Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και η Ρουάντα υπέγραψαν σήμερα, με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, μια ειρηνευτική συμφωνία που έχει ως στόχο τον τερματισμό του πολέμου στην ανατολική ΛΔΚ, που έχει στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους.
Η συμφωνία αυτή βασίστηκε στη Διακήρυξη Αρχών που ενέκριναν τον Απρίλιο οι δύο χώρες και προβλέπει μέτρα για "την εδαφική ακεραιότητα και τον τερματισμό των εχθροπραξιών" στο ανατολικό Κονγκό, μετά τις πρόσφατες επιθέσεις του ένοπλου κινήματος Μ23.
Στην τελετή υπογραφής της συμφωνίας, στην Ουάσινγκτον, ήταν παρόντες οι υπουργοί Εξωτερικών της ΛΔ Κονγκό και της Ρουάντας, Τερέζ Καγικουάμπα Βάγκνερ και Ολιβιέ Ντουχουνγκιρέχε, καθώς και ο Αμερικανός ομόλογός τους Μάρκο Ρούμπιο.
"Είναι μια σημαντική στιγμή, έπειτα από τριάντα χρόνια πολέμου", τόνισε ο Ρούμπιο, σημειώνοντας ωστόσο ότι "απομένουν ακόμη να γίνουν πολλά".
Η συμφωνία "βασίζεται στη δέσμευση ότι θα τερματιστεί αμετάκλητα η στήριξη στις Δημοκρατικές Δυνάμεις για την Απελευθέρωση της Ρουάντας (FDLR, ένοπλη οργάνωση των Χούτου που δρα στην ανατολική ΛΔ του Κονγκό) και τις πολιτοφυλακές που συνδέονται με αυτές" είπε ο Ντουχουνγκιρέχε.
Ο σύμβουλος του προέδρου Τραμπ για θέματα Αφρικής, Μασάντ Μπούλος, είπε ότι το Κιγκάλι δεσμεύεται "να άρει τα αμυντικά μέτρα" που εφαρμόζει, μολονότι η συμφωνία δεν αναφέρεται συγκεκριμένα στην οργάνωση Μ23.
Η ειρηνευτική συμφωνία "είναι μόλις η αρχή, όχι το τέλος", είπε η ΥΠΕΞ της ΛΔ Κονγκό.
Οι δύο υπουργοί θα γίνουν δεκτοί αργότερα στον Λευκό Οίκο από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ο οποίος χαιρέτισε νωρίτερα την υπογραφή της συμφωνίας. "Ξέρετε, πολεμούσαν επί χρόνια. Και υπήρχαν ματσέτες. Ήταν βίαιο. Και σήμερα υπογράφουμε ειρηνευτική συμφωνία. Για πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια, θα βιώσουν την ειρήνη. Είναι μεγάλη υπόθεση", διαβεβαίωσε.
Η συμφωνία στην οποία κατέληξαν οι εκπρόσωποι των δύο χωρών, έπειτα από τρεις ημέρες "εποικοδομητικού διαλόγου" στην αμερικανική πρωτεύουσα, περιλαμβάνει μέτρα για τον αφοπλισμό των οργανώσεων και την υπό όρους ενσωμάτωση των μελών τους, καθώς και έναν "κοινό συντονιστικό μηχανισμό για θέματα ασφαλείας". Η Ρουάντα θα πρέπει να αποσύρει τους στρατιώτες της (υπολογίζονται σε 7.000) από τη ΛΔ του Κονγκό μέσα σε 90 ημέρες.
Το Κατάρ είχε μεσολαβήσει επίσης για την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας και στα μέσα Μαρτίου υποδέχτηκε τους προέδρους της ΛΔ του Κονγκό Φέλιξ Τσισεκέντι και της Ρουάντας Πολ Καγκάμε. Οι δύο ηγέτες ενδέχεται να γίνουν δεκτοί από τον Τραμπ τον Ιούλιο.
Μια πηγή είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι η Ουάσινγκτον ανέλαβε τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των κυβερνήσεων της Ρουάντας και της ΛΔ του Κονγκό ενώ το Κατάρ μεσολάβησε μεταξύ της Κινσάσας και της οργάνωσης Μ23. Αυτή η ένοπλη οργάνωση, που στηρίζεται στρατιωτικά από τη Ρουάντα –σύμφωνα με εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ και των ΗΠΑ– κατέλαβε τον χειμώνα τις μεγάλες πόλεις Γκόμα και Μπουκάβου, με μια αστραπιαία επίθεση που στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους.
Η ανατολική ΛΔ του Κονγκό είναι μια περιοχή πλούσια σε μεταλλεύματα αλλά μαστίζεται από πολέμους και συγκρούσεις εδώ και 30 χρόνια. Το 2021 η κατάπαυση του πυρός παραβιάστηκε, όταν η Μ23 ξαναπήρε τα όπλα και από τις εχθροπραξίες εκτοπίστηκαν εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι, προκαλώντας μια μεγάλη ανθρωπιστική κρίση.
Η Ρουάντα αρνείται ότι στηρίζει την Μ23 αλλά ισχυρίζεται ότι η ασφάλειά της απειλείται από τις ένοπλες οργανώσεις, ιδίως από την FDLR, οργάνωση που συγκροτήθηκε από πρώην ηγέτες των Χούτου που συνδέονται με τη γενοκτονία του 1994.
Ελάχιστες λεπτομέρειες αποκαλύφθηκαν για το οικονομικό μέρος της συμφωνίας. Νωρίτερα ωστόσο ο Τραμπ είπε ότι οι ΗΠΑ θα αποκομίσουν "μεταλλευτικά δικαιώματα" στη ΛΔ του Κονγκό, χώρα που είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός κοβαλτίου στον κόσμο και υπολογίζεται ότι το υπέδαφός της κρύβει το 60% των παγκόσμιων αποθεμάτων τανταλίτη, μεταλλεύματος κρίσιμης σημασίας για τη βιομηχανία ηλεκτρονικών.
