Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, υποσχέθηκε την Δευτέρα στον ομόλογό του της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ότι η Ουάσινγκτον θα βοηθήσει μέσω εγγυήσεων στην ασφάλεια της Ουκρανίας σε οποιαδήποτε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου με τη Ρωσία.
Αν και δεν διευκρινίστηκε το είδος της βοήθειας, η δήλωση έγινε κατά τη διάρκεια μιας έκτακτης άτυπης συνάντησης στον Λευκό Οίκο, την οποία συγκάλεσε ο Τραμπ, φιλοξενώντας τον κ. Ζελένσκι και Ευρωπαίους ηγέτες - συμμάχους Ουκρανίας και ΗΠΑ, μετά τη συνάντησή του την Παρασκευή στην Αλάσκα με τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν.
Ευρωπαϊκή συμμετοχή και βοήθεια από τις ΗΠΑ
"Σε ό,τι αφορά την ασφάλεια, θα υπάρξει πολλή βοήθεια", δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους, προσθέτοντας ότι οι ευρωπαϊκές χώρες θα συμμετάσχουν.
"Αυτές είναι η πρώτη γραμμή άμυνας επειδή βρίσκονται εκεί, αλλά εμείς θα τους βοηθήσουμε", συνέχισε. Ο Β. Ζελένσκι χαρακτήρισε τη δέσμευση "σημαντικό βήμα μπροστά", αναφέροντας ότι οι εγγυήσεις θα "καταγραφούν επισήμως εντός των επόμενων 7-10 ημερών", ενώ προσφέρθηκε μάλιστα να αγοράσει περίπου 90 δισεκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικά όπλα.
"Πράγματι, υπάρχει ένα πακέτο με προτάσεις αξίας 90 δισεκατομμυρίων δολαρίων", είπε ο κ. Ζελένσκι. "Και έχουμε συμφωνίες με τον Αμερικανό πρόεδρο ότι όταν αρχίσουν οι εξαγωγές μας, θα αγοράσουν ουκρανικά drones. Αυτό είναι σημαντικό για εμάς".
Συναντήσεις με Πούτιν;
Και οι δύο ηγέτες εξέφρασαν την ελπίδα ότι αυτή η συνάντηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε τριμερείς συνομιλίες με τον Πούτιν, του οποίου οι δυνάμεις προωθούνται, έστω και με πολύ αργό ρυθμό, στην ανατολική Ουκρανία.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν συμφώνησε να συναντηθεί πρόσωπο με πρόσωπο με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι για να συζητήσουν μια ειρηνική συμφωνία για την Ουκρανία, σύμφωνα με δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ και Ευρωπαίων ηγετών. Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η Μόσχα δεν έχει επιβεβαιώσει ακόμη τη συνάντηση.
"Στο τέλος των συνομιλιών, κάλεσα τον Πρόεδρο Πούτιν και άρχισα να κανονίζω μια συνάντηση, σε τοποθεσία που θα καθοριστεί, μεταξύ του Προέδρου Πούτιν και του Προέδρου Ζελένσκι", έγραψε ο Τραμπ στην πλατφόρμα του Truth Social, προσθέτοντας ότι θα ακολουθήσει τριμερής συνάντηση με τη συμμετοχή του Αμερικανού προέδρου.
Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ και ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς φάνηκαν να επιβεβαιώνουν τη συνάντηση. Ο Μερτς δήλωσε στους δημοσιογράφους: "Ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε τηλεφωνικά με τον Ρώσο πρόεδρο και συμφώνησαν ότι θα υπάρξει συνάντηση μεταξύ του Ρώσου και του Ουκρανού προέδρου εντός των επόμενων δύο εβδομάδων".
Ωστόσο, ο καγκελάριος προειδοποίησε ότι "δεν ξέρουμε αν ο Ρώσος πρόεδρος θα έχει το θάρρος να παραστεί σε τέτοια σύνοδο. Επομένως, απαιτείται πειθώ".
Ο Πούτιν, για τη μεριά του, δήλωσε ότι είναι ανοιχτός στην "ιδέα" των άμεσων συνομιλιών με την Ουκρανία, όπως ανέφερε το ρωσικό πρακτορείο ΤΑΣΣ, ενώ δεν υπήρξε επιβεβαίωση για τη συνάντηση.
Απαιτήσεις για εκεχειρία πριν τις διαπραγματεύσεις
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, οι οποίοι βρέθηκαν στην Ουάσινγκτον για να στηρίξουν τον Ζελένσκι, ζήτησαν από τον Τραμπ να πιέσει τον Πούτιν να συμφωνήσει σε εκεχειρία πριν προχωρήσουν σε οποιεσδήποτε περαιτέρω συνομιλίες.
Αν και ο Τραμπ είχε στηρίξει την πρόταση αυτή, μετά την συνάντησή του με τον Πούτιν την Παρασκευή, η στάση του άλλαξε, υποστηρίζοντας ότι μια συμφωνία ειρήνης μπορεί να προχωρήσει παρά τη συνέχιση των μαχών.
Ο κ. Μερτς επέμεινε ότι "όλοι θα θέλαμε να δούμε μια εκεχειρία" και δήλωσε ότι δεν μπορεί να φανταστεί να πραγματοποιηθεί η επόμενη συνάντηση χωρίς αυτήν. Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν υποστήριξε επίσης την ανάγκη για μια "ανακωχή" ως "αναγκαία".
Ωστόσο, ο Τραμπ παρέμεινε αμετάπειστος, δηλώνοντας ότι αυτό θα αφήσει στους Β. Ζελένσκι και Βλ. Πούτιν να το συζητήσουν: "Θα αφήσουμε τον πρόεδρο να πάει και να μιλήσει με τον πρόεδρο, και θα δούμε πώς θα εξελιχθεί". Προσέθεσε: "Και πάλι το λέω, στις έξι πολέμους που έχω επιλύσει, δεν είχα εκεχειρία".
Εγγυήσεις ασφάλειας
Οι ηγέτες τόνισαν τη σημασία των εγγυήσεων ασφάλειας για να αποτραπεί μια μελλοντική επίθεση από τη Ρωσία.
Ο κ. Μακρόν δήλωσε: "Η πρώτη εγγύηση είναι σαφώς ένας αξιόπιστος ουκρανικός στρατός για τα επόμενα χρόνια και δεκαετίες".
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι, επανέλαβε ότι οι εγγυήσεις ασφαλείας είναι το "προαπαιτούμενο για οποιαδήποτε ειρήνη".
Τραμπ: "Δεν είναι το τέλος του δρόμου"
Όταν ρωτήθηκε αν η υποστήριξη των ΗΠΑ στην Ουκρανία θα σταματήσει σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί συμφωνία, ο Τραμπ απάντησε: "Ποτέ δεν είναι το τέλος του δρόμου. Οι άνθρωποι σκοτώνονται και θέλουμε να σταματήσει αυτό".
Προσέθεσε ότι οι ΗΠΑ θα φροντίσουν να διασφαλίσουν ότι οποιαδήποτε ειρήνη θα είναι μακροχρόνια και διαρκής: "Δεν μιλάμε για ειρήνη δύο ετών και μετά να ξαναβρεθούμε σε αυτό το χάος".
Αβέβαιη προοπτική για συμφωνία ειρήνης
Ωστόσο, παρά τις θερμές δηλώσεις, η συμφωνία για ειρήνη μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας απέχει πολύ από το να γίνει πραγματικότητα.
Λίγο πριν από την έναρξη των συνομιλιών, το ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών απέκλεισε την ανάπτυξη στρατευμάτων από χώρες του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία για να βοηθήσουν στην εξασφάλιση της ειρήνευσης, θέτοντας περαιτέρω εμπόδια στην πρόταση του Τραμπ.
Ανησυχίες για τον ρόλο των ΗΠΑ στη συμφωνία
Η ανάγκη για γρήγορο τερματισμό του πολέμου είναι έντονη, ωστόσο υπάρχουν ανησυχίες ότι ο Τραμπ ενδέχεται να προσπαθήσει να επιβάλει συμφωνία με τους όρους της Ρωσίας, μετά το κόκκινο χαλί που έστρωσε στον Πούτιν στην Αλάσκα την Παρασκευή.
Ο Τραμπ, ωστόσο, απορρίπτει τις κατηγορίες ότι η συνάντηση της Αλάσκα υπήρξε "νίκη" για τον Πούτιν, ο οποίος αντιμετωπίζει κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Το Άρθρο 5 και το NATO
Η συζήτηση για την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ παραμένει ανοιχτή, με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μάρκ Ρούτε, να δηλώνει ότι η ένταξη δεν είναι στο τραπέζι, αλλά ότι συζητείται η προσφορά εγγυήσεων ασφάλειας τύπου "Άρθρο 5" για την Ουκρανία.
Το Άρθρο 5 της Ιδρυτικής Συνθήκης του ΝΑΤΟ διασφαλίζει την αρχή της συλλογικής άμυνας, όπου μια επίθεση σε οποιοδήποτε από τα μέλη της Συμμαχίας θεωρείται επίθεση σε όλους.
Η σύγκρουση στην Ουκρανία έχει ήδη προκαλέσει πάνω από ένα εκατομμύριο θύματα από τις δύο πλευρές, ενώ η χώρα έχει υποστεί μεγάλο βαθμό καταστροφών.
Η σύγκρουση παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους γεωπολιτικούς κινδύνους της τελευταίας δεκαετίας, με την ελπίδα για μια βιώσιμη ειρηνική λύση να φαίνεται ακόμα μακρινή.
Θερμό κλίμα μετά τη συνάντηση-"φιάσκο" του Φεβρουαρίου
Η συνάντηση Τραμπ - Ζελένσκι χαρακτηρίστηκε από πολύ πιο θερμή ατμόσφαιρα σε σχέση με την καταστροφική συνάντηση στον Λευκό Οίκο τον Φεβρουάριο, όταν ο Τραμπ και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς είχαν δημοσίως επικρίνει τον Ζελένσκι για "έλλειψη ευγνωμοσύνης" προς την Ουάσινγκτον.
