Του Κώστα Ράπτη
Ενάμιση μήνα μετά τη συνάντηση Τραμπ - Πούτιν στην Αλάσκα ο κόσμος δεν βρίσκεται πιο κοντά στην ειρήνη. Αυτό διαπίστωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ – αλλά πρόκειται ασφαλώς για ευφημισμό. Στην πραγματικότητα, τα τύμπανα του πολέμου ηχούν δυνατότερα από ποτέ – και όχι μόνο στην πολύπαθη Ουκρανία.
"Απελευθερωμένοι" μετά την απόφαση του Αμερικανού προέδρου να εγκαταλείψει τη διαπραγματευτική προσπάθεια, οι Ευρωπαίοι ηγέτες κατονομάζουν πλέον τη Ρωσία ανοικτά ως εχθρό και προειδοποιούν ότι απειλείται επέκταση των συγκρούσεων και στα δικά τους εδάφη. Ως απόδειξη επικαλούνται τη συχνότερη εμφάνιση drones αγνώστου προελεύσεως, τα οποία διακόπτουν την εναέριο κυκλοφορία (τις προάλλες στη Δανία, προχθές στο Μόναχο κ.α.), με αποτέλεσμα να δοκιμάζεται η ετοιμότητα και η ψυχραιμία της ευρωπαϊκής πλευράς.
Μηνύματα από το Σότσι
Ο ισχυρός άνδρας του Κρεμλίνου προτιμά να απαντά χλευαστικά. Σε τετράωρη τοποθέτηση μετ’ ερωταποκρίσεων στο πλαίσιο του Valdai Discussion Club στο θέρετρο του Σότσι την Πέμπτη, ο Βλαντίμιρ Πούτιν υποσχέθηκε γελώντας ότι θα σταματήσει να στέλνει drones στη Δανία ή και μέχρι τη Λισσαβώνα, προσθέτοντας σε πιο σοβαρούς τόνους ότι δεν υπάρχουν ρωσικές πτητικές συσκευές ικανές να καλύψουν τέτοιες αποστάσεις.
Ο Πούτιν ισχυρίστηκε ότι η "υστερία" για τα ρωσικά drones είναι μια "επινόηση" των Ευρωπαίων ηγετών, ώστε να αποσπάσουν την προσοχή των κοινωνιών τους από τα προβλήματά τους. Αν οι ίδιοι τα πιστεύουν αυτά, πρόσθεσε, είναι ανίκανοι, αν πάλι δεν τα πιστεύουν, είναι αδίστακτοι.
Ο Ρώσος ηγέτης απέρριψε την ιδέα ότι η χώρα του θα επιτεθεί μια μέρα σε ένα μέλος της στρατιωτικής συμμαχίας του ΝΑΤΟ ως "κάτι αδύνατο να το πιστέψει κανείς". "Ειλικρινά, θέλω απλώς να πω: ηρεμήστε, κοιμηθείτε ήρεμα και ασχοληθείτε με τα προβλήματά σας. Απλώς ρίξτε μια ματιά σε αυτό που συμβαίνει στους δρόμους των ευρωπαϊκών πόλεων", είπε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη διαβρώνεται ένδοθεν από την ανεξέλεγκτη μετανάστευση και την εγκατάλειψη των παραδοσιακών αξιών της.
Αλλά δεν περιορίσθηκε στην προβολή ενός διαλλακτικού προσώπου. Προχώρησε και σε απειλές. "Αν κάποιος εξακολουθεί να επιθυμεί να ανταγωνιστεί μαζί μας στον στρατιωτικό τομέα, ας το δοκιμάσει ελεύθερα", είπε ο Ρώσος πρόεδρος, προσθέτοντας ότι "τα αντίμετρα της Ρωσίας δεν θα αργήσουν να έρθουν".
Η Ρωσία, είπε ο Πούτιν, έχει δείξει ανά τους αιώνες ότι θα αντιδράσει γρήγορα σε περίπτωση πρόκλησης και αναφέρθηκε συγκεκριμένα στη φιλοδοξία της Γερμανίας να έχει τον ισχυρότερο στρατό στην Ευρώπη.
Γέφυρες στον Τραμπ
Την αυτοπεποίθηση αυτή την αντλεί από την εκτίμησή του ότι η χώρα του έχει, όπως είπε, αρκετούς στρατιώτες για να συνεχίζει να μάχεται στην Ουκρανία, αλλά και ότι έχει ξεπεράσει την πιο δύσκολη φάση των οικονομικών προκλήσεων που αντιμετώπιζε. Την συνδυάζει, όμως, και με μία επιμονή να μην κόβει τις γέφυρες με τον Ντόναλντ Τραμπ.
"Οι χώρες μας, όπως γνωρίζουμε, διαφωνούν σε πολλά σημεία. Οι απόψεις μας για πολλά διεθνή θέματα συγκρούονται. Αυτό είναι κάτι το φυσιολογικό για μεγάλες δυνάμεις. Στην πραγματικότητα, το σημαντικότερο πράγμα είναι το πώς θα επιλύσουμε αυτές τις διαφωνίες και σε τι βαθμό θα τις επιλύσουμε ειρηνικά", είπε με νόημα.
"Η σημερινή διοίκηση του Λευκού Οίκου", συνέχισε, "δηλώνει τα συμφέροντα και τις επιθυμίες της άμεσα και ωμά, αλλά χωρίς περιττή υποκρισία. Βλέπουμε ότι η σημερινή κυβέρνηση των ΗΠΑ κινείται με βάση τα δικά της συμφέροντα, όπως τα αντιλαμβάνεται. Πιστεύω ότι αυτή είναι μια ορθολογική προσέγγιση. Όμως τότε, και η Ρωσία διατηρεί το δικαίωμα να καθοδηγείται με βάση τα δικά της εθνικά συμφέρονται. Ένα εκ των οποίων είναι, παρεμπιπτόντως, η αποκατάσταση των σχέσεων με τις ΗΠΑ".
Όλα ρόδινα λοιπόν στο ρωσο-αμερικανικό μέτωπο; Όχι ακριβώς. Ο Πούτιν επέκρινε τις προσπάθειες της Ουάσινγκτον να πιέσει την Ινδία και την Κίνα να διακόψουν τις αγορές ρωσικών υδρογονανθράκων, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να γυρίσει μπούμερανγκ, οδηγώντας σε αύξηση των αμερικανικών επιτοκίων.
Επιπλέον, προειδοποίησε ότι εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες παραδώσουν πυραύλους Tomahawk στην Ουκρανία, θα μπορούσε να προκληθεί μια νέα μεγάλη κλιμάκωση και περαιτέρω ζημιά στις ρωσο-αμερικανικές σχέσεις.
Είναι σαφές ότι και ο Τραμπ δεν περιορίζεται στην έκφραση της "απογοήτευσής" του από το σύντομο φλερτ με τον Πούτιν, παρά προσανατολίζεται στην ενθάρρυνση ουκρανικών πληγμάτων βαθύτερα στη ρωσική επικράτεια, με στόχο την παράλυση των υποδομών της Ρωσίας, κυρίως των πετρελαϊκών.
Η σχεδιαζόμενη οικονομική αντεπίθεση
Στην ίδια λογική του οικονομικού ακρωτηριασμού της Ρωσίας (ή μάλλον της χρηματοδότησης της συνέχισης της ουκρανικής πολεμικής προσπάθειας, την οποία ελέω Τραμπ επωμίζονται όλο και περισσότερο) κινήθηκαν και οι ηγέτες που συμμετείχαν την εβδομάδα αυτή στην άτυπη σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στην Κοπεγχάγη.
Εξ ου και ο πρωθυπουργός του Βελγίου Μπαρτ Ντε Βέβερ ζήτησε από τους ομολόγους του εγγυήσεις ότι θα μοιραστούν τους κινδύνους σε περίπτωση που χρησιμοποιηθούν ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, τα οποία έχουν δεσμευθεί στη χώρα του (έδρα του μηχανισμού εξοφλήσεως Euroclear), για να χρηματοδοτηθεί δάνειο 140 δισ. ευρώ στην Ουκρανία.
"Δεν υπάρχουν δωρεάν χρήματα. Πάντα υπάρχουν συνέπειες. Εξήγησα στους συναδέλφους μου πως θέλω την υπογραφή τους ότι, αν πάρουμε τα χρήματα του Πούτιν, αν τα χρησιμοποιήσουμε, θα είμαστε όλοι υπεύθυνοι, αν κάτι πάει στραβά", είπε ο Ντε Βέβερ, προσθέτοντας ότι χρειάζεται τη μέγιστη δυνατή νομική εξασφάλιση και αλληλεγγύη.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατεξοχήν υποστηρίκτρια του σχεδίου αξιοποιήσεως των δεσμευμένων ρωσικών κεφαλαίων, δήλωσε την Τετάρτη, ότι η Κομισιόν θα αναπτύξει περαιτέρω το σχέδιο για τη χρήση παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων και θα εξασφαλίσει ότι οι ανησυχίες του Βελγίου θα αντιμετωπισθούν.
Στο ίδιο πνεύμα εντείνεται και η πίεση στον "σκιώδη στόλο" της Ρωσίας, διά του οποίου η χώρα του Πούτιν εκτιμάται ότι εμπορεύεται πετρέλαιο που της εξασφαλίζει τουλάχιστον 30 δισ. δολάρια ετησίως. Τα εν λόγω πλοία βρέθηκαν στο στόχαστρο ως πιθανός χώρος εκτόξευσης των drones που εμφανίσθηκαν στη Δανία, ενώ η Γαλλία για πρώτη φορά στα χρονικά ακινητοποίησε και οδήγησε στον λιμένα του Σαιν Ναζαίρ ένα από αυτά, ονόματι Boracay – με τον Πούτιν να κάνει λόγο για "πειρατεία". Το πλοίο πάντως επιτράπηκε να συνεχίσει τον πλου του μετά την απαγγελία κατηγοριών για απουσία σημαίας.
