Φωτοβολταϊκός σταθμός 50 MW στo Δήμο Φοινίκης: Επένδυση «πράσινης» ενέργειας ή μακροχρόνια ιδιωτικοποίηση χωρίς ανταποδοτικότητα;

Το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε την κατασκευή φωτοβολταϊκού σταθμού με ισχύ σχεδόν 50 MW στη διοικητική ενότητα Μεσοπόταμου – Μπίστριτσας του Δήμου Φοινίκης, ένα έργο που παρουσιάζεται ως σημαντική επένδυση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Το έργο θα υλοποιηθεί από την ιδιωτική εταιρεία «GREENSOL» sh.p.k. και θα λειτουργεί για 49 χρόνια, χρονικό διάστημα που στην πράξη μεταφράζεται σε μακροχρόνιο έλεγχο της περιοχής και του ενεργειακού δυναμικού της από έναν ιδιώτη επενδυτή.

Παρά τον «πράσινο» χαρακτήρα του έργου, η κυβερνητική απόφαση εγείρει σοβαρά ερωτήματα ως προς το δημόσιο συμφέρον και τα πραγματικά οφέλη για την τοπική κοινωνία. Σύμφωνα με τη σχετική απόφαση, το έργο δεν αποτελεί παραχώρηση και δεν συνοδεύεται από κρατική επιδότηση. Ωστόσο, το κράτος περιορίζεται να λαμβάνει μόλις το 2% της ετήσιας παραγωγής ενέργειας ως δικαίωμα (royalty), ποσοστό που πολλοί θεωρούν δυσανάλογο σε σχέση με τη διάρκεια και το μέγεθος της εκμετάλλευσης.

Η κατασκευή του σταθμού προβλέπεται να διαρκέσει έως και 36 μήνες, με εποπτεία ανά τρίμηνο από το Υπουργείο Υποδομών και Ενέργειας και την Εθνική Υπηρεσία Φυσικών Πόρων. Ωστόσο, η εμπειρία από αντίστοιχα έργα στη χώρα δείχνει ότι ο θεσμικός έλεγχος συχνά περιορίζεται σε τυπικές διαδικασίες, ενώ ζητήματα περιβαλλοντικών επιπτώσεων, χρήσης γης και αλλοίωσης του τοπίου δεν αντιμετωπίζονται με την απαιτούμενη διαφάνεια.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η απουσία ουσιαστικού δημόσιου διαλόγου σε τοπικό επίπεδο. Οι κάτοικοι του Μεσοπόταμου και της Μπίστριτσας δεν έχουν ενημερωθεί επαρκώς για το έργο ούτε για τα συγκεκριμένα ανταποδοτικά οφέλη που ενδέχεται να προκύψουν για την περιοχή, όπως θέσεις εργασίας, υποδομές ή κοινωνικές επενδύσεις.

Αν και η εταιρεία υποχρεούται να καταθέσει χρηματοοικονομική εγγύηση τουλάχιστον ίση με το 5% της αξίας της επένδυσης και να τηρεί τις περιβαλλοντικές άδειες, στο κείμενο της απόφασης δεν προβλέπονται ρητές δεσμεύσεις για κοινωνική ανταποδοτικότητα ή αποζημιώσεις προς την τοπική κοινότητα.

Η απόφαση τίθεται σε ισχύ άμεσα με τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα. Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν το συγκεκριμένο έργο θα αποτελέσει πραγματικό μοχλό βιώσιμης ανάπτυξης για τον Δήμο Φοινίκης ή αν θα προστεθεί στη λίστα των επενδύσεων που εξυπηρετούν αποκλειστικά ιδιωτικά συμφέροντα, αφήνοντας την τοπική κοινωνία στο περιθώριο.