Ο εκλεγμένος πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει απειλήσει με την επιβολή δασμών 100% κατά των χωρών της ομάδας των χωρών BRICS εάν συνεχίσουν να υπονομεύουν το δολάριο ΗΠΑ – αλλά η απειλή του αυτή δεν θα ΄βάλει φρένο στην επέκταση του μπλοκ, δηλώνουν αναλυτές στο CNBC.
Την περασμένη δευτέρα, η Βραζιλία ανακοίνωσε την ένταξη της Ινδονησίας στο μπλοκ.
Υπό τη διακυβέρνηση του απερχόμενου προέδρου Τζο Μπάιντεν, η Ουάσιγκτον δεν έδινε ιδιαίτερη σημασία στον 10μελή συνασπισμό, με τον σύμβουλο Επικοινωνιών Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου Τζον Κίρμπι να αναφέρει κατά τη διάρκεια ενημέρωσης Τύπου τον περασμένο Οκτώβριο ότι οι ΗΠΑ δεν βλέπουν τους BRICS - έναν οικονομικό συνασπισμό αναδυόμενων αγορών - ως "απειλή". Η στάση αυτή όμως μπορεί να αλλάξει με την είσοδο του Ντόναλτ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, μετά τις πρώτες ενδείξεις ότι ο επερχόμενος πρόεδρος μπορεί να επιβάλει δασμούς στα μέλη της συμμαχίας εάν υπονομεύσουν το αμερικανικό δολάριο.
"Η πρώτη θεμελιώδης αλλαγή πολιτικής με την κυβέρνηση Τραμπ θα είναι η ρητή μεταχείριση των BRICS ως οντότητας", δήλωσε στο CNBC η Μιχαέλα Πάπα, διευθύντρια έρευνας στο Κέντρο Διεθνών Σπουδών του MIT.
Η Κίνα μπορεί να περιορίσει τη ζημιά των δασμών
Οι BRICS ιδρύθηκαν ως ομάδα από τη Βραζιλία, τη Ρωσία, την Ινδία και την Κίνα το 2009, το 2010 προσχώρησε σε αυτούς η Νότια Αφρική και πλέον υπό την ηγεσία του Πεκίνου, προβάλλουν ως δύναμη ικανή να ανταγωνιστεί τη δυτική κυριαρχία στη διεθνή σκηνή.
Κατά τη 16η ετήσια σύνοδο κορυφής της συμμαχίας στο Καζάν, στους BRICS προσχώρησαν επίσης η Αίγυπτος, η Αιθιοπία, το Ιράν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Σύμφωνα με Ρώσους αξιωματούχους και επίσημο έγγραφο της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας, περισσότερες από 30 χώρες εξέφρασαν ενδιαφέρον να ενταχθούν στον συνασπισμό εντός του 2024.
Το μέγεθος του μπλοκ καθιστά ωστόσο όλο και πιο απίθανο οι ΗΠΑ να επιβάλλουν δασμούς 100% στις χώρες BRICS, δηλώνει ο Ντάνκαν Ρίνκλεϊ, επικεφαλής οικονομολόγος για θέματα Κίνας της Pantheon Macroeconomics. Αν το έκαναν, θα διακινδύνευαν να ρίξουν κράτη ουδέτερα προς τον ανταγωνισμό ΗΠΑ - Κίνας στην αγκαλιά του Πεκίνου, είπε ο Ρίνκλεϊ στο CNBC.
Η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο θα μπορούσε ακόμη και να περιορίσει τη ζημιά από τυχόν πιθανά εμπορικά μέτρα των ΗΠΑ κατά των μελών των BRICS, σύμφωνα με τον Ντέιβιντ Λούμπιν, ανώτερο ερευνητή στο Chatham House.
"Από τη σκοπιά του Πεκίνου, η εγκαθίδρυση της Κίνας ως εναλλακτικού πυλώνα της παγκόσμιας τάξης είναι ένας εξαιρετικά σημαντικός στόχος και δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς την υποστήριξη του αναπτυσσόμενου κόσμου", πρόσθεσε ο Λούμπιν. "Και δεδομένου ότι περίπου 120 χώρες θεωρούν την Κίνα ως τον κύριο εμπορικό τους εταίρο, αυτό δεν πρέπει να είναι πολύ δύσκολο".
Η Κίνα έχει ήδη αρχίσει να το επιδιώκει αυτό, με την υιοθέτηση μιας πολιτικής μηδενικών δασμών για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες που έχουν διπλωματικούς δεσμούς με το Πεκίνο, η οποία τέθηκε σε ισχύ από τον περασμένο Δεκεμβριο.
Παραμένει κυρίαρχο το δολάριο
Ο Τραμπ εξάρτησε τις απειλές του περί υψηλών δασμών κατά των BRICS από τη βούλησή τους να εκθρονίσουν το αμερικανικό δολάριο ως το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο εμπορικό νόμισμα στον κόσμο.
Η Ρωσία επιδιώκει πράγματι την αποδολαριοποίηση προκειμένου να παρακάμψει το δίκτυο SWIFT και να περιορίσει τον αντίκτυπο των αμερικανικών κυρώσεων κατά της Μόσχας. Στις συνομιλίες του Καζάν, ο Βλαντιμίρ Πούτιν επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν το δολάριο ως "όπλο", αναφέρει η The Guardian.
Μία από τις επιλογές του μπλοκ για να ανατρέψει την παγκόσμια κυριαρχία του δολαρίου θα ήταν η δημιουργία ενός νέου ενιαίου νομίσματος των BRICS - μια πρόταση που έχει καταθέσει η Βραζιλία, η οποία ωστόσο δεν έχει ακόμη κερδίσει έδαφος.
Μια άλλη δυνατότητα θα ήταν η δημιουργία ενός εμπορικού συστήματος πολλών νομισμάτων, το οποίο υλοποιούν άλλωστε ήδη πολλά μέλη: μέρος του κινεζικού και ρωσικού εμπορίου γίνεται μέσω γιουάν και ρουβλίου.
Τα κράτη των BRICS έχουν συμφωνήσει επίσης να συνεχίσουν να ενισχύουν τις μεταξύ τους συναλλαγές μέσω των εθνικών τους νομισμάτων και έχουν εκφράσει την υποστήριξή τους στην ιδέα ενός ανεξάρτητου διασυνοριακού συστήματος διακανονισμού και εκκαθάρισης πληρωμών.
Ο Λούμπιν του Chatham House σημειώνει ωστόσο ότι το κινεζικό νόμισμα είναι "πολύ λιγότερο χρησιμοποιήσιμο διεθνώς από το δολάριο", δεδομένου ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές εκφράζονται σε μεγάλο βαθμό σε δολάριο.
Το μπλοκ είναι μόνο μια "ομάδα που μιλάει"
Η έλλειψη συγκεκριμένης συμμαχικής στρατηγικής και δράσης από τα μέλη των BRICS εγείρει αμφιβολίες για το αν μπορούν να θεωρηθούν εν τέλει απειλή για τις ΗΠΑ και το αμερικανικό δολάριο, με τον Ρίνγκλεϊ της Pantheon Macroeconomics να λέει ότι η συμμαχία των αναδυόμενων αγορών δεν είναι επί του παρόντος κάτι περισσότερο από μια "ομάδα που μιλάει".
Το μπλοκ εξακολουθεί να είναι πολύ χαλαρό και ανοργάνωτο για να επιφέρει οποιαδήποτε ουσιαστική αλλαγή, και η σύνοδος κορυφής του Καζάν το 2024 δεν κατέληξε σε "τίποτα το συγκεκριμένο", δήλωσε η Σεσίλια Μάλμστρομ, ανώτερη συνεργάτη στο Peterson Institute for International Economics.
Πολλά μέλη των BRICS έχουν επίσης φιλικές σχέσεις με τις ΗΠΑ που αποτελεί μάλιστα "κρίσιμο εμπορικό τους εταίρο", δήλωσε στο CNBC ο Γκουστάβο Μεντέιρος, επικεφαλής έρευνας στον Όμιλο Ashmore.
"Δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι τα μέλη του μπλοκ θα βρίσκονται αυτόματα σε οικονομικό ή γεωπολιτικό κίνδυνο σε περίπτωση εμπορικού πολέμου μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας", λέει ο Μεντέιρος.
Με πληροφορίες από CNBC
