Του Κώστα Ράπτη
Η αμερικανική εμπλοκή στον Πόλεμο των Δώδεκα Ημερών, με τα πλήγματα που διέταξε ο Ντόναλντ Τραμπ σε τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, και η κατάπαυση του πυρός που ο ίδιος διέταξε σχεδόν αμέσως μετά, αποτέλεσε μια ταχεία διαδοχή γεγονότων που η αμερικανική κοινή γνώμη δυσκολεύθηκε να αφομοιώσει.
Οι αρχικές δημοσκοπήσεις έδειχναν ευρεία αντίθεση στην αμερικανική εμπλοκή στον πόλεμο που ξεκίνησε το Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Μάλιστα, σε αντίθεση με πολλά άλλα ζητήματα, Ρεπουμπλικάνοι και Δημοκρατικοί συνέπεσαν στην προτίμησή τους να αποφύγουν μια μάχη με την Τεχεράνη. Η ταχέως ανακοινωθείσα παύση των εχθροπραξιών είχε ως αποτέλεσμα να κατευνάσει τους φόβους των επικριτών ότι η αμερικανική επίθεση θα έσυρε την Ουάσινγκτον σε έναν εκτεταμένο, καταστροφικό πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Εξ ού και οι υψηλού προφίλ υποστηρικτές του Τραμπ που τον συμβούλευαν να αποφύγει την εμπλοκή έσπευσαν να τον επαινέσουν.
Αλλά πώς αισθάνεται ο αμερικανικός λαός για τον αμερικανικό βομβαρδισμό των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν τώρα που έχει τεθεί σε ισχύ μια εκεχειρία; Το πρόγραμμα Critical Issues Poll του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ, διεξήγαγε έρευνα από τις 27 έως τις 29 Ιουνίου 2025 με την βοήθεια της Ipsos χρησιμοποιώντας το μεγάλης κλίμακας, εθνικό, διαδικτυακό ερευνητικό πάνελ της (KnowledgePanel) σε ένα σταθμισμένο εθνικό δείγμα 1.022 ενηλίκων 18 ετών και άνω που ζουν και στις 50 πολιτείες των ΗΠΑ και στην Περιφέρεια της Κολούμπια. Το περιθώριο σφάλματος δειγματοληψίας για το πλήρες δείγμα είναι ±3,2 ποσοστιαίες μονάδες.
Το πρώτο εύρημα είναι ότι οι Αμερικανοί σε ποσοστό 30% κρίνουν ότι οι επιθέσεις των ΗΠΑ καθιστούν πιο πιθανό το Ιράν να αναπτύξει πυρηνικά όπλα, με το ίδιο ποσοστό να λέει επίσης ότι το Ιράν είναι λιγότερο πιθανό να το πράξει. Το 20% εκτιμά ότι οι επιθέσεις δεν καθιστούν ούτε περισσότερο ούτε λιγότερο πιθανό το Ιράν να αναπτύξει πυρηνικά όπλα, ενώ το 16% λέει ότι δεν γνωρίζει.
Σε αυτό το ζήτημα, υπήρξε μια αξιοσημείωτη κομματική διαίρεση, με το 52% των Δημοκρατικών να λέει ότι οι επιθέσεις καθιστούν πιο πιθανό το Ιράν να αναπτύξει πυρηνικά όπλα, ενώ το 55% των Ρεπουμπλικανών λέει ότι οι επιθέσεις καθιστούν τα ιρανικά πυρηνικά λιγότερο πιθανά.
Δεύτερον, περισσότεροι Αμερικανοί, ήτοι 30%, λένε ότι οι αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν προωθούν κυρίως τα ισραηλινά συμφέροντα από όσους λένε ότι προωθούν κυρίως τα αμερικανικά συμφέροντα (21%), ή τα συμφέροντα των αραβικών εθνών (6%). Το ένα τρίτο είπε ότι δεν γνώριζε, ενώ το 8% επέλεξε "άλλο”.
Και εδώ υπήρχαν κομματικές διαφορές, αλλά όχι τόσο έντονες όσο στην προηγούμενη ερώτηση σχετικά με την πιθανότητα το Ιράν να αναπτύξει πυρηνικά όπλα μετά τις επιθέσεις. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ίδιοι οι Ρεπουμπλικάνοι ήταν κάπως διχασμένοι: Ενώ το 33% είπε ότι οι επιθέσεις προώθησαν κυρίως τα αμερικανικά συμφέροντα, το 22% είπε ότι προώθησαν κυρίως τα ισραηλινά συμφέροντα, γεγονός που φαινομενικά αντανακλά τις συζητήσεις μεταξύ ισχυρών φωνών στο κίνημα MAGA.
Τρίτον, περισσότεροι Αμερικανοί λένε ότι το Ισραήλ ωφελήθηκε περισσότερο από τον πόλεμο (22%) από ό,τι λένε το ίδιο για τις ΗΠΑ (5%) ή το Ιράν (3%). Αντίθετα, περισσότεροι Αμερικανοί λένε ότι το Ιράν ωφελήθηκε λιγότερο (32%) από ό,τι λένε το ίδιο για τις ΗΠΑ (14%) ή το Ισραήλ (4%). Το 29%-32% είπε ότι δεν γνωρίζει.
Υπήρξε μικρή κομματική διακύμανση στην αξιολόγηση του ποιος ωφελήθηκε περισσότερο από τον πόλεμο, αλλά οι Δημοκρατικοί (20%) ήταν πιο πιθανό από τους Ρεπουμπλικάνους (9%) να πουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ωφελήθηκαν λιγότερο από τον πόλεμο.
Την παραμονή της αιφνιδιαστικής ισραηλινής επίθεσης στο Ιράν, οι Αμερικανοί, συμπεριλαμβανομένων των πλειοψηφιών Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών, εξέφρασαν έντονη δημόσια αντίθεση στην αμερικανική στρατιωτική δράση για τον τερματισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Ενώ η αιφνιδιαστική απόφαση του Προέδρου Τραμπ να επιτεθεί στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν φάνηκε να αντιβαίνει στις προτιμήσεις του κοινού, η γρήγορη κίνησή του να περιορίσει τη στρατιωτική επίθεση και να μεριμνήσει για τον τερματισμό των εχθροπραξιών χωρίς αμερικανικές απώλειες μείωσε τον βαθμό διαφωνίας. Ο Τραμπ έχει επίσης επιδείξει στο παρελθόν την ικανότητα να διατηρεί την σχέση με βασικούς υποστηρικτές του, ακόμη και όταν ενεργεί ενάντια στις προηγουμένως εκφρασμένες θέσεις τους σε ορισμένα βασικά ζητήματα, όπως η Ουκρανία.
Παρόλα αυτά, ακόμη και με έναν γρήγορο τερματισμό της άμεσης στρατιωτικής εμπλοκής των ΗΠΑ, λιγότεροι από το ένα τρίτο των Αμερικανών θεωρούν ότι οι επιθέσεις μείωσαν την πιθανότητα το Ιράν να αναπτύξει πυρηνικά όπλα, με ισάριθμους να λένε ότι οι επιθέσεις στην πραγματικότητα αυξάνουν την πιθανότητα το Ιράν να αναπτύξει πυρηνικά όπλα. Και περισσότεροι Αμερικανοί λένε ότι οι επιθέσεις προωθούν κυρίως τα ισραηλινά συμφέροντα παρά τα αμερικανικά συμφέροντα, με τους Ρεπουμπλικάνους να διχάζονται σε αυτό το ζήτημα: το 33% λέει ότι οι επιθέσεις προώθησαν κυρίως τα αμερικανικά συμφέροντα, ενώ το 22% είπε ότι προώθησαν κυρίως τα ισραηλινά συμφέροντα.
