Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε για πρώτη φορά την Τρίτη 27 Αυγούστου 2025 ότι αναγνωρίζει τη Γενοκτονία που διαπράχθηκε από την Οθωμανική Αυτοκρατορία κατά των Αρμενίων, Ασσυρίων και Ελλήνων στις αρχές του 20ού αιώνα.
Η δήλωση έγινε κατά τη διάρκεια podcast του Patrick Bet-David, ο οποίος κατάγεται από ασσυριακή χριστιανική οικογένεια από το Ιράν. Όταν ρωτήθηκε γιατί το Ισραήλ δεν αναγνωρίζει επίσημα τη γενοκτονία των Αρμενίων, ο Νετανιάχου απάντησε:
"Νομίζω πως το έχουμε κάνει. Νομίζω πως η Κνέσετ ψήφισε σχετικό ψήφισμα", αν και στην πραγματικότητα δεν έχει υπάρξει τέτοια νομοθεσία.
Όταν πιέστηκε να απαντήσει γιατί κανένας Ισραηλινός πρωθυπουργός δεν έχει μέχρι σήμερα προχωρήσει σε επίσημη αναγνώριση, ο Νετανιάχου δήλωσε: "Μόλις το έκανα. Ορίστε."
Η διεθνής στάση και η επιφυλακτικότητα του Ισραήλ
Οι Αρμένιοι διεκδικούν εδώ και δεκαετίες τη διεθνή αναγνώριση της γενοκτονίας, η οποία σύμφωνα με ιστορικές πηγές στοίχισε τη ζωή σε περίπου 1,5 εκατομμύριο ανθρώπους. Η Τουρκία, διάδοχο κράτος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, απορρίπτει σθεναρά τον όρο "γενοκτονία", αναγνωρίζοντας μεν τις μαζικές σφαγές και απελάσεις, αλλά αρνούμενη ότι υπήρξε συστηματικός σχεδιασμός εθνοκάθαρσης.
Μέχρι σήμερα, μόνο 34 κράτη έχουν αναγνωρίσει επισήμως τη Γενοκτονία των Αρμενίων. Η Ουρουγουάη ήταν το πρώτο, το 1965.
Το Ισραήλ για δεκαετίες απέφευγε να ταχθεί υπέρ της αναγνώρισης, κυρίως λόγω των στρατηγικών του σχέσεων με την Τουρκία, χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ με ισχυρή στρατιωτική και γεωπολιτική θέση. Ωστόσο, οι σχέσεις των δύο χωρών έχουν επιδεινωθεί σημαντικά, ειδικά μετά την πολεμική σύγκρουση στη Γάζα και τη ρητορική υπέρ της Χαμάς από τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν.
Παράλληλα, εσωτερικές πολιτικές και ιδεολογικές αντιστάσεις παίζουν ρόλο στην ισραηλινή στάση. Ορισμένοι φοβούνται ότι η αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων θα μπορούσε να υποβαθμίσει τη μοναδικότητα του Ολοκαυτώματος, ενώ άλλοι θεωρούν ότι το ηθικό χρέος του Ισραήλ ως κράτος-θύμα γενοκτονίας επιβάλλει να αναγνωρίζει ανάλογα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Εβραϊκές οργανώσεις, όπως η Anti-Defamation League και η Ένωση Ρεφορμιστικού Ιουδαϊσμού, έχουν αναγνωρίσει τη γενοκτονία των Αρμενίων, όμως οι ισραηλινοί ηγέτες διαχρονικά απέφευγαν τη νομική και πολιτική αναγνώριση.
Το 2001, ο τότε υπουργός Εξωτερικών Σιμόν Πέρες είχε αρνηθεί ευθέως τις αρμενικές καταγγελίες, υποστηρίζοντας ότι δεν υπήρξε γενοκτονία. Αντίθετα, άλλες πολιτικές φωνές, όπως ο τέως πρόεδρος του Ισραήλ Ρεουβέν Ρίβλιν, είχαν ζητήσει την αναγνώριση, χωρίς όμως ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Το 2018, η Κνέσετ είχε προγραμματίσει ψηφοφορία για την αναγνώριση της γενοκτονίας, η οποία τελικά αναβλήθηκε λόγω έλλειψης πολιτικής στήριξης στον κυβερνητικό συνασπισμό.
Η πρόσφατη δήλωση του Νετανιάχου, αν και συμβολική και όχι νομικά δεσμευτική, σηματοδοτεί πιθανή στροφή στην πολιτική του Ισραήλ και μπορεί να επηρεάσει τις διεθνείς σχέσεις του εβραϊκού κράτους.
