Του Τάσου Δασόπουλου
Η δεύτερη θητεία του Σεμπαστιάν Λεκορνί στη θέση του πρωθυπουργού της Γαλλίας απέτρεψε - προς το παρόν - την πλήρη πολιτική αστάθεια που θα έφερναν οι πρόωρες εκλογές, αλλά σίγουρα δεν έλυσε το πρόβλημα για τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ε.Ε.
Οι αγορές την περασμένη Παρασκευή, όταν ανακοινώθηκε ότι η Γαλλία έχει ξανά πρωθυπουργό, είχαν μια μικτή εικόνα. Η αγορά χρέους έδειξε μια ανακούφιση, μειώνοντας τις αποδόσεις των γαλλικών, αλλά και των ιταλικών και των ελληνικών ομολόγων. Από την άλλη, η ισοτιμία του ευρώ έναντι του δολαρίου έπεφτε μέχρι ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν να ανακοινώσει την απόφασή του για τον έκτο κατά σειρά πρωθυπουργό της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου. Μόλις ανακοινώθηκε ότι αναλαμβάνει και πάλι ο Λεκορνί, το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα άρχισε να ανακάμπτει.
Οι αγορές συνεχίζουν να παρακολουθούν τις εξελίξεις στη Γαλλία με την ελπίδα να υπάρξει πολιτική σταθερότητα. Να σχηματιστεί δηλαδή νέα κυβέρνηση και να βρεθούν οι απαραίτητες συναινέσεις οι οποίες θα μπορέσουν έως το τέλος του Δεκεμβρίου να περάσουν τις απαραίτητες περικοπές των 44 δισ. ευρώ στον προϋπολογισμό του 2026.
Η αντίδραση των αγορών - και αυτή την φορά - δείχνει τις απώλειες που θα υπάρξουν αν η γαλλική κρίση κορυφωθεί με την μορφή ενός κυβερνητικού αδιεξόδου το θα οδηγήσει σε εκλογές σε ένα πολύ κρίσιμο χρονικό σημείο και για τη Γαλλία και για την Ευρώπη. Εκεί οι αγορές δεν θα απειλήσουν απλώς. Θα επιτεθούν στα ομόλογα των χωρών με το υψηλότερο χρέος (άρα και στην Ελλάδα) αφού όλοι πλέον θα βλέπουν η φήμη για νέα κρίση χρέους στην Ε.Ε. να γίνεται είδηση. Η Ελλάδα έχει ολοκληρώσει για φέτος το - μικρό - ετήσιο δανειακό της πρόγραμμα από την άνοιξη σε ποσοστό 95%. Ωστόσο κανείς δεν μπορεί να υπολογίσει από τώρα τις εξελίξεις και άρα και την ώρα κατά την οποία οι αγορές ομολόγων, θα αισθανθούν ξανά άνετα με τα ευρωπαϊκά ομόλογα Τούτο σε μια περίοδο κατά την οποία ακόμη και Γερμανία, θα αναγκαστεί να δανειστεί περισσότερα από τις αγορές για να τονώσει την αναιμική της ανάπτυξη.
Ταυτόχρονα θα πρέπει να αναμένουμε και μια αποκλιμάκωση της ισοτιμίας του ευρώ έναντι του δολαρίου σε μια περίοδο κατά την οποία η Ε.Ε. θα πρέπει να εισάγει καύσιμα (τα οποία τιμολογούνται ως γνωστό σε δολάρια) για τον χειμώνα. Υπενθυμίζεται ότι στο πλαίσιο της συμφωνίας Ε.Ε. - ΗΠΑ για τους δασμούς, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υποχρέωσε την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να δεσμευτεί εκτός άλλων και για την αγορά προϊόντων ενέργειας αξίας 700 δισ. δολ. από τις ΗΠΑ.
Ο ρόλος της ΕΚΤ
Σε ένα τέτοιο σκηνικό ο ρόλο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας θα είναι κρίσιμος. Προς το παρόν έχει μετρήσει την έκθεση σε γαλλικό χρέος των μεγάλων ευρωπαϊκών τραπεζών σε Γαλλία, Ιταλία και Γερμανία. Ωστόσο το πρόβλημα που θα προκύψει αν η Γαλλία εκτεθεί περαιτέρω στις αγορές μπορεί να χτυπήσει και τους προϋπολογισμούς των κρατών μελών τα οποία έχουν υψηλό κόστος εξυπηρέτησης του χρέους τους. Μια περαιτέρω επιβράδυνση της ευρωπαϊκής οικονομίας, η οποία διανύει την τρίτη συνεχόμενη χρονιά με πρόβλεψη για ανάπτυξη που δεν θα ξεπεράσει το 1%, μπορεί να οδηγήσει σε αποπληθωρισμό. Με δεδομένη τη δημοσιονομική ένδεια στην πλειοψηφία των χωρών, μόνη "σανίδα σωτηρίας" για να αποφευχθούν τα χειρότερα θα είναι η ΕΚΤ - που έχει έτοιμα "οπλοστάσια" - να αποτρέψει μια νέα κρίση χρέους.
