Καθώς το νέο καθεστώς της Συρίας συμπληρώνει τον πρώτο χρόνο της θητείας του στις 8 Δεκεμβρίου, η Άγκυρα έχει στείλει τρία προειδοποιητικά μηνύματα -μέσω των SDF προς το PKK και τον προστάτη των SDF, τις Ηνωμένες Πολιτείες- υποδεικνύοντας ότι "ο άνεμος μπορεί να αλλάξει" εάν συνεχιστεί η τρέχουσα πορεία:
1. Δηλώσεις του Υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν στο Φόρουμ της Ντόχα
2. Επισκέψεις στη Δαμασκό του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Στρατηγού Σελτσούκ Μπαϊρακτάρογλου
3. Το "κίτρινο φως" που άναψε ο Αρχηγός Νομικού Συμβούλου της Προεδρίας, Μεχμέτ Ουτσουμ
Φιντάν: Οι SDF αποφεύγουν τις δεσμεύσεις τους
Στο Φόρουμ της Ντόχα, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν δήλωσε:
• "Η συριακή κυβέρνηση και οι SDF μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία μεταξύ τους. (…) Ωστόσο, όσον αφορά το PKK, γνωρίζουμε ότι υπάρχουν στοιχεία εντός των SDF των οποίων ο μοναδικός στόχος είναι η καταπολέμηση της Τουρκίας. Θέλουμε να απομακρυνθούν μη συριακά στοιχεία από τις SDF. Όσοι εντάχθηκαν από το Ιράκ, το Ιράν και την Τουρκία πρέπει να φύγουν αμέσως. Αυτή θα ήταν μια καλή αρχή".
Λίγο αργότερα, δήλωσε στο Reuters:
• "Τα μηνύματα από τις SDF έδειξαν ότι δεν είχαν καμία πρόθεση να τιμήσουν τη συμφωνία (της 10ης Μαρτίου μεταξύ Δαμασκού και SDF) και αντίθετα προσπαθούσαν να την παρακάμψουν. (…) "Δεν μπορούν να υπάρχουν δύο στρατοί σε οποιαδήποτε δεδομένη χώρα. Επομένως, μπορεί να υπάρχει μόνο ένας στρατός, μία δομή διοίκησης... Αλλά στην τοπική διοίκηση, μπορούν να καταλήξουν σε διαφορετική διευθέτηση και διαφορετικές αντιλήψεις".
Είναι η Άγκυρα εντάξει με μια "αστυνομική δύναμη των SDF";
Τα λόγια του Φιντάν συμφωνούν τόσο με τις παρατηρήσεις της βουλευτή του κόμματος DEM, Γκιουλιστάν Κιλίτς Κοτσγίγιτ, μετά την επίσκεψη της τουρκικής κοινοβουλευτικής αντιπροσωπείας στον ηγέτη του ΡΚΚ Αμπντουλάχ Οτσαλάν στις φυλακές Ιμραλί στις 24 Νοεμβρίου, όσο και με τα αμφιλεγόμενα συνοπτικά πρακτικά που υποβλήθηκαν στο κοινοβούλιο. Εν ολίγοις, οι ένοπλες μονάδες των SDF πρέπει να ενσωματωθούν στον συριακό στρατό χωρίς ξεχωριστά διοικητικά ή εδαφικά προνόμια - αυτό ακριβώς ο ηγέτης του ΡΚΚ Αμπντουλάχ Οτσαλάν αποκαλεί ενσωμάτωση με το Υπουργείο Άμυνας της Συρίας. Ωστόσο, οι τοπικές διοικήσεις, υπό μια δομή "ομοσπονδίας ή με άλλο όνομα", μπορούν να διατηρήσουν μια "αστυνομική δύναμη" - αυτό που αποκαλεί "το Υπουργείο Εσωτερικών".
Ο Φιντάν πρόσθεσε ένα σημείο που συζητείται εδώ και καιρό στους κύκλους της Άγκυρας: δεδομένου ότι οι SDF ισχυρίζονται ότι είναι Σύροι, όλοι οι μη Σύροι μαχητές πρέπει να απελαθούν, συμπεριλαμβανομένων των Τούρκων, Ιρακινών και Ιρανών πολιτών του ΡΚΚ. Κάποιος μπορεί να υποθέσει ότι αυτό έχει συζητηθεί και με στοιχεία του ΡΚΚ, ωστόσο η συνεχιζόμενη μεταφορά της έδρας του ΡΚΚ από το Ιράκ στη Συρία το αντιφάσκει αυτό.
Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου της Τουρκίας στη Συρία
Μία ημέρα πριν από την ομιλία του Φιντάν στη Ντόχα, ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατηγός Σελτσούκ Μπαϊρακτάρογλου και ο Δεύτερος Αρχηγός Στρατηγός Λεβέντ Εργκούν βρίσκονταν στη Συρία. Συναντήθηκαν με τον Πρόεδρο Αχμέντ αλ-Σάρα, επισκέφθηκαν το Κέντρο Κοινών Επιχειρήσεων με τον Υπουργό Άμυνας και τον Αρχηγό του Γενικού Επιτελείου και διεξήγαγαν επιθεωρήσεις.
Αυτή η επίσκεψη μπορεί να θεωρηθεί το δεύτερο μήνυμα της Άγκυρας που μεταδίδεται μέσω της γλώσσας του σώματος.
Μεταξύ 2016 και 2019, με την άδεια και των ΗΠΑ υπό την ηγεσία του Ντόναλντ Τραμπ, η Τουρκία εισέβαλε στη Συρία (το έδαφος εντός Συρίας είχε προετοιμάσει ο τζιχαντιστης Αμπού Αχμάντ αλ Τζολάνι, νυν μεταβατικός πρόεδρος της χώρας Αχμέντ αλ Σαράα) και διεξήγαγε μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Συρία, όταν το καθεστώς ήταν το καθεστώς του Μπασάρ αλ-Άσαντ. Σήμερα, ο Σαράα αφού έδωσε γη και ύδωρ στην Τουρκία με αντάλλαγμα την προσωπική του επιβίωση έχει σχηματίσει καθεστώς, το οποίο η Άγκυρα θέλει να επιβιώσει και να ενισχυθεί, υπό την προϋπόθεση ότι δεν αποτελεί απειλή για την ασφάλεια της Τουρκίας.
Τότε, η Ρωσία και το Ιράν ήταν παράγοντες. Σήμερα, έχουν εξαφανιστεί, αλλά το Ισραήλ έχει αναδειχθεί ως παράγοντας. Η μεγαλύτερη απειλή για το καθεστώς της Σάρα προέρχεται από το Ισραήλ, το οποίο θέλει η προστατευόμενη από τις ΗΠΑ κουρδική δύναμη (SDF) να παραμείνει ισχυρή και να συνεχίσει να απειλεί τόσο τη Δαμασκό όσο και την Άγκυρα.
Αυτοί θεωρούνται παράγοντες που θα δυσκόλευαν τις νέες τουρκικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, ακόμη και αν οι SDF/PKK διαταράξουν τη "Διαδικασία για μια Τουρκία χωρίς τρομοκρατία". Από την άλλη πλευρά, η πιθανότητα η Συρία να ζητήσει επίσημα την τουρκική βοήθεια παραβλέπεται. Ο Φιντάν γνώριζε πλήρως την επίσκεψη του Μπαϊρακτάρογλου στη Δαμασκό όταν μίλησε την επόμενη μέρα.
Ενώ ο Φιντάν μιλούσε στο Φόρουμ της Ντόχα, ο συμπρόεδρος εξωτερικών σχέσεων των SDF, Ιλχάμ Άχμεντ, μιλούσε (διαδικτυακά) στο Διεθνές Συνέδριο για την Ειρήνη και τη Δημοκρατική Κοινωνία που διοργάνωσε το Κόμμα DEM — από κάτι που έμοιαζε με παράλληλο σύμπαν:
• "Θέλουμε και ελπίζουμε να ολοκληρωθεί η ειρηνευτική διαδικασία στην Τουρκία. Όσοι εξακολουθούν να μιλάνε για πόλεμο και σύγκρουση πρέπει να σιωπήσουν. Η Τουρκία μιλάει με την κυβέρνηση της Δαμασκού και έχει ένα κανάλι επικοινωνίας μαζί μας. (...) Θέλουμε διάλογο με την Τουρκία. Ας ανοίξουν τα σύνορά μας.
• "Η Μέση Ανατολή επανασχεδιάζεται. Εάν η Τουρκία καταλήξει σε ειρήνη με τη Συρία, θα αναδυθεί ισχυρότερη".
Με άλλα λόγια, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο των SDF:
• Η διαδικασία "Τουρκία Χωρίς Τρόμους" δεν έχει καμία σχέση με τη Συρία και τις SDF.
• Η έκκληση του Οτσαλάν στις 27 Φεβρουαρίου για κατάθεση όπλων και διάλυση δεν δεσμεύει τις SDF.
• Το πραγματικό ζήτημα είναι η ειρήνη μεταξύ Τουρκίας και Συρίας. οι SDF είναι ξεχωριστό θέμα και η Τουρκία πρέπει να μιλήσει με τις SDF ξεχωριστά.
Ερντογάν: "Ο στόχος δεν επιτεύχθηκε μέσω της τρομοκρατίας"
Ποιο από τα δύο ισχύει; Ο ισχυρισμός του Οτσαλάν, "Θα με ακούσουν (οι SDF)" ή το "Δεν μας δεσμεύουν" οι SDF; Ή μήπως και οι δύο λένε το ίδιο πράγμα, ενώ η Άγκυρα προσποιείται ότι η διαδικασία που βαφτίστηκε "Τουρκία Χωρίς Τρομοκρατία" καλύπτει και τη Συρία, αλλά στην πραγματικότητα -υπό την πίεση των ΗΠΑ- επιδιώκει συμβιβασμό με τη συριακή πραγματικότητα;
Ακριβώς σε αυτό το σημείο, στις 7 Δεκεμβρίου -μία ημέρα μετά το συνέδριο της DEM- η τρίτη προειδοποίηση ήρθε από τον Προεδρικό Νομικό Σύμβουλο Μεχμέτ Ουτσίμ, ως τη φωνή του Προεδρικού Μεγάρου στο Μπέστεπε:
• "Κανείς δεν πρέπει να αυταπατάται ότι μπορεί να επιτύχει, μέσω του νόμου και της δημοκρατίας, αδύνατους στόχους που δεν πέτυχε -και δεν θα επιτύχει ποτέ- μέσω της τρομοκρατίας.
• "Τα άτομα που είναι υποχρεωμένα να ολοκληρώσουν τη διαδικασία αφοπλισμού και διάλυσης κατά τη μεταβατική περίοδο δεν πρέπει ποτέ να δώσουν έδαφος σε σαμποτέρ -είτε από τις δικές τους τάξεις είτε από έξω- που προσπαθούν να εκτροχιάσουν τη διαδικασία για την Τουρκία Χωρίς Τρομοκρατία με αδύνατες απαιτήσεις και προκλητική, καταστροφική γλώσσα.
• "Είναι προφανές ότι απαιτούνται έντονες προσπάθειες για την πρόληψη του σαμποτάζ, την εξάλειψη όσων εμπλέκονται σε αυτό και την παρεμπόδιση αυτού που σχεδιάζουν".
Αυτά τα μηνύματα απευθύνονταν σαφώς στην ηγεσία του PKK, και το Κόμμα DEM βρίσκεται επίσης στη γραμμή του πυρός.
Ο αρχηγός των SDF στον ισραηλινό Τύπο
Παρά τις προειδοποιήσεις της Άγκυρας "μην εκτροχιάσετε τη διαδικασία", οι SDF συνεχίζουν να πιέζουν. Σε συνέντευξή του στην δεξιά ισραηλινή εφημερίδα Jerusalem Post, ο διοικητής των SDF, Μαζλούμ Αμπντί (με το προσωνύμιο Κομπάνι επειδή ηγήθηκε των κουρδικών δυνάμεων στη σκληρότερη μάχη εναντίον του İSİSπραγματικό όνομα Ferhat Abdi Şahin), ισχυρίστηκε -χωρίς καμία επιβεβαίωση από τη Δαμασκό ή την Άγκυρα- ότι είχε συμφωνήσει με την κυβέρνηση Shara να διατηρήσει 3 μεραρχίες και 2 ειδικά τάγματα . Ισχυριζόμενος ότι οι SDF έχουν 70.000 στρατιώτες και 30.000 αστυνομικούς (ένα νούμερο που οι τουρκικές πηγές θεωρούν υπερβολικό), ο Abdi απαίτησε ουσιαστικά συνεργασία στην κυβέρνηση.
Υπό τον τίτλο "Ο αρχηγός των Κούρδων SDF στη Συρία είναι ανοιχτός στην ισραηλινή υποστήριξη ", ο Abdi είπε επίσης ότι τα αμερικανικά στρατεύματα πρέπει να παραμείνουν στη Συρία για σταθερότητα.
Η Άγκυρα σε κρίσιμο σημείο
Η Άγκυρα βλέπει τη διαδικασία να αποδυναμώνεται από την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM), η οποία αντιμετωπίζει τις SDF σαν πολέμαρχο υπό αμερικανική διοίκηση, και από την ισραηλινή επιρροή.
Η διαδικασία συντονίζεται από τον Ιμπραήμ Καλίν, τον Διευθυντή της Τουρκικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (MİT). Η επικοινωνία του Οτσαλάν με το ΡΚΚ (επίσης μέσω αντιπροσωπείας του κόμματος DEM, δικηγόρων και οικογενειακών επισκέψεων) βρίσκεται υπό την επίβλεψη των τουρκικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Φυσικά στην Τουρκία δεν πιστεύουν ότι ο Οτσαλάν, μετά από 26 χρόνια στη φυλακή, εξακολουθεί να προσπαθεί να παρακάμψει τη MİT με τη διπλή γλώσσα που κατείχε εδώ και πολύ καιρό.
Ωστόσο, στην Άγκυρα -ειδικά μετά τη συνάντηση της 24ης Νοεμβρίου- οι έντονες αντιρρήσεις από το ΡΚΚ, η "πρόκληση του Μπαρζανί για την Τζίζρε" και τα μηνύματα του εκπροσώπου των SDF στη διάσκεψη της Κωνσταντινούπολης θεωρούνται σημάδια ότι ο άνεμος μπορεί πράγματι να γυρίσει σε αυτή την κρίσιμη καμπή.
Στην Άγκυρα, οι άνθρωποι έχουν αρχίσει να λένε ότι εάν η διαδικασία "Τουρκία Χωρίς Τρομοκρατία", για τον τερματισμό της αιματηρής σύγκρουσης που υποτίθεται ότι διαρκεί σχεδόν μισό αιώνα, αποτύχει -μετά τις συνομιλίες του Όσλο του 2009 και τον διάλογο του 2012-2015- μια τέταρτη προσπάθεια μπορεί να μην συμβεί ποτέ, βαφτίζοντας αυτή ίσως την τελευταία ευκαιρία, προτού ενεργήσουν ολοκληρωτικά εναντίον των Κουρδων.
Π.Κ.
