Η μανία του Ντόναλντ Τραμπ για τη διώρυγα που έχτισαν με ιδρώτα και αίμα χιλιάδες Αμερικανοί εργάτες, όπως είπε, δεν στρεφόταν μόνο εναντίον του Παναμά. Αφορούσε κυρίως τους Κινέζους. Είναι αυτοί οι σκιώδεις ελεγκτές της διώρυγας, έχουν αυξήσει τις τιμές για το κόστος διέλευσης και έχουν εγκαταστήσει στρατό εκεί, ισχυρίστηκε ο Τραμπ. Το τελευταίο δεν ισχύει βεβαίως, αλλά για τον Αμερικανό πρόεδρο αυτό δεν έχει σημασία. "Εμείς δεν την δώσαμε στους Κινέζους και θα την πάρουμε πίσω", ανακοίνωσε απειλητικά.

Κάποιοι φοβήθηκαν ότι ο Τραμπ θα επέλεγε κατάληψη με στρατιωτικά μέσα, αλλά ευτυχώς υπάρχει και η Blackrock, που βρήκε "έναν κομψό τρόπο" για να ικανοποιήσει την επιθυμία του προέδρου. Ποιο είναι όμως το καθεστώς λειτουργίας της διώρυγας και πόσο επηρεάζεται από την εθνικότητα του ιδιοκτήτη κάποιων λιμανιών; Μέχρι πρόσφατα, το λιμάνι Cristobal στο βόρειο τμήμα (Ατλαντικός) και το λιμάνι Balboa στο νότιο τμήμα (Ειρηνικός) του συγκροτήματος της διώρυγας λειτουργούσαν από την Panama Ports Company. Η Panama Ports Company (PPC) με τη σειρά της ανήκει στον όμιλο του Χονγκ Κονγκ CK Hutchison Holdings Limited. Ωστόσο, η PPC δεν είναι ιδιοκτήτρια των λιμανιών. Έχει αποκτήσει όμως την άδεια λειτουργίας, διαχείρισης και επέκτασης των δύο λιμένων για λογαριασμό της κυβέρνησης του Παναμά μέχρι το 2046.

Εκτός από το Cristobal και το Balboa, υπάρχουν άλλα τρία λιμάνια. Τα διαχειρίζονται εταιρείες από την Ταϊβάν, τη Σιγκαπούρη και τις ΗΠΑ/Παναμά. Ο αμερικανικός επενδυτικός κολοσσός BlackRock αγόρασε λοιπόν τώρα το 90% της PPC έναντι 23 δισεκατομμυρίων δολαρίων και συνεπώς όχι τα λιμάνια, αλλά το δικαίωμα χρήσης και συντήρησής τους. Το σύμπλεγμα της διώρυγας με το σύνολο των υποδομών του παραμένει ιδιοκτησία του κράτους του Παναμά από τα τέλη του 1999, όταν και του παραχωρήθηκε από τις ΗΠΑ.

Η "νίκη" του Τραμπ

Ο τρόπος λειτουργίας των πέντε λιμανιών ρυθμίζεται λεπτομερώς με συμβάσεις. Εάν παραβιαστούν διάφορες ρήτρες, η άδεια λειτουργίας μπορεί ακόμα και να ανακληθεί. Αυτό σημαίνει ότι ο επενδυτικός όμιλος Blackrock δεν μπορεί να κάνει του κεφαλιού του, αλλά πρέπει να τηρεί τους υφιστάμενους κανονισμούς. Οι ίδιοι κανόνες ίσχυαν ήδη για την Hutchison. Το κανάλι πρέπει να παραμείνει πολιτικά "ουδέτερο" - όλα τα πλοία πρέπει να αντιμετωπίζονται εξίσου, ανεξάρτητα από το φορτίο, τον προορισμό ή την προέλευσή τους.