Για επίτευξη των στόχων από την πλευρά του Ντόναλν Τραμπ, κάνει λόγο το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων Ria Novosti σε ανάλυση που δημοσιεύει στον απόηχο της συνάντησης Τραμπ - Πούτιν στην Αλάσκα. Συγκεκριμένα το δημοσίευμα του ρωσικού πρακτορείου το οποίο ουσιαστικά πλέκει το εγκώμιο του αμερικανού προέδρου αναφέρει τα εξής:
Ένα παλιό ανέκδοτο με το ερώτημα "σας ενδιαφέρουν οι σημαίες στο ταξί ή το να πάτε στον προορισμό σας;" αναδεικνύει την υπεροχή της ουσίας έναντι της μορφής. Και πιθανότατα οι περισσότεροι άνθρωποι θα συμφωνούσαν ότι το περιεχόμενο είναι το πιο σημαντικό, ενώ η μορφή έρχεται δεύτερη. Ωστόσο, αυτό δεν είναι απολύτως σωστό.
Συχνά η μορφή δεν είναι καθόλου λιγότερο σημαντική από το περιεχόμενο. Οι πρόσφατες ρωσοαμερικανικές συνομιλίες κορυφής το αποδεικνύουν με τον πιο έντονο τρόπο. Από πλευράς αποτελέσματος, καμία "ρήξη" δεν επετεύχθη. Όπως το διατύπωσε ο Ντόναλντ Τραμπ: "Συμφωνία δεν υπάρχει ακόμη". Όμως είναι αδύνατο να υπερεκτιμηθεί η σημασία του γεγονότος, καθώς το μεγαλύτερο μέρος της αξίας του το εξασφάλισε ακριβώς η μορφή της συνάντησης.
Η επιστροφή του "υψηλού ύφους"
Τα τελευταία χρόνια, η Δύση –και ειδικά οι ΗΠΑ– μοιάζει να έχει ξεχάσει τι σημαίνει "υψηλό ύφος" στη μεγάλη πολιτική. Μικρές συναντήσεις σε αίθουσες που θυμίζουν σχολικά γυμναστήρια, ψιθυριστές κουβέντες και παρασκηνιακές ίντριγκες αντί για σοβαρές διαπραγματεύσεις. Αυτή η ευτελισμένη εικόνα σχετίζεται άμεσα με τη συρρίκνωση του πολιτικού μεγέθους των δυτικών ηγετών, κάτι που αντανακλάται και στις αποφάσεις τους.
Η επιθυμία του Ντόναλντ Τραμπ να αναβιώσει το "υψηλό ύφος" της αμερικανικής πολιτικής –είτε με στρατιωτική παρέλαση στις 4 Ιουλίου είτε με την κατασκευή αίθουσας χορού στον Λευκό Οίκο– συχνά αντιμετωπιζόταν με ειρωνεία. Και άδικα. Διότι στη διεθνή πολιτική –όπως και στις επιχειρήσεις– η μορφή και το περιεχόμενο είναι άρρηκτα συνδεδεμένα. Ο Τραμπ, ως έμπειρος επιχειρηματίας, το κατανοεί πολύ καλά.
Τη νύχτα της συνάντησης στην Αλάσκα, ο κόσμος είδε την αναβίωση αυτού του "υψηλού ύφους" της διεθνούς πολιτικής, στην πιο κλασική του εκδοχή από δύο υπερδυνάμεις. Ήταν όμορφο, κομψό και σημαντικό – όχι μόνο σε επίπεδο εικόνας, αλλά και ουσίας.
Όταν οι αντίπαλοι συναντιούνται ως ίσοι
Όταν δύο ίσες και ισότιμες δυνάμεις συναντιούνται, ακόμη κι αν τις χωρίζουν μεγάλες διαφορές, η ίδια η μορφή της συνάντησης επηρεάζει την ουσία: ευθύνη, αίσθηση καθήκοντος, αντίληψη του ιστορικού μεγέθους, αμοιβαίος σεβασμός, διάθεση να ακούσεις την άλλη πλευρά και να κινηθείς προς αυτήν.
Το σημερινό ρωσοδυτικό μέτωπο συγκρίνεται συχνά με τον Ψυχρό Πόλεμο στις πιο σκληρές φάσεις του. Ωστόσο, υπάρχει μια τεράστια διαφορά στην προσέγγιση. Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, η Δύση είχε εγκλωβιστεί στην ιδέα ότι αποτελεί την κορυφή του πολιτισμού και την ισχυρότερη δύναμη του πλανήτη. Αυτό επηρέασε αναπόφευκτα τη στάση της απέναντι στον υπόλοιπο κόσμο: σαν να επρόκειτο για υποτελείς ή "καθυστερημένους ιθαγενείς" που έπρεπε να υπακούν στις εντολές της – και αν όχι, να βομβαρδίζονται για παραδειγματισμό.
Μόνο που σήμερα έχει φανεί ότι οι εντολές δεν ακολουθούνται πια τυφλά, οι βομβαρδισμοί δεν φέρνουν το επιθυμητό αποτέλεσμα και οι "ιθαγενείς" απαντούν συχνά με τρόπο επώδυνο.
Η στρατηγική του Τραμπ
Ο Τραμπ απέρριψε αυτά τα ξεπερασμένα και αναποτελεσματικά κλισέ και γύρισε στις βάσεις: το μεγαλείο μιας δύναμης δεν εξαρτάται μόνο από τα δικά της επιτεύγματα, αλλά και από τη δύναμη των αντιπάλων της. Η υποτίμηση του γεωπολιτικού ανταγωνιστή είναι δρόμος προς το πουθενά· αντίθετα, η αποδοχή του ως ισότιμου συνομιλητή και η διάθεση για διάλογο αποτελούν τον δρόμο προς τα εμπρός.
Σε αυτόν τον δρόμο, οι διπλωματικές τελετές και τα πρωτόκολλα –από τα μαχητικά που συνόδευσαν το αεροπλάνο του καλεσμένου μέχρι το κόκκινο χαλί– είναι αναπόσπαστο κομμάτι της αλληλεπίδρασης μεταξύ εταίρων.
Η ιστορία έχει διασώσει ενδιαφέροντα στιγμιότυπα από την αλληλεπίδραση Σοβιετικών και Αμερικανών ηγετών: από τη μια συγκρούονταν σκληρά για τα συμφέροντα των χωρών τους, από την άλλη όμως συνομιλούσαν με μεγάλο αμοιβαίο σεβασμό και ενδιαφέρον.
Αυτό ακριβώς αναβίωσαν –αυτό το "βίμπε" του Ψυχρού Πολέμου, στην καλύτερη εκδοχή του– οι Πούτιν και Τραμπ στην Αλάσκα.
