Τα τελευταία χρόνια έχουμε μάλλον συνηθίσει σε ελλείψεις προϊόντων στα σούπερ-μάρκετ – ελλείψεις σε χαρτί τουαλέτας την περίοδο της πανδημίας, ηλιέλαιου κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία, αυγών έπειτα από την έξαρση της γρίπης των πτηνών.
Προσφάτως όμως καταγράφηκαν εκ νέου ελλείψεις. Αυτή τη φορά στα φουντούκια εξαιτίας ενός σπάνιου και καταστροφικού για τις σοδειές παγετού που έλαβε χώρα τον Απρίλιο στην Τουρκία, η οποία αποτελεί τον μεγαλύτερο προμηθευτή φουντουκιού παγκοσμίως. Οι τιμές έχουν εκτοξευτεί κατά 35% από τον Απρίλιο, καθώς οι εξαγωγείς σπεύδουν να εξασφαλίσουν μερίδιο από τις περιορισμένες ποσότητες.
Όλα αυτά αναμένεται να επηρεάσουν ιδίως τους λάτρεις της Nutella, μιας και η τιμή του ζαχαρούχου αλείμματος φουντουκιού και κακάο γίνεται επίσης ολοένα και ακριβό. Το ίδιο συμβαίνει δε και με άλλα σοκολατούχα προϊόντα και όχι μόνο.
Ο πονοκέφαλος της Nutella
Τα φουντούκια δεν βρίσκονται γενικώς στο επίκεντρο της προσοχής. Παρ' όλα αυτά όμως αποτελούν βασικό συστατικό για πολλά premium προϊόντα αλλά και προϊόντα μαζικής κατανάλωσης. Για εταιρείες όπως η Ferrero, που φτιάχνει τη Nutella και χρησιμοποιεί περίπου το ένα τέταρτο του παγκόσμιου αποθέματος φουντουκιών, οι πρόσφατες εξελίξεις αποτελούν σοβαρό πρόβλημα.
Τα φουντούκια αποτελούν περίπου το 13% της συνταγής της Nutella και ως εκ τούτου, δεδομένου ότι πωλούνται εκατομμύρια βαζάκια Nutella ετησίως, ακόμα και πολύ μικρές αυξήσεις στις τιμές έχουν ως αποτέλεσμα σημαντική άνοδο του κόστους παραγωγής και περιορισμό του περιθωρίου κέρδους.
Εάν οι ελλείψεις συνεχιστούν, η Ferrero και άλλοι παραγωγοί ενδέχεται να αναγκαστούν να αλλάξουν τις συνταγές τους, να μικρύνουν τις μερίδες των προϊόντων ή να μετακυλήσουν το κόστος στους καταναλωτές. Εξάλλου, η εταιρεία παράγει επίσης μεταξύ άλλων τα Ferrero Rocher, τα Kinder Bueno και τις σοκολάτες Mon Cheri, όλα εκ των οποίων περιέχουν φουντούκια.
Σε δήλωσή της προς την DW η εταιρεία θέλησε να φανεί καθησυχαστική αναφέροντας πως "ο όμιλος Ferrero αξιοποιεί διαφορετικές πηγές προμηθειών από όλον τον κόσμο και χάρη σε αυτήν τη μακροχρόνια στρατηγική δεν αναμένεται να αντιμετωπίσει οποιαδήποτε προβλήματα με τον εφοδιασμό για τα προϊόντα".
Πόσο σοβαρές είναι οι ελλείψεις;
Σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις του Τουρκικού Στατιστικού Ινστιτούτου (TurkStat) η σοδειά για το 2025 ανέρχεται σε 520.000 μετρικούς τόνους – αρχικά υπολογιζόταν πως η σοδειά θα έφτανε στους 750.000 τόνους.
Το Διεθνές Συμβούλιο Φουντουκιών και Αποξηραμένων Φρούτων (INC) δήλωσε στην DW πως ο παγετός στην Τουρκία έχει περιορίσει τις προγνώσεις για την παραγωγή κατά περίπου 22% στους περίπου 601.000 τόνους.
Στα θετικά συγκαταλέγεται το γεγονός ότι η Τουρκία είχε διατηρήσει κάποιους τόνους φουντουκιών από σοδειές προηγούμενων ετών, με αποτέλεσμα να είναι σε θέση να περιορίσει κάπως τις προεκτάσεις των ελλείψεων.
Σε αναζήτηση εναλλακτικών οι ζαχαροπλάστες
Οι εταιρείες αναζητούν τώρα εναλλακτικές λύσεις, για παράδειγμα από τη Χιλή, τη Γεωργία και τις ΗΠΑ, προκειμένου να "απεξαρτηθούν" εν μέρει από την τουρκική παραγωγή.
"Η συγκομιδή φουντουκιών στην Τουρκία θα ξεκινήσει στις 10 Αυγούστου και αναμένεται να ολοκληρωθεί γύρω στα μέσα Σεπτεμβρίου", ανέφερε στην DW η γερμανική ένωση ζαχαροπλαστών BDSI, τονίζοντας πως η έκταση του προβλήματος θα μπορέσει να εκτιμηθεί καλύτερα τότε.
Πάντως και άλλες περιοχές με καλλιέργειες φουντουκιών αντιμετωπίζουν προβλήματα. Η Χιλή και η Γεωργία παράγουν μικρότερη ποσότητα από την Τουρκία, ενώ τα φουντούκια από τις ΗΠΑ, που καλλιεργούνται κατά κύριο λόγο στο Όρεγκον, έχουν διαφορετική γεύση. Επιπλέον, η αύξηση της παραγωγής είναι μία διαδικασία που χρειάζεται χρόνια, καθώς οι φουντουκιές μεγαλώνουν σε διάστημα 5-7 ετών.
Ο ρόλος της κλιματικής αλλαγής
Οι ελλείψεις αναδεικνύουν ένα βαθύτερο πρόβλημα: πόσο ευάλωτες είναι ορισμένες καλλιέργειες στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Τα φουντούκια είναι ιδιαιτέρως ευαίσθητα στους ανοιξιάτικους παγετούς και η φετινή ψυχρή περίοδος στην Τουρκία αποτελεί μία ισχυρή υπενθύμιση για το ότι κλιματική κρίση δεν σημαίνει απλώς καύσωνες αλλά και απρόβλεπτες καιρικές συνθήκες γενικώς.
Ελλείψεις εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής έχουν επηρεάσει προσφάτως και τις καλλιέργειες καφέ και κακάο. Οι ειδικοί έχουν προειδοποιήσει πως ο καιρός μπορεί να γίνει ακόμα πιο ασταθής και απρόβλεπτος, απειλώντας όχι μόνο τα φουντούκια αλλά και τα αμύγδαλα και τα καρύδια.
Επιμέλεια: Γιώργος Πασσάς
Πηγή: Deutsche Welle
