Του Κώστα Ράπτη
Πρόκειται για μία από τις πιο ειρωνικές στιγμές της ιστορίας: διακήρυξη του τέλους της "παγκοσμιοποίησης", όπως τη γνωρίζαμε, από του βήματος της διοργάνωσης που κατεξοχήν έχει ταυτιστεί με αυτήν.
Βέβαια, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν παρέστη αυτοπροσώπως στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός. Παρενέβη ωστόσο με βιντεοσύνδεση, εκφωνώντας μια ομιλία-ποταμό, που ασφαλώς βύθισε τους παρισταμένους στην αμηχανία και τον προβληματισμό.
"Το μήνυμά μου σε όλες τις επιχειρήσεις στον πλανήτη είναι απλό: Ελάτε να παράγετε τα προϊόντα σας στην Αμερική και θα απολαύσετε ορισμένους από τους χαμηλότερους φόρους στον κόσμο. Αλλά, αν δεν φέρετε την παραγωγή στις ΗΠΑ, που είναι δικαίωμά σας, τότε, πολύ απλά, θα πρέπει να πληρώσετε τελωνειακούς δασμούς", είπε ο Τραμπ, επαναφέροντας το φάσμα του απεχθούς στο Νταβός προστατευτισμού.
Αλλά και η έτερη "ιερή αγελάδα", της αυτονομίας των κεντρικών τραπεζών, δεν έγινε σεβαστή. "Θα απαιτήσω τα επιτόκια να μειωθούν αμέσως. Και, ομοίως, θα πρέπει να μειωθούν σε όλον τον κόσμο", τόνισε ο Τραμπ, θέτοντας το θεμέλιο για μια πρόωρη σύγκρουση με την υπό τον Τζερόμ Πάουελ Fed, η οποία θα συνεδριάσει στις 29 Ιανουαρίου.
Οι απειλές θέσπισης νέων δασμών είναι αυτές ακριβώς που ενισχύουν τους φόβους της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας για πιθανές πληθωριστικές πιέσεις, που υπό κανονικές συνθήκες απαιτούν αύξηση και όχι μείωση του κόστους δανεισμού.
Το μέτωπο της εέργειας
Ο 47ος πρόεδρος των ΗΠΑ κάλεσε επίσης τη Σαουδική Αραβία και τον ΟΠΕΚ να μειώσουν τις τιμές του πετρελαίου, ενώ διαβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ εγγυώνται τον εφοδιασμό της Ευρώπης με υγροποιημένο φυσικό αέριο.
Εννοείται δε ότι καταφέρθηκε κατά των πολιτικών του προκατόχου του, Τζο Μπάιντεν, για την κλιματική αλλαγή. "Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν τη μεγαλύτερη ποσότητα πετρελαίου και φυσικού αερίου από οποιαδήποτε χώρα στη Γη και θα το χρησιμοποιήσουμε. Αυτό όχι μόνο θα μειώσει το κόστος σχεδόν όλων των αγαθών και υπηρεσιών, αλλά θα κάνει τις Ηνωμένες Πολιτείες μια κατασκευαστική υπερδύναμη", είπε ο Τραμπ.
Για τους δε Ευρωπαίους συμμάχους επεφύλαξε αφενός την απαίτηση να αυξήσουν τις στρατιωτικές τους δαπάνες στο 5%, αφετέρου την κατηγορία ότι η Ε.Ε. δυσχεραίνει την εισαγωγή αμερικανικών προϊόντων, αλλά και τη σύσταση για μείωση των φόρων.
Είναι ασφαλώς αμφίβολο πόσο συνεκτικά μπορεί να εφαρμοσθεί το τραμπικό μείγμα δασμών, απορρυθμίσεων, φορολογικών περικοπών, απελάσεων παράτυπων μεταναστών και επαγγελλόμενης ανάδειξης των ΗΠΑ σε κόμβο τεχνητής νοημοσύνης, κρυπτονομισμάτων και ορυκτών καυσίμων. Και, επιπλέον, πόσο αποτελεσματικά μπορεί στο τραπέζι των γεωπολιτικών αντιπαραθέσεων να ανακοπεί η τάση προς αποδολαριοποίηση, η οποία μακροπρόθεσμα απειλεί περισσότερο από οτιδήποτε άλλο την αμερικανική ισχύ.
Η "μάχη" της τεχνητής νοημοσύνης
Όμως το πολύ μεγάλο παιχνίδι παίζεται ήδη αλλού. Την Τρίτη, δεύτερη ημέρα της προεδρίας του, ο Τραμπ ανακοίνωσε από τον Λευκό Οίκο ένα νέο πρόγραμμα, ονόματι Stargate, το οποίο περιλαμβάνει επενδύσεις ύψους τουλάχιστον 500 δισ. δολαρίων σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης στις ΗΠΑ.
Στο Stargate μετέχουν η ειδική στο "υπολογιστικό νέφος" (cloud) εταιρεία Oracle, ο ιαπωνικός κολοσσός επενδύσεων SoftBank και η εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης OpenAI, με οικονομική υποστήριξη και από το επενδυτικό ταμείο MGX των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Οι εταίροι θέλουν να συγκεντρώσουν γύρω από το Stargate "εταιρείες του κλάδου υποδομών κέντρων δεδομένων, παροχής ενέργειας σε ακίνητα, έως και κατασκευής και εξοπλισμού", ενώ ο Τραμπ δεν παρέλειψε να αναφέρει ότι οι επενδύσεις αυτές "είναι χρήματα που κανονικά θα πήγαιναν στην Κίνα". Τη Δευτέρα ο Τραμπ ακύρωσε διάταγμα του προκατόχου του, Τζο Μπάιντεν, για την ασφάλεια όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη, κίνηση που ερμηνεύτηκε ως μετάβαση προς μια πιο μετριασμένη ρυθμιστική προσέγγιση – κινούμενος προφανώς στον αντίποδα της ευρωπαϊκής λογικής.
Ωστόσο η εξαγγελία του Stargate έγινε δεκτή με "φίλια πυρά". "Η SoftBank δεν έχει εξασφαλισμένα παρά 10 δισεκατομμύρια δολάρια", υποστήριξε ο μεγιστάνας της Tesla και προαλειφόμενος για υπερ-υπουργός του Τραμπ,Έλον Μασκ, ο οποίος δαπάνησε από την τσέπη του 277 εκατομμύρια δολάρια για να χρηματοδοτήσει την προεκλογική εκστρατεία του νυν προέδρου.
Έκπληξη από την Κίνα
Όμως όλοι αυτοί μάλλον λογαριάζουν χωρίς τον ξενοδόχο – δηλαδή την Κίνα. Η κινεζική εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης DeepSeek είναι ήδη διαθέσιμη στο κοινό, και μάλιστα σε ανοιχτό κώδικα, ανταγωνιζόμενη την OpenAI με πολλές αξιώσεις. Κυριότερο πλεονέκτημα: η χαώδης διαφορά στις χρεώσεις – μόλις 3% της τιμής.
Παρά δε την κινδυνολογία για τα προσωπικά δεδομένα χρηστών που θα περάσουν σε κινεζικά χέρια, η φιλοσοφία του DeepSeek είναι περισσότερο "δημοκρατική". Η στρατηγική της αμερικανικής πλευράς συνίσταται στην κινητοποίηση τεράστιων επενδύσεων σε υποδομές, ώστε να συγκεντρώσει την τεχνητή νοημοσύνη στους διακομιστές της. Η μία πλευρά, συνεπώς, στοιχηματίζει ότι το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης βρίσκεται σε τεράστια κεντρική υποδομή που ελέγχεται από λίγους παίκτες, η άλλη ωθεί προς ένα αποκεντρωμένο μέλλον, όπου η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται βασικό εργαλείο που μπορεί να αναπτύξει ο καθένας.
Ο Μιλέι με ύφος σταυροφόρου
Αλλά ο Τραμπ δεν είναι μόνος. Η παγκόσμια ηγεμονία της αριστερής και woke πολιτικής και ιδεολογίας "αρχίζει να καταρρέει", δήλωσε επίσης στο Νταβός ο πρόεδρος της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι.
"Σιγά-σιγά, μια διεθνής συμμαχία σχηματίζεται μεταξύ όλων εκείνων των εθνών που θέλουν να είναι ελεύθερα" είπε ο Μιλέι, αναφέροντας ως συνοδοιπόρους σε αυτόν τον αγώνα τον "καταπληκτικό" Έλον Μασκ, τη "σκληρή Ιταλίδα" Τζόρτζια Μελόνι, τον πρόεδρο Μπουκέλε στο Ελ Σαλβαδόρ, τον Βίκτορ Όρμπαν της Ουγγαρίας και φυσικά τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Βενιαμίν Νετανιάχου, και τον πρόεδρο Τραμπ.
Στην κεντρική του ομιλία πέρυσι στο Νταβός, ο κατά δήλωσή του "αναρχοκαπιταλιστής" Μιλέι είχε προειδοποιήσει ότι "ο δυτικός κόσμος βρίσκεται σε κίνδυνο", καθώς "αυτοί που υποτίθεται ότι πρέπει να υπερασπίζονται τις αξίες της Δύσης διέπονται από ένα όραμα για τον κόσμο που οδηγεί αναπόφευκτα στον σοσιαλισμό και ως εκ τούτου στη φτώχεια".
Καίτοι η παρέμβαση Μιλέι στεκόταν περισσότερο στις ιδεολογικές παραμέτρους της αναδυόμενης διεθνούς νεο-δεξιάς, τα οικονομικά πεπραγμένα του δεν μπορεί να άφησαν αδιάφορο το κατά τα λοιπά επιφυλακτικό κοινό του Νταβός. Η πολιτική περικοπών στην Αργεντινή οδήγησε σε μείωση του πληθωρισμού από το παγκόσμιο υψηλό του 289,4% τον περασμένο Απρίλιο σε 117,8% σε ετήσια βάση έως τον Δεκέμβριο του 2024.
Διαβάστε ακόμη:
