Η αριστερή κυβέρνηση της Ισπανίας απέτισε σήμερα φόρο τιμής στα θύματα του εμφυλίου πολέμου στη χώρα και της 40χρονης διακυβέρνησης του στρατηγού Φρανθίσκο Φράνκο, πριν από την 50ή επέτειο του θανάτου του.
Ο Φράνκο ανήλθε στην εξουσία με πραξικόπημα τον Ιούλιο του 1936 εναντίον της εκλεγμένης δημοκρατικής κυβέρνησης έπειτα από τη νίκη του στρατού του στον πόλεμο που κράτησε τρία χρόνια.
Σύμφωνα με κυβερνητικές εκτιμήσεις περίπου 114.000 άμαχοι εξαφανίστηκαν, πιθανότατα σκοτώθηκαν από τις δυνάμεις του Φράνκο, στη διάρκεια του πολέμου και της διακυβέρνησής του που ακολούθησε.
Σε εκδήλωση υπό τον τίτλο "Η Μνήμη είναι Δημοκρατία", ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ ευχαρίστησε όλους όσοι πολέμησαν για μια δημοκρατική Ισπανία.
"Έπρεπε να διαλυθεί μια αποτρόπαιη δικτατορία που επιβλήθηκε με τη βία των όπλων, διατηρήθηκε με την καταστολή, και η οποία έκλεψε τα πιο βασικά δικαιώματα και ελευθερίες από εκατομμύρια Ισπανούς", είπε σε ένα αμφιθέατρο γεμάτο συγγενείς θυμάτων του Φράνκο.
Υπό τα χειροκροτήματα των παρευρισκομένων που σηκώθηκαν όρθιοι ο Σάντσεθ παρουσίασε συμβολικές δηλώσεις αναγνώρισης και αποκατάστασης σε 18 εν ζωή θύματα της καταπίεσης και σε απογόνους εκείνων που έχουν πεθάνει.
Ένα από αυτά, η Μαρία Λουίσα Ράμος, 98 ετών, που διέφυγε στη Γαλλία και επιβίωσε από το ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης του Μαουτχάουζεν.
Επίσης, η ανιψιά του ποιητή και θεατρικού συγγραφέα Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, ο οποίος δολοφονήθηκε από τις φασιστικές δυνάμεις κατά την έναρξη του πολέμου. Ο τόπος όπου βρίσκονται τα λείψανα του Λόρκα παραμένει άγνωστος.
Ο Σάντσεθ στηλίτευσε ένα κύμα "αναθεωρητισμού που επιδιώκει να θολώσει την ιστορία μας ώστε να συσκοτίσει το παρόν μας, ιδιαίτερα για τις νεότερες γενιές", και το οποίο προωθείται από την ανερχόμενη ακροδεξιά. Επίσης δεσμεύθηκε να προστατεύσει τις ελευθερίες που ανακτήθηκαν μετά τον θάνατο του Φράνκο στις 20 Νοεμβρίου 1975.
Το 2022, ο κυβερνών συνασπισμός των σοσιαλιστών και της ριζοσπαστικής αριστεράς ενέκρινε τον νόμο για τη Δημοκρατική Μνήμη που αντιμετωπίζει την κληρονομιά του Φράνκο, διατάζοντας την απομάκρυνση των φρανκικών συμβόλων και προωθώντας την έρευνα και την εκταφή των θυμάτων που είχαν ταφεί σε μαζικούς τάφους.
Ωστόσο, η ισπανική κοινωνία παραμένει εν πολλοίς διαιρεμένη μεταξύ δεξιάς-αριστεράς ως προς το πώς αντιλαμβάνεται σήμερα εκείνη την εποχή. Σύμφωνα με δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε αυτόν τον μήνα, το 21,3% των Ισπανών θεωρεί πως η εποχή του Φράνκο ήταν "καλή" ή "πολύ καλή" για τη χώρα.
