Το Συμβούλιο Ασφαλείας ΟΗΕ ψήφισε και υιοθέτησε ομόφωνα σχέδιο Ψηφίσματος για την επέκταση της εντολής της Προσωρινής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στον Λίβανο (UNIFIL) για τελευταία φορά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 και "για την έναρξη μιας τακτικής και ασφαλούς σταδιακής αποχώρησης και πλήρους απόσυρσης από την 31η Δεκεμβρίου 2026 και εντός ενός έτους".
Η Ελλάδα στην επεξήγηση ψήφου ανέφερε ότι ψήφισε υπέρ της ανανέωσης της εντολής της UNIFIL, καθώς η Αποστολή αποτελεί αξιόπιστο εταίρο της κυβέρνησης του Λιβάνου και πυλώνα σταθερότητας για τον Λίβανο και την ευρύτερη περιοχή.
Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ κ. Αγλαΐα Μπαλτά υπογράμμισε τη σημασία περαιτέρω ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ UNIFIL και Λιβανικού Στρατού τους επόμενους μήνες και τόνισε ότι η μετάβαση της UNIFIL πρέπει να είναι ασφαλής και τακτική, σε στενό συντονισμό με τον Λίβανο.
Ανέδειξε, επίσης, την ευθύνη του Συμβουλίου Ασφαλείας να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις από τη λήξη της εντολής και να διασφαλίσει ότι δεν θα δημιουργηθεί κενό ασφάλειας.
Εξέφρασε, επίσης, τη δέσμευση της Ελλάδας να στηρίξει τον Λίβανο, γείτονα και μακροχρόνιο φίλο, στην ανάληψη πλήρους ελέγχου της επικράτειάς του, παρέχοντας κρίσιμη υποστήριξη στις Ένοπλες Δυνάμεις του.
Η πορεία προς την ψήφιση του τελικού σχεδίου Ψηφίσματος
Οι διαπραγματεύσεις μέχρι το τελικό κείμενο Ψηφίσματος αποδείχθηκαν δύσκολες, με κύριο σημείο αντιπαράθεσης το εάν, πότε και πώς το Συμβούλιο θα ζητήσει από την UNIFIL να τερματίσει τη δράση της και να ξεκινήσει την αποχώρηση.
Η UNIFIL ιδρύθηκε το 1978 και ανανεώθηκε με το Ψήφισμα 2749 (28 Αυγούστου 2024) έως τις 31 Αυγούστου 2025. Στις διαβουλεύσεις για τη νέα ανανέωση, οι ΗΠΑ φέρεται να ξεκαθάρισαν ότι η αποστολή πρέπει να τερματιστεί εντός ενός έτους, ζητώντας σαφή ημερομηνία στο σχέδιο Ψηφίσματος.
Αυτή η θέση ερχόταν σε πλήρη αντίθεση με εκείνη της Γαλλίας (penholder) και των άλλων μελών του Συμβουλίου, τα οποία υποστήριξαν τη συνέχιση της εντολής. Στην ανοικτή συζήτηση της 23ης Ιουλίου για τη Μέση Ανατολή, χώρες όπως η Γαλλία, ο Παναμάς και η Σλοβενία εξέφρασαν ξεκάθαρα τη στήριξή τους στην Αποστολή.
Ως συμβιβασμός προς τις ΗΠΑ, το πρώτο σχέδιο επέκτεινε την εντολή έως τις 31 Αυγούστου 2026, εκφράζοντας την "πρόθεση" του Συμβουλίου να εργαστεί για απόσυρση υπό την προϋπόθεση ότι ο Λίβανος θα ελέγχει πλήρως την επικράτεια του και τα μέρη θα συμφωνήσουν σε συνολική πολιτική διευθέτηση. Οι ΗΠΑ όμως ζήτησαν σαφές χρονοδιάγραμμα: τελική εντολή έως τις 31 Αυγούστου 2026, με ασφαλή και τακτική απόσυρση ως την ίδια ημερομηνία, ακολουθούμενη από περίοδο εκκαθάρισης έξι μηνών. Πρότειναν επίσης τροποποιήσεις που αντανακλούσαν ότι η αποστολή βαίνει προς τερματισμό.
Πολλά μέλη διαφώνησαν, θεωρώντας ότι οι συνθήκες στο έδαφος απαιτούσαν πλήρη επιχειρησιακή παρουσία για τουλάχιστον ακόμη έναν χρόνο. Τόνισαν την πρόοδο του Λιβανικού Στρατού (LAF), με τη στήριξη της UNIFIL, στη νότια χώρα, καθώς και τα βήματα της κυβέρνησης για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ. Κατά την άποψή τους, η πρόωρη διακοπή θα έθετε σε κίνδυνο την πρόοδο και θα έστελνε αντιφατικά μηνύματα.
Οι ΗΠΑ επέμειναν ότι ο Λιβανικός Στρατός είναι έτοιμος να αναλάβει τις ευθύνες του χωρίς στήριξη. Όπως μετέδωσαν αμερικανικά ΜΜΕ ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ν. Τραμπ, σε πρόταση του στο Κογκρέσο τον περασμένο Μάιο, είχε δηλώσει ότι η UNIFIL απέτυχε "να συγκρατήσει τη Χεζμπολάχ", προτείνοντας τη μείωση χρηματοδότησης στις ειρηνευτικές επιχειρήσεις του ΟΗΕ. Στη συνέχεια ο Αναπ. Γέν. Γραμματέας Ειρηνευτικών Επιχειρήσεων Ζαν-Πιερ Λακρουά είχε διευκρινίσει ότι η UNIFIL "ποτέ δεν είχε εντολή να αφοπλίσει τη Χεζμπολάχ", αλλά να συμβάλει στην εφαρμογή της απόφασης 1701 (2006).
Εν τελεί το σχέδιο Ψηφίσματος, που έγινε αποδεκτό από όλα τα κράτη-μέλη, περιέχει σαφές χρονοδιάγραμμα: παρατείνει την εντολή για "τελευταία φορά" έως 31 Δεκεμβρίου 2026, οπότε ζητείται η παύση των επιχειρήσεων της UNIFIL και η έναρξη, από την ημερομηνία αυτή και εντός ενός έτους, τακτικής και ασφαλούς αποχώρησης. Ακολουθεί περίοδος εκκαθάρισης. Καθορίζονται λειτουργίες που η UNIFIL, σε συνεργασία με τον Λίβανο, θα συνεχίσει κατά τη διάρκεια αποχώρησης όπως η προστασία προσωπικού, εγκαταστάσεων και εφοδίων, διατήρηση επίγνωσης κατάστασης κοντά στις θέσεις της και συμβολή στην προστασία αμάχων.
Ζητείται επίσης από τον ΓΓ ΟΗΕ μέχρι την 1η Ιουνίου 2026 να παρουσιάσει επιλογές για την εφαρμογή του Ψηφίσματος 1701 μετά την αποχώρηση, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης στον Λιβανικό στρατό για αναδιάταξη νότια του ποταμού Λιτάνι και ενίσχυση παρακολούθησης της Μπλε Γραμμής. Γίνεται έκκληση για διεθνή στήριξη στον Λιβανικό Στρατό και κατόπιν αιτήματος της Αλγερίας, για οικονομική βοήθεια στον Λίβανο.
Το Ψήφισμα απαιτεί πλήρη εφαρμογή της απόφασης 1701 και χαιρετίζει τη συμφωνία κατάπαυσης πυρός της 26ης Νοεμβρίου 2024 μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, εκφράζοντας όμως σοβαρή ανησυχία για "συνεχείς παραβιάσεις", όπως "αεροπορικές και μη επανδρωμένες επιθέσεις σε λιβανικό έδαφος". Κατόπιν αιτήματος της Σλοβενίας προστέθηκε κάλεσμα για σεβασμό του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.
Στο κείμενο του Ψηφίσματος καλείται η κυβέρνηση του Ισραήλ να αποσύρει τις δυνάμεις της βόρεια της Μπλέ Γραμμής και τις λιβανικές αρχές να αναπτυχθούν στις θέσεις αυτές "με χρονικά περιορισμένη στήριξη της UNIFIL", επεκτείνοντας τον έλεγχο του Λιβάνου σε όλη την επικράτειά του.
