Φθηνά ρωσικά drones κατασκευασμένα από ξύλο και αφρό εισέβαλαν στον εναέριο χώρο της Πολωνίας αυτή την εβδομάδα και καταρρίφθηκαν με οπλικά συστήματα πολλών εκατομμυρίων δολαρίων — υπογραμμίζοντας την έλλειψη κατάλληλης προετοιμασίας του ΝΑΤΟ για τέτοιες απειλές, αναφέρει σε σημερινό του δημοσίευμα το Politico.
Τουλάχιστον 19 drones εισήλθαν στον εναέριο χώρος της Πολωνίας την Τετάρτη σε μια "πολιτική και στρατιωτική δοκιμή από τη Ρωσία. Είναι πολύ καλό που η Πολωνία εντόπισε και κατέρριψε τα drones", δήλωσε η Ulrike Franke, ανώτερη πολιτική συνεργάτιδα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων.
Ωστόσο, η δράση αυτή του ΝΑΤΟ ήταν πολύ λιγότερο αποτελεσματική σε σύγκριση με την τυπική αντίδραση της Ουκρανίας στις ρωσικές επιθέσεις. Η συμμαχία κατέρριψε περίπου τρία drones, ενώ το Κίεβο συνήθως ισχυρίζεται ότι έχει ποσοστό αναχαίτισης 80% έως 90% — παρά το γεγονός ότι αντιμετωπίζει πολύ μεγαλύτερες επιθέσεις.
Η Franke πρόσθεσε ότι υπάρχει μια ασυμφωνία μεταξύ του χαμηλού κόστους εξοπλισμού της Ρωσίας και της δαπανηρής στρατιωτικής αντίδρασης του ΝΑΤΟ: "Τι θα κάνουμε, θα στέλνουμε F-16 και F-35 κάθε φορά; Δεν είναι βιώσιμο. Πρέπει να εξοπλιστούμε καλύτερα με συστήματα κατά των drones".
Η απειλή που έθεταν τα drones ήταν πολύ πραγματική.
Σύμφωνα με τη Welt, πέντε drones βρίσκονταν σε άμεση τροχιά πτήσης προς μια βάση του ΝΑΤΟ πριν αναχαιτιστούν από ολλανδικά μαχητικά F-35. Ένα αεροσκάφος ανεφοδιασμού του ΝΑΤΟ, ένα ιταλικό αεροπλάνο επιτήρησης και ένα γερμανικό σύστημα αεράμυνας Patriot φέρεται επίσης να συμμετείχαν στην επιχείρηση.
Αυτό σημαίνει δισεκατομμύρια δολάρια σε εξοπλισμό για την αντιμετώπιση φθηνών ρωσικών drones Gerbera — απομιμήσεις του Shahed του Ιράν, η παραγωγή των οποίων εκτιμάται στα 10.000 δολάρια το καθένα.
Αλλά αυτή η χαμηλού κόστους εισβολή προκάλεσε μια πολύ υψηλού επιπέδου αντίδραση.
Η Πολωνία επικαλέστηκε το Άρθρο 4 του ΝΑΤΟ, το οποίο απαιτεί από τα μέλη της συμμαχίας να συγκαλούνται για επείγουσες συνομιλίες. Τόσο η Πολωνία όσο και η Λετονία έκλεισαν τον ανατολικό εναέριο χώρο τους και το ΝΑΤΟ φέρεται να εξετάζει "αμυντικά μέτρα".
Την Τετάρτη, ο Υπουργός Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου, Τζον Χίλι, ανακοίνωσε ότι θα ρωτήσει τους κορυφαίους στρατιωτικούς πώς μπορεί το Λονδίνο να βοηθήσει στην ενίσχυση της αεράμυνας του ΝΑΤΟ πάνω από την Πολωνία. Η Ουκρανία έχει επίσης προσφέρει βοήθειά.
"Η Πολωνία έχει ζητήσει κάποια υποστήριξη, συμπεριλαμβανομένης της συνεχούς στενής παρακολούθησης, μεγαλύτερης επιτήρησης και αναγνώρισης από μυστικές υπηρεσίες, και περισσότερης αεράμυνας", δήλωσε αξιωματούχος του ΝΑΤΟ.
Φθηνά drones, ακριβοί πύραυλοι
Η αεράμυνα έχει από καιρό αναγνωριστεί ως ένα από τα κύρια κενά στις δυνατότητες των χωρών του ΝΑΤΟ. Η ΕΕ ενθαρρύνει επίσης τις χώρες να δαπανήσουν μέρος των 150 δισ. ευρώ σε δάνεια SAFE για την αεράμυνα.
Αλλά πολλά από αυτά τα χρήματα προορίζονται για πολύ ακριβά όπλα.
Ο ίδιος ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι τόνισε ότι τα αμερικανικής κατασκευής MIM-104 Patriot και τα γαλλο-ιταλικά συστήματα αεράμυνας SAMP/T, που κοστίζουν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια το καθένα, δεν αποτελούν λογική επιλογή για χρήση εναντίον των φθηνών drones καμικάζι της Ρωσίας.
Η Ουκρανία δεν χρησιμοποιεί τέτοιο εξοπλισμό για την αντιμετώπιση κυμάτων ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών που μπορούν να αριθμούν εκατοντάδες οποιαδήποτε νύχτα. Αντ' αυτού, έχει αναπτύξει τα δικά της πολύ φθηνά αντιαεροπορικά αεροσκάφη για να αντιμετωπίσει τις ρωσικές απειλές.
Το ζήτημα τέθηκε την Πέμπτη κατά τη διάρκεια ενημέρωσης μεταξύ του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε και των πρεσβευτών της ΕΕ στις Βρυξέλλες — η πρώτη φορά που ένας επικεφαλής της συμμαχίας συμμετείχε σε μια τέτοια συνάντηση.
Πολλοί συμμετέχοντες ανησυχούσαν ότι η απάντηση της Τετάρτης τόνιζε την έλλειψη ετοιμότητας της Δύσης. Οι στρατοί του ΝΑΤΟ δεν θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν τακτικά F-35 για να αναχαιτίζουν τέτοιους εισβολείς.
"Ο ίδιος ο Ρούτε κατέληξε σε αυτό και κανείς δεν διαφώνησε", δήλωσε ένας από τους διπλωμάτες.
Σύμφωνα με τον Charly Salonius-Pasternak, Διευθύνοντα Σύμβουλο του think tank Nordic West Office με έδρα το Ελσίνκι, η προσαρμογή της αντίδρασης του ΝΑΤΟ στον μαζικής παραγωγής, χαμηλού κόστους εξοπλισμό της Ρωσίας έχει καθυστερήσει πολύ.
"Υπάρχουν μαθήματα όσον αφορά τον τρόπο εντοπισμού και κατάρριψης πολλών φθηνών drones που δεν περιλαμβάνουν έναν πύραυλο πολλών εκατομμυρίων ευρώ; Φυσικά, αλλά αυτό δεν είναι ένα νέο μάθημα", είπε. "Τι έχει κάνει το ευρωπαϊκό πολιτικό κατεστημένο γι' αυτό;"
"Ορισμένες χώρες προσαρμόζουν τα οπλοστάσιά τους - αυτές που αισθάνονται τις απειλές πιο έντονα - αλλά χρειάζεται λίγος χρόνος για να εφαρμοστούν οι δημοσιονομικές αποφάσεις", πρόσθεσε.
Οι προκλήσεις των drones
Μερικοί από τους αμυντικούς κολοσσούς προσπαθούν να προσαρμοστούν στον ταχέως μεταβαλλόμενο ανταγωνισμό των εξοπλισμών με drones.
Στα τέλη Αυγούστου, η σουηδική Saab παρουσίασε έναν νέο πύραυλο χαμηλού κόστους με την ονομασία Nimbrix, σχεδιασμένο για την εξουδετέρωση μικρών μη επανδρωμένων αεροσκαφών χαμηλού υψομέτρου. Η γαλλική DGA παρήγγειλε επίσης πρόσφατα ένα σύστημα επίδειξης για ένα σύστημα λέιζερ κατά των drones από μια ομάδα εταιρειών που περιλαμβάνει τις MBDA, Safran, Thales και Cilas.
Ωστόσο, οι μικρότερες, καινοτόμες εταιρείες μπορεί να δυσκολευτούν να διεισδύσουν. "Οι νεοσύστατες επιχειρήσεις έχουν σημειώσει μεγάλη πρόοδο όσον αφορά το τι είναι δυνατό. Δεν έχουμε απαραίτητα αγοράσει [αυτό που πωλούν] στην Ευρώπη ακόμα", δήλωσε η Ulrike Franke από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων.
Υπάρχουν δύο κύριες προκλήσεις μπροστά μας όσον αφορά την άμυνα κατά των drones, πρόσθεσε. Η πρώτη είναι ότι ένα σύστημα δεν θα είναι σε θέση να αποκρούσει όλες τις απειλές. "Εξ ορισμού, θα χρειαστούμε μια πολυεπίπεδη άμυνα, με ηλεκτρονικά και κινητικά αντίμετρα".
Το άλλο είναι το πόσο γρήγορα εξελίσσεται η τεχνολογία: Τόσο η Ουκρανία όσο και η Ρωσία προσαρμόζουν συνεχώς τα επιθετικά και αμυντικά τους drones σε μια τεχνολογική σπείρα.
Αυτή είναι η προσέγγιση της Ουκρανίας. Χρησιμοποιεί ηλεκτρονικά αντίμετρα και παράγει χιλιάδες drones αναχαίτισης το μήνα. Η Ουκρανία μπορεί να αντιμετωπίσει εκατοντάδες drones κάθε νύχτα και οι αμυνόμενοι καταστρέφουν τα περισσότερα από αυτά.
Για τους ευρωπαϊκούς στρατούς, αυτό θα απαιτήσει μια αλλαγή από τα παραδοσιακά πρότυπα προμήθειας μικρών παρτίδων ακριβών όπλων, δήλωσε ο πρώην αρχηγός του γαλλικού επιτελείου άμυνας, στρατηγός Thierry Burkhard, στο POLITICO τον περασμένο μήνα.
"Για συγκεκριμένο εξοπλισμό, είναι πιθανώς καλύτερο να αγοράζετε σε παρτίδες των 10, 15, 20 ή ίσως 50", είπε. "Δεν έχει σημασία αν η εταιρεία που τον αναπτύσσει δεν είναι σε θέση να παρέχει συντήρηση για 20 χρόνια, γιατί σε ένα χρόνο, αυτό το πράγμα είτε θα είναι νεκρό στο πεδίο της μάχης είτε θα είναι απαρχαιωμένο".
