίζονται από το Ιράν, απείλησαν να αποκλείσουν τις εξαγωγές της Σαουδικής Αραβίας μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, κάτι που θα μπορούσε να αναγκάσει περισσότερα από 3 εκατομμύρια βαρέλια σαουδαραβικού αργού ημερησίως, τα οποία προορίζονταν για την Ασία μέσω του στενού Μπαμπ ελ Μαντέμπ, να ακολουθήσουν πολύ μεγαλύτερες θαλάσσιες διαδρομές, σύμφωνα με την εταιρεία ερευνών Energy Aspects.
Την Τρίτη, τρία δεξαμενόπλοια που μετέφεραν σαουδαραβικό αργό με προορισμό την Κίνα και την Ινδία μέσω του Μπαμπ ελ Μαντέμπ έκαναν αναστροφή, κατευθυνόμενα προς τη Διώρυγα του Σουέζ.
Ως αποτέλεσμα, τα ασιατικά διυλιστήρια, τα οποία είχαν ήδη εξασφαλίσει προμήθειες αργού για τον Αύγουστο, προετοιμάζονται πλέον για καθυστερήσεις στις παραδόσεις από τη Μέση Ανατολή, ενώ τα διυλιστήρια στις ΗΠΑ και την Ευρώπη λειτουργούν ήδη σχεδόν στο μέγιστο της δυναμικότητάς τους.
Την ίδια στιγμή, η Ρωσία έχει απαγορεύσει τις εξαγωγές ντίζελ λόγω των ουκρανικών επιθέσεων με drones στα διυλιστήριά της, γεγονός που σημαίνει ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαϊκών προϊόντων θα παραμείνει περιορισμένη, ενισχύοντας τις τιμές της βενζίνης, του ντίζελ και των αεροπορικών καυσίμων.
Οι υψηλές τιμές των καυσίμων έχουν εκτοξεύσει τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων σε ιστορικά υψηλά επίπεδα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, ενώ στην Ασία έχουν φθάσει στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δύο μηνών.
"Τα περιθώρια κέρδους αναμένεται να παραμείνουν υψηλά. Απλώς δεν υπάρχει επαρκής δυναμικότητα παγκοσμίως για να αντιμετωπιστεί το διπλό πλήγμα από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και την απαγόρευση των ρωσικών εξαγωγών. Οι τιμές πρέπει να αυξηθούν ώστε να περιοριστεί η τελική ζήτηση", δήλωσε ο αναλυτής της Sparta Commodities, Νιλ Κρόσμπι, σύμφωνα με το Reuters.
Όσον αφορά το πετρέλαιο ντίζελ και τα αεροπορικά καύσιμα, τα περιθώρια κέρδους των ασιατικών διυλιστηρίων έχουν εκτιναχθεί σε πάνω από 65 δολάρια ανά βαρέλι, από λίγο πάνω από τα 20 δολάρια πριν από την έναρξη του πολέμου.
Αβέβαιη πλέον η ανάκαμψη
Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα διυλιστήρια αναμενόταν να επεξεργάζονται 81,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως κατά το γ' τρίμηνο του έτους, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA) στις 10 Ιουλίου, σημειώνοντας αύξηση άνω του 4% σε σχέση με το β' τρίμηνο, με κινητήριο δύναμη την ανάκαμψη στην Ασία. Ωστόσο, ο όγκος αυτός εξακολουθεί να είναι 4% χαμηλότερος σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν.
Στην Ασία, η εταιρεία συμβούλων Wood Mackenzie εκτιμούσε ότι η επεξεργασία αργού θα έφθανε τα 30,37 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Αύγουστο, ανακάμπτοντας από περίπου 28 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Μάιο και τον Ιούνιο.
Ωστόσο, αυτή η ανάκαμψη ενδέχεται να ανακοπεί εάν οι αποστολές μέσω των Στενών του Ορμούζ μειωθούν περαιτέρω και οι εξαγωγές της Σαουδικής Αραβίας χρειάζονται έναν επιπλέον μήνα για να φτάσουν στην Ασία, ακολουθώντας τη διαδρομή γύρω από τις δυτικές ακτές της Αφρικής.
Η Formosa Petrochemical Corp (FPCC) της Ταϊβάν, ένας από τους βασικούς εξαγωγείς πετρελαϊκών προϊόντων, σχεδίαζε να αυξήσει την επεξεργασία αργού στα 480.000 βαρέλια ημερησίως, ή σχεδόν στο 90% της δυναμικότητάς της, τον Αύγουστο, όπως δήλωσε ο πρόεδρός της, Κ.Υ. Λιν.
"Παρότι η FPCC έχει καταφέρει να εξασφαλίσει προμήθειες αργού με άφιξη τον Αύγουστο, η παράδοση και η άφιξη ορισμένων από αυτά τα φορτία παραμένουν προς το παρόν αβέβαιες, λόγω της επανέναρξης της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή", δήλωσε ο Λιν.
"Θα συνεχίσει να υπάρχει μια περιορισμένη ροή εξαγωγών αργού μέσω των Στενών του Ορμούζ, αλλά οι ποσότητες αυτές δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να συγκριθούν με τα προπολεμικά επίπεδα."
Στέλεχος κινεζικού διυλιστηρίου δήλωσε ότι αναμένει καθυστερήσεις στα φορτία αργού που προγραμματίζονται να φορτωθούν τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, γεγονός που θα καταστήσει δύσκολη την αύξηση της παραγωγής. Το στέλεχος ζήτησε να μην κατονομαστεί, καθώς δεν είναι εξουσιοδοτημένο να μιλά στα μέσα ενημέρωσης.
Η Κίνα θα μπορούσε να συμβάλει στην κάλυψη του κενού στην προσφορά καυσίμων
Τα διυλιστήρια στην Ασία, εξαιρουμένης της Κίνας, λειτουργούν σήμερα στο 93% έως 95% των προπολεμικών επιπέδων τους, σύμφωνα με τον αναλυτή της Kpler, Σουμίτ Ριτόλια.
Αντίθετα, η λειτουργία των κινεζικών διυλιστηρίων υποχώρησε τον Ιούνιο μόλις στο 58% της δυναμικότητάς τους. Η Κίνα διαθέτει το μεγαλύτερο περιθώριο να αυξήσει την παραγωγή της, ενώ εξαρτάται λιγότερο από άλλες χώρες από τις εισαγωγές αργού, καθώς διαθέτει μεγάλα αποθέματα στα οποία μπορεί να στηριχθεί.
Τα κινεζικά διυλιστήρια έχουν διατηρήσει την παραγωγή σε χαμηλά επίπεδα λόγω της ασθενούς εγχώριας ζήτησης και των περιορισμών στις εξαγωγές καυσίμων. Το Πεκίνο χαλάρωσε τους περιορισμούς αυτούς για τον Ιούλιο, ωστόσο παραμένει ασαφές εάν η πολιτική αυτή θα συνεχιστεί και τον Αύγουστο.
Η Wood Mackenzie εκτιμά ότι η επεξεργασία αργού στην Κίνα θα αυξηθεί στα 13,96 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Αύγουστο, από 12,63 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Ιούνιο.
Πηγές της αγοράς ανέφεραν ότι τα ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια, τα οποία έχουν αγοράσει αργό από τη Μέση Ανατολή σε μειωμένες τιμές, αναμένεται να αυξήσουν την παραγωγή τους. Για παράδειγμα, το διυλιστήριο της Shenghong Petrochemical στην επαρχία Τζιανγκσού, δυναμικότητας 320.000 βαρελιών ημερησίως, αναμένεται να επαναλειτουργήσει στα μέσα Αυγούστου, μετά την ολοκλήρωση εκτεταμένων εργασιών συντήρησης.
ΗΠΑ και Ευρώπη λειτουργούν ήδη στο μέγιστο
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι τα διυλιστήρια στις ΗΠΑ και την Ευρώπη θα επιδιώξουν να μεγιστοποιήσουν την παραγωγή τους κατά το τρίτο τρίμηνο, ώστε να επωφεληθούν από τα ιστορικά υψηλά περιθώρια κέρδους, όμως διαθέτουν ελάχιστα περιθώρια για περαιτέρω αύξηση της παραγωγής.
Τα περιθώρια κέρδους για το ντίζελ στην Ευρώπη ανήλθαν στο ιστορικό υψηλό των 66,25 δολαρίων ανά βαρέλι, μετά την απαγόρευση των ρωσικών εξαγωγών ντίζελ.
Στις ΗΠΑ, η διαφορά τιμής μεταξύ αργού πετρελαίου και προϊόντων διύλισης, που αποτελεί το βασικό μέτρο κερδοφορίας των αμερικανικών διυλιστηρίων, αυξήθηκε στα τέλη της περασμένης εβδομάδας σε επίπεδο-ρεκόρ, φθάνοντας σχεδόν τα 70 δολάρια ανά βαρέλι.
Ο αναλυτής της Energy Aspects, Ραούλ Καλσάδα, δήλωσε ότι τα διυλιστήρια λειτουργούν ήδη με ποσοστά αξιοποίησης της δυναμικότητάς τους που καταγράφουν ιστορικά υψηλά επίπεδα. Για το τρίτο τρίμηνο, η επεξεργασία αργού στις ακτές του Κόλπου των ΗΠΑ προβλέπεται να αυξηθεί κατά 200.000 βαρέλια ημερησίως, δηλαδή κατά 2,1% σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν.
"Τους τελευταίους δύο μήνες έχουμε δει αρκετά διυλιστήρια να αυξάνουν οριακά την παραγωγή τους πέρα από τα συνήθη επίπεδα λειτουργίας, όπου αυτό ήταν εφικτό", δήλωσε ο αναλυτής της Industrial Info Resources, Τρέι Χάμπλετ.
Αν και τα αποθέματα βενζίνης στις ακτές του Κόλπου των ΗΠΑ είναι εξαιρετικά χαμηλά, όπως είπε, τα διυλιστήρια δεν έχουν κίνητρο να μεγιστοποιήσουν την παραγωγή βενζίνης.
"Πρέπει να παράγουν όσο το δυνατόν περισσότερο ντίζελ, γιατί εκεί βρίσκονται τα μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους", ανέφερε.
"Έτσι, έχουμε εγκλωβιστεί σε μια κατάσταση όπου η προσφορά όλων των πετρελαϊκών προϊόντων παραμένει περιορισμένη."