Η επίθεση του Ισραήλ σε ιρανικούς πυρηνικούς στόχους, την περασμένη Παρασκευή (οπότε και ξεκίνησε η σύγκρουση μεταξύ των δύο χωρών που έχει σημάνει "συναγερμό" στη Μέση Ανατολή και όχι μόνο, λόγω της ανησυχίας για γενικευμένη σύρραξη) συνοδεύθηκε από το επιχείρημα ότι η Τεχεράνη είχε ήδη την ικανότητα να κατασκευάσει εννέα πυρηνικές βόμβες.
"Εάν δεν το σταματούσε κάποιος, το Ιράν θα μπορούσε να παράγει ένα πυρηνικό όπλο πολύ σύντομα" δήλωσε ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, τονίζοντας ότι αυτό "θα μπορούσε να γίνει σε έναν χρόνο, σε λίγους μήνες".
Ο ισραηλινός στρατός επεσήμανε ότι είχε συγκεντρώσει πληροφορίες που έδειχναν ότι είχε σημειωθεί "συγκεκριμένη πρόοδος" "στις προσπάθειες του ιρανικού καθεστώτος να παράγει εξαρτήματα όπλων προσαρμοσμένα για μια πυρηνική βόμβα".
Όπως παρατήρησε η Κέλσι Ντέιβενπορτ, διευθύντρια πολιτικής μη διάδοσης στο Arms Control Association, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός "δεν παρουσίασε καμία ξεκάθαρη ή πειστική απόδειξη" για την αιτιολόγηση της επίθεσης της Παρασκευής ότι "το Ιράν θα μπορούσε να παράγει πυρηνικό όπλο σύντομα".
"Το Ιράν βρίσκεται σε σχεδόν μηδενική έξαρση εδώ και μήνες" δήλωσε η ίδια στο BBC, αναφερόμενη στον χρόνο που θα χρειαζόταν στο Ιράν για να αποκτήσει αρκετό σχάσιμο υλικό για μία βόμβα, εάν επέλεγε να το κάνει.
"Ομοίως, η εκτίμηση ότι το Ιράν θα μπορούσε να αναπτύξει ένα ακατέργαστο πυρηνικό όπλο μέσα σε λίγους μήνες δεν είναι νέα" σημείωσε.
Όπως επεσήμανε ακόμα, ορισμένες πυρηνικές δραστηριότητες του Ιράν θα ήταν εφαρμόσιμες στην ανάπτυξη μιας βόμβας, αλλά οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν αξιολογήσει ότι το Ιράν δεν ασχολούνταν με βασικές εργασίες σε αυτόν τον τομέα.
Τον Μάρτιο, η Διευθύντρια των Εθνικών Πληροφοριών των ΗΠΑ, Τούλσι Γκάμπαρντ, δήλωσε στο Κογκρέσο ότι το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν ήταν "στα υψηλότερα επίπεδά του" και "άνευ προηγουμένου για ένα κράτος χωρίς πυρηνικά όπλα".
Ωστόσο, ανέφερε επίσης ότι η κοινότητα των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών "συνεχίζει να εκτιμά ότι το Ιράν δεν κατασκευάζει πυρηνικά όπλα και ότι ο ανώτατος ηγέτης (Αγιατολάχ Αλί) Χαμενεΐ δεν έχει εγκρίνει το πρόγραμμα πυρηνικών όπλων που ανέστειλε το 2003".
Σύμφωνα με την Ντέιβενπορτ, εάν ο Νετανιάχου είχε ως "πραγματικό κίνητρο" τον κίνδυνο, για τον οποίο γίνεται λόγος, σχετικά με το Ιράν, "το Ισραήλ πιθανότατα θα είχε μοιραστεί αυτές τις πληροφορίες με τις ΗΠΑ και η αρχική επίθεση πιθανότατα θα είχε στοχεύσει όλες τις βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν".
Την περασμένη εβδομάδα, ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (IAEA) τόνισε σε έκθεσή του ότι το Ιράν είχε συσσωρεύσει αρκετό ουράνιο για να κατασκευάσει ενδεχομένως εννέα πυρηνικές βόμβες.
Ο IAEA δήλωσε επίσης ότι δεν μπορεί να παράσχει διαβεβαιώσεις ότι το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα είναι ειρηνικό, επειδή το Ιράν δεν συμμορφώθηκε με την έρευνά του για τα σωματίδια ουρανίου που ανακαλύφθηκαν από επιθεωρητές σε τρεις μη δηλωμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Τι γνωρίζουμε για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν
Το Ιράν ανέκαθεν υποστήριζε ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι απολύτως ειρηνικό και ότι ποτέ δεν επιδίωξε να αναπτύξει πυρηνικά όπλα.
Ωστόσο, μια δεκαετής έρευνα του IAEA εντόπισε στοιχεία ότι το Ιράν διεξήγαγε "μια σειρά δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την ανάπτυξη πυρηνικής εκρηκτικής συσκευής" από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 έως το 2003 - οπότε και ανεστάλησαν τα έργα - στο πλαίσιο του γνωστού ως "Project Amad".
Το Ιράν συνέχισε με ορισμένες δραστηριότητες μέχρι το 2009 - όταν οι δυτικές δυνάμεις αποκάλυψαν την κατασκευή της υπόγειας εγκατάστασης εμπλουτισμού στο Φόρντο - αλλά μετά από αυτό δεν υπήρχαν "αξιοπιστες ενδείξεις" ανάπτυξης όπλων, σύμφωνα με τον IAEA.
Το 2015, το Ιράν κατέληξε σε συμφωνία με έξι παγκόσμιες δυνάμεις, βάσει της οποίας αποδέχτηκε περιορισμούς στις πυρηνικές του δραστηριότητες και επέτρεψε αυστηρή παρακολούθηση από τους επιθεωρητές του IAEA, με αντάλλαγμα την ανακούφιση από τις κυρώσεις.
Ωστόσο, το 2018 ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ (στην πρώτη του θητεία) εγκατέλειψε τη συμφωνία και επανέφερε τις κυρώσεις των ΗΠΑ.
Το Ιράν ανταπέδωσε παραβιάζοντας ολοένα και περισσότερο τους περιορισμούς - ιδίως εκείνους που αφορούσαν στον εμπλουτισμό του ουρανίου.
Την περασμένη Πέμπτη, ο IAEA ανέφερε σε ψήφισμά του ότι το Ιράν παραβίασε τις υποχρεώσεις του για μη διάδοση ουρανίου, για πρώτη φορά μετά από 20 χρόνια.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ διαμηνύει ότι η επιχείρηση θα συνεχιστεί για "όσες ημέρες χρειαστεί για να εξαλειφθεί η απειλή".
Εντούτοις, σύμφωνα με την Ντέιβενπορτ, πρόκειται για έναν μη ρεαλιστικό στόχο.
"Τα χτυπήματα μπορούν να καταστρέψουν εγκαταστάσεις και να στοχεύσουν επιστήμονες, αλλά δεν μπορούν να σβήσουν τις πυρηνικές γνώσεις του Ιράν. Το Ιράν μπορεί να ανοικοδομηθεί, και πιο γρήγορα τώρα από ό,τι στο παρελθόν, λόγω της προόδου του στον εμπλουτισμό ουρανίου" σημείωσε η ίδια.
