Η Ρωσία κατηγόρησε τη Σερβία για εξαγωγή όπλων στην Ουκρανία, χαρακτηρίζοντας την κίνηση ως "μαχαιριά στην πλάτη" από έναν από τους παλαιότερους συμμάχους της Μόσχας στην Ευρώπη.
Η Ρωσική Υπηρεσία Εξωτερικής Πληροφόρησης (SVR) εξέδωσε την Πέμπτη ανακοίνωση στην οποία ισχυρίζεται ότι "οι σερβικές εταιρείες του κλάδου άμυνας, αντίθετα με την επίσημη ‘ουδετερότητα’ που διακηρύσσει το Βελιγράδι, συνεχίζουν να προμηθεύουν πυρομαχικά στο Κίεβο".
Στην ανακοίνωση επισημαίνεται πως οι εξαγωγές των σερβικών όπλων προς την Ουκρανία πραγματοποιούνται μέσω μεσαζόντων - χωρών του ΝΑΤΟ, "κυρίως από την Τσεχία, την Πολωνία και τη Βουλγαρία".
"Πρόσφατα, έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί εξωτικοί δίαυλοι που αφορούν αφρικανικά κράτη για τον ίδιο σκοπό", προστίθεται από την SVR.
Ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς αρνήθηκε τις κατηγορίες την Παρασκευή, επισημαίνοντας ότι, αν και υπάρχει συμβόλαιο με την Τσεχία, αυτό δεν επιτρέπει την εξαγωγή του υλικού σε άλλη χώρα.
"Για παράδειγμα, λένε σωστά ότι υπάρχει συμβόλαιο με την Τσεχία. Ωστόσο, δεν δόθηκε καμία άδεια και κανένα (πυρομαχικό) δεν παραδόθηκε στην Ουκρανία", δήλωσε ο Βούτσιτς στο σερβικό κρατικό δίκτυο RTS.
Πρόσθεσε ότι έχει ήδη συζητήσει το ζήτημα των εξαγωγών όπλων προς την Ουκρανία με τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν και ότι συμφωνήθηκε η δημιουργία "ομάδας εργασίας" μεταξύ Μόσχας και Βελιγραδίου για να διερευνηθεί πώς όπλα σερβικής κατασκευής κατέληξαν στην Ουκρανία.
Η Μόσχα καταγγέλλει "αντιρωσικές ενέργειες"
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Βούτσιτς κλήθηκε να απαντήσει σε παρόμοιες αιτιάσεις.
Η εφημερίδα Financial Times είχε αναφέρει τον Ιούνιο του 2024 ότι πυρομαχικά αξίας 750 εκατ. ευρώ από τη Σερβία έχουν φτάσει έμμεσα στην Ουκρανία.
Τον Μάρτιο, το Βελιγράδι αρνήθηκε ότι εξήγαγε όπλα στο Κίεβο, μετά από απαίτηση της Μόσχας να διευκρινίσει αν είχε παραδώσει χιλιάδες ρουκέτες για την άμυνα της Ουκρανίας απέναντι στην ολομέτωπη εισβολή της Ρωσίας.
Η παρουσία σερβικών όπλων στην Ουκρανία, κυρίως πυρομαχικών σοβιετικού διαμετρήματος που έχουν υιοθετηθεί ως πρότυπο και παράγονται στην πρώην Γιουγκοσλαβία, έχει συζητηθεί δημόσια από το 2023, αλλά παραμένει ασαφές γιατί η ρωσική υπηρεσία εξωτερικής ασφάλειας επέλεξε να αντιδράσει τώρα.
Η SVR υποστηρίζει ότι οι πωλήσεις όπλων γίνονται μέσω "απλών σχεδίων που χρησιμοποιούν ψεύτικες πιστοποιήσεις τελικού χρήστη και χώρες-μεσάζοντες", οι οποίες λειτουργούν ως "κάλυψη για αντιρωσικές ενέργειες".
Οι κατηγορίες από τη Μόσχα φτάνουν μέχρι το σημείο να αναφέρουν ότι "η συνεισφορά των εργαζομένων στη σερβική αμυντική βιομηχανία στον πόλεμο που ξεκίνησε η Δύση, του οποίου το αποτέλεσμα η Ευρώπη επιθυμεί να είναι η ‘στρατηγική ήττα’ της Ρωσίας, ανέρχεται σε εκατοντάδες χιλιάδες οβίδες ... καθώς και σε ένα εκατομμύριο σφαίρες για μικρά όπλα".
"Φαίνεται πως η επιθυμία των εργαζομένων της σερβικής αμυντικής βιομηχανίας και των προστατών τους να κερδίσουν από το αίμα των αδελφικών σλαβικών λαών τους έχει κάνει να ξεχάσουν πλήρως ποιοι είναι οι πραγματικοί τους φίλοι και ποιοι οι εχθροί", αναφέρει η ανακοίνωση.
Ο Βούτσιτς δήλωσε ότι οι επιθέσεις προς τη Σερβία από Ανατολή και Δύση είναι "συχνές", καθώς το Βελιγράδι "ακολουθεί αυτόνομες και ανεξάρτητες πολιτικές".
Η Σερβία αποτελεί μία από τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων που θεωρείται βασική υποψήφια για ένταξη στην ΕΕ. Ταυτόχρονα, ο Βούτσιτς διατηρεί στενές σχέσεις με τη Ρωσία, ακόμα και μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία.
Ήταν ένας από τους λίγους Ευρωπαίους ηγέτες που παρακολούθησαν την παρέλαση της Ημέρας της Νίκης στη Μόσχα στις 9 Μαΐου, μια απόφαση που υπερασπίστηκε λέγοντας ότι βρέθηκε εκεί για να τιμήσει τη συμμετοχή της Σερβίας στην απελευθέρωση της Ευρώπης από τον φασισμό στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
