Το 2026 θα χρονιά-σταθμός για τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και για την κληρονομιά της δεύτερης θητείας του, σημειώνει σε ανάλυση του το CNN.
Η νέα χρονιά θα εξελιχθεί επίσης ως ένα αφήγημα αντίστασης στον Τραμπ, εκτιμά το αμερικανικό δίκτυο. Όπως επισημαίνει, οι Δημοκρατικοί ελπίζουν να ανατρέψουν την "αυτοκρατορική" του προεδρία, κερδίζοντας τουλάχιστον ένα σώμα του Κογκρέσου στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Οι επόμενοι μήνες θα δοκιμάσουν επίσης σε ποιο βαθμό το αμερικανικό σύνταγμα και τα κέντρα εξουσίας -όπως τα δικαστήρια, οι επιχειρήσεις, τα μέσα ενημέρωσης και πολιτιστικοί θεσμοί- μπορούν να αντέξουν την επιθετική του πολιτική.
Από τις πρώτες του ώρες στον Λευκό Οίκο το 2025, ο Τραμπ εφάρμοσε μια πρωτοφανή μεταχείριση-σοκ στα αμερικανικά και διεθνή συστήματα.
Κατέστρεψε οργανισμούς όπως η Υπηρεσία Διεθνούς Ανάπτυξης των ΗΠΑ, απέλυσε χιλιάδες ομοσπονδιακούς υπαλλήλους, τοποθέτησε κυβερνητικούς εισαγγελείς εναντίον των εχθρών του και χλεύασε τη δικαιοσύνη δίνοντας χάρη σε χιλιάδες ταραχοποιούς της 6ης Ιανουαρίου. Κατέστρεψε επίσης την Ανατολική Πτέρυγα του Λευκού Οίκου απλώς επειδή μπορούσε.
Ο Τραμπ έστειλε μασκοφόρους πράκτορες του ICE (της υπηρεσίας κατά της μετανάστευσης) στις πόλεις των ΗΠΑ για να συλλάβουν παράνομους μετανάστες (μερικές φορές κατά λάθος) και μετέφερε μερικούς στη φυλακή ενός δικτάτορα στο Ελ Σαλβαδόρ. Διέταξε την Εθνοφρουρά να εισβάλει στις πόλεις και μείωσε τη χρηματοδότηση για θανατηφόρες ασθένειες όπως ο καρκίνος για να πιέσει τα κορυφαία πανεπιστήμια της χώρας να ακολουθήσουν την ιδεολογική του γραμμή. Ο υπουργός Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών, Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, προσπαθεί να αναμορφώσει τα προγράμματα εμβολιασμών που γίνονται κατά την παιδική ηλικία, την ίδια στιγμή που οι ΗΠΑ γνωρίζουν το υψηλότερο ποσοστό κρουσμάτων ιλαράς εδώ και 30 χρόνια.
Ωστόσο, για τους υποστηρικτές του Τραμπ, αυτό το κρεσέντο διαταραχών, αντιπροσωπεύει ένα σερί νικών που συγκλονίζει τη χώρα. Ο Τραμπ επίσης παρουσιάζει τις νέες φορολογικές περικοπές ως μια τεράστια νίκη, αν και ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι οι Αμερικανοί θα πληρώσουν περισσότερα για να καλύψουν το κόστος που θα προκύψει από τους δασμούς σε σύγκριση με αυτά που θα πάρουν πίσω από την εφορία. Και παρά τους ισχυρισμούς του Λευκού Οίκου ότι ενισχύει τους εργαζόμενους, οι φορολογικές περικοπές ωφελούν κυρίως τους πλουσιότερους Αμερικανούς.
Ο Τραμπ όμως τήρησε τον λόγο του να κλείσει τα περάσματα μεταναστών στα νότια σύνορα, μια βασική ανησυχία των ψηφοφόρων το 2024.
Στο εξωτερικό, ο Τραμπ ανέτρεψε τις παγκόσμιες εμπορικές σχέσεις με έναν πόλεμο δασμών. Αγνόησε τους συμμάχους των ΗΠΑ, εξύμνησε τυράννους και απαίτησε ο Καναδάς να γίνει η 51η πολιτεία των ΗΠΑ. Λαχταρά τη Γροιλανδία, ενώ η διπλωματία των κανονιοφόρων του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ στα ανοικτά της Βενεζουέλας αποτυπώνει την προσπάθειά του για κυριαρχία στο Δυτικό Ημισφαίριο.
Ένα ακόμα έτος αστάθειας έρχεται
Δεν υπάρχουν σημάδια ότι η κανονικότητα θα επιστρέψει το 2026, σημειώνει το CNN. Τον προηγούμενο μήνα, στην Πενσιλβάνια, ο Τραμπ υποσχέθηκε ότι η καταιγίδα δεν αναμένεται να κοπάσει. "Έχουμε ακόμα τρία χρόνια και δύο μήνες. Και ξέρετε τι είναι αυτό σε χρόνους Τραμπ; Τρία χρόνια και δύο μήνες αποτελούν μια αιωνιότητα".
Το αν ο Τραμπ θα κατοχυρώσει στην αμερικανική ιστορία αυτές τις νίκες του από τον πρώτο -δύσκολο- χρόνο της επιστροφής του στο Λευκό Οίκο θα εξαρτηθεί από μερικά σημαντικά γεγονότα το 2026.
Το Ανώτατο Δικαστήριο αναμένεται να αποφανθεί για το εάν οι αμοιβαίοι δασμοί του Τραμπ είναι συμβατοί με το σύνταγμα, με μερικούς δικαστές να έχουν εμφανιστεί επιφυλακτικοί κατά τη διάρκεια μιας ακρόασης του Νοεμβρίου. Μια ήττα θα δημιουργούσε χάος στην εμπορική του πολιτική, περιορίζοντας ταυτόχρονα τη χρήση των εξουσιών έκτακτης ανάγκης με τρόπο που θα μπορούσε να καθορίσει την ίδια την προεδρία.
Ο Τραμπ έχει ζητήσει επίσης από το Ανώτατο Δικαστήριο να καταργήσει το δικαίωμα στην υπηκοότητα που απορρέει από τη γέννηση -άλλο ένα τεράστιο συνταγματικό άλμα- προκειμένου να ενισχύσει την προσπάθειά του για απελάσεις. Η υπόθεση αυτή θα μπορούσε να δημιουργήσει αμφιβολίες για το καθεστώς εκατομμυρίων ανθρώπων που γεννήθηκαν Αμερικανοί.
Τα δικαστήρια θα αποτελέσουν και πάλι τον κύριο εγχώριο περιορισμό για τον Τραμπ για το μεγαλύτερο μέρος του 2026. Η ιστοσελίδα Just Security παρακολουθεί επί του παρόντος πάνω από 500 υποθέσεις, εκ των οποίων οι 153 οδήγησαν σε μόνιμη ή προσωρινή αναστολή κυβερνητικής δράσης. Άλλες 28 έχουν παγώσει ενώ εκκρεμεί η έφεση. Η κυβέρνηση έχει καταγράψει νίκες σε 113 υποθέσεις, ενώ σε άλλες 214 υποθέσεις αναμένονται οι δικαστικές αποφάσεις.
Το σήμα κατατεθέν της δεύτερης θητείας του Τραμπ είναι η γρήγορη και εκτεταμένη χρήση της εκτελεστικής εξουσίας για να αντιμετωπίσει την αντίσταση και να δημιουργήσει μια αίσθηση αναπόφευκτης και συντριπτικής δύναμης.
Αλλά μπορεί να μην έρθουν όλα όπως τα θέλει το 2026.
Με το νέο έτος να πλησιάζει, υπήρχαν ήδη ενδείξεις ότι -παρά την παρουσίαση ενός θεάματος που αψηφά την πραγματικότητα- έχουν αρχίσει να εμφανίζονται εκείνες οι τάσεις που συχνά αλλάζουν τις προεδρίες.
Το ποσοστό αποδοχής του Τραμπ έχει βυθιστεί στα χαμηλότερα επίπεδα της δεύτερης θητείας του και αυτή τη στιγμή είναι μόλις 38% στον μέσο όρο των δημοσκοπήσεων του CNN. Ρεπουμπλικάνοι νομοθέτες σπεύδουν να συνταξιοδοτηθούν, φοβούμενοι μια συντριπτική ήττα από τους Δημοκρατικούς στις ενδιάμεσες εκλογές. Το κοινό έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο Τραμπ αθέτησε τις προεκλογικές του υποσχέσεις για μείωση των τιμών. Και 10 χρόνια μετά, κάποιες ρωγμές εμφανίζονται στο ακροδεξιό κίνημα του Τραμπ, με αυτό να αφορά και τη συζήτηση για το αν ένας λάτρης του Αδόλφου Χίτλερ έχει θέση σε αυτό. Πρώην υποστηρικτές του MAGA, όπως η βουλευτής της Τζόρτζια Μάρτζορι Τέιλορ Γκριν, καταδικάζουν τα εκτεταμένα παγκόσμια παιχνίδια ισχύος του Τραμπ ως προδοσία του "Πρώτα η Αμερική".
Αυξανόμενη ανυπακοή
Ο Τραμπ μπορεί να είναι απαράμιλλος ως ένας εξωτερικός σταυροφόρος απέναντι στο "βαθύ κράτος". Αλλά τώρα αντιπροσωπεύει ένα ολοένα και πιο κουρελιασμένο status quo. Το 2026 θα πρέπει να ολοκληρώσει μια αποστολή στην οποία απέτυχε κατά την πρώτη του θητεία - να ανοικοδομήσει το πολιτικό του κεφάλαιο στην εξουσία. Η επόμενη χρονιά μπορεί να κρίνει εάν ένας πρόεδρος που έχει αψηφήσει κάθε άλλο κανόνα στο αξίωμά του μπορεί να κλείσει τις τρύπες στην εξουσία του που μετατρέπουν τους προέδρους κατά τη δεύτερη θητεία σε "κουτσή πάπια" (lame duck), ως έναν πολιτικό δηλαδή που δεν είχε πλέον λόγο στη χώρα του.
Ο κόσμος φαίνεται πλέον να φοβάται λιγότερο τον Τραμπ μετά από έναν χρόνο κατά τον οποίο άνανδροι ολιγάρχες της τεχνολογίας γονάτισαν και κορυφαίες δικηγορικές εταιρείες υπέκυψαν στις πιέσεις του. Μια άνευ προηγουμένου εξέγερση των Ρεπουμπλικανών οδήγησε το Κογκρέσο να απαιτήσει την δημοσιοποίηση των αρχείων του Τζέφρι Έπσταϊν, αναζωπυρώνοντας μια καταστροφική ίντριγκα σχετικά με την προηγούμενη φιλία του Τραμπ με τον κατηγορούμενο για σωματεμπορία. Οι τοπικοί νομοθέτες των Ρεπουμπλικανών στην Ιντιάνα ματαίωσαν την προσπάθεια του Τραμπ να ανατρέψει τον χάρτη του Κογκρέσου της πολιτείας τους ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Οι ψηφοφόροι χρησιμοποίησαν την πρώτη μεγάλη ευκαιρία να κρίνουν την προεδρία του Τραμπ, επιλέγοντας Δημοκρατικούς κυβερνήτες στο Νιου Τζέρσεϊ και τη Βιρτζίνια. Και ο Τραμπ αναγκάστηκε να υποχωρήσει σε ένα σημαντικό ζήτημα μετά από μια επίπληξη του Ανώτατου Δικαστηρίου, ανακοινώνοντας την παραμονή της Πρωτοχρονιάς ότι θα αποσύρει στρατεύματα της Εθνοφρουράς από το Λος Άντζελες, το Πόρτλαντ και το Σικάγο.
Μια νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές θα προκαλούσε ένα καταστροφικό σερί ερευνών στα πεπραγμένα του για τα τελευταία χρόνια της θητείας του. Αλλά ο ίδιος ο Τραμπ δεν κάνει και πολλά για να βοηθήσει τους Ρεπουμπλικάνους στο Καπιτώλιο. Η έλλειψη ενδιαφέροντος από τον πρόεδρο στερεί από τους Ρεπουμπλικάνους νομοθετικό έργο. Ο Τραμπ προτιμά να κυβερνά με διατάγματα παρά να νομοθετεί αφού ψήφισε το "Μεγάλο Όμορφο Νομοσχέδιο". "Δεν χρειαζόμαστε τίποτα περισσότερο από το Κογκρέσο", δήλωσε ο πρόεδρος στο Τόκιο τον Οκτώβριο.
Αλλά ο Τραμπ μπορεί ήδη να φλερτάρει με την πολιτική καταστροφή. Η λήξη των ενισχυμένων επιδοτήσεων του Affordable Care Act οδήγησε εκατομμύρια ψηφοφόρους να αντιμετωπίζουν μαζικές αυξήσεις τιμών στα ασφαλιστικά τους προγράμματα. Και η υπόσχεσή του για καλύτερη υγειονομική περίθαλψη σε χαμηλότερες τιμές είναι μια οφθαλμαπάτη σήμερα, όσο ήταν και κατά την πρώτη του θητεία. Και ο Τραμπ στέλνει τους συμμάχους του στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα όλο και πιο βαθιά στο τέλμα κάθε φορά που αναφέρει ότι η κρίση αυτή που αντιμετωπίζουν οι Αμερικανοί αποτελεί μια φάρσα.
Η πολιτική μοίρα του Τραμπ θα συνδεθεί με την οικονομία το 2026. Νέα επιτάχυνση του πληθωρισμού ή επιδείνωση της αγοράς εργασίας θα έδιναν το τελειωτικό χτύπημα στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα στις ενδιάμεσες εκλογές.
Την ίδια στιγμή, η εμμονή του προέδρου σε ματαιόδοξα έργα όπως η νέα αίθουσα χορού στο Λευκό Οίκο και η αυξανόμενη συνήθεια του να βάζει το όνομά του παντού, ενισχύουν την εικόνα ενόας ασταθούς βασιλιά-ήλιου σε ένα επιχρυσωμένο παλάτι. Το ίδιο έκανε και μια ακατάληπτη ομιλία του στο τέλος του έτους σε ώρα υψηλής τηλεθέασης, στην οποία ξέσπασε κατά των Αμερικανών ψηφοφόρων που δεν μπορούν να καταλάβουν ότι ζουν την χρυσή οικονομική εποχή του "A +++++".
Ο Τραμπ γίνεται 80 ετών τον Ιούνιο, επομένως η υγεία του θα είναι στο επίκεντρο της προσοχής, με αυτό να ενισχύεται από την εικόνα ενός νυσταγμένου Τραμπ σε εκδηλώσεις του Λευκού Οίκου. Μώλωπες εμφανίστηκαν στο πίσω μέρος των χεριών του και δυσκολεύτηκε να εξηγήσει γιατί υποβλήθηκε σε μαγνητική τομογραφία. Ο πρόεδρος δήλωσε στην Wall Street Journal σε συνέντευξή του που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη ότι είχε υποβληθεί σε αξονική τομογραφία και όχι σε μαγνητική τομογραφία όπως είχε δηλώσει προηγουμένως. Ο γιατρός του Τραμπ δήλωσε στην Journal ότι η σάρωση έγινε για να αποκλειστεί οποιοδήποτε καρδιαγγειακό πρόβλημα και δεν αποκάλυψε ανωμαλίες. Ο Τραμπ και οι βοηθοί του λένε ότι βρίσκεται σε άριστη φυσική κατάσταση.
Ο Τραμπ, μια από τις σημαντικότερες πολιτικές προσωπικότητες της σύγχρονης εποχής, έχει επανειλημμένα αψηφήσει τις προβλέψεις για την πτώση του. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ποιος άλλος θα μπορούσε να είχε πραγματοποιήσει τη μεγαλύτερη πολιτική επιστροφή στον κόσμο το 2024, όταν ήταν αντιμέτωπες με νομικές υποθέσεις από το παρελθόν που απειλούσαν να τον στείλουν στη φυλακή.
Ο πρόεδρος ελπίζει ότι ένα άλμα του ΑΕΠ στα τέλη του έτους και η επιβράδυνση του πληθωρισμού θα είναι προάγγελος και όχι ο στατιστικός θόρυβος που ορισμένοι αναλυτές απέδωσαν στο κλείσιμο της κυβέρνησης. Η παρατεταμένη ανάπτυξη και η δημιουργία θέσεων εργασίας θα μπορούσαν να αμβλύνουν την κρίση ακρίβειας και να αναβαθμίσουν πολιτικά τους Ρεπουμπλικάνους. Εφόσον επαληθευτούν οι προβλέψεις του υπουργού Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ότι οι μειώσεις φόρων και η κανονιστική απορρύθμιση θα δημιουργήσουν οικονομική άνθηση, ο Τραμπ θα αψηφήσει και πάλι τους επικριτές του. Ακόμη και μια αρνητική απόφαση στους δασμούς από το Ανώτατο Δικαστήριο θα μπορούσε να έχει μια θετική πλευρά αν ο πρόεδρος επιλέξει να καταργήσει τους δασμούς και να μειώσει τις τιμές για να αναζωογονήσει την πεθαμένη καταναλωτική εμπιστοσύνη.
Μπορούν οι Δημοκρατικοί να βγουν από το τέλμα;
Ο Τραμπ πάντα αναζητά έναν αντίπαλο. Και ήταν τυχερός στους εχθρούς του. Μπορεί να είναι αντιδημοφιλής, αλλά οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το κοινό απελπίζεται επίσης με τους Δημοκρατικούς, οι οποίοι συχνά δυσκολεύονται να μιλήσουν στους απλούς Αμερικανούς. Οι ενδιάμεσες εκστρατείες των Ρεπουμπλικανών θα υπενθυμίσουν στους ψηφοφόρους τις ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές και τον πληθωρισμό που σκαρφάλωσε σε υψηλά 40 ετών κατά την κυβέρνηση Μπάιντεν. Ωστόσο, η προεδρική κούρσα του 2028 θα μπορούσε να δώσει ώθηση στα μηνύματα των Δημοκρατικών και να δείξει στους διψασμένους για αλλαγή ψηφοφόρους κάποιους νεότερους ηγέτες με νέες ιδέες.
Τον πρόεδρο Τραμπ περιβάλλει μονίμως μια θύελλα χάους, εκδίκησης αλλά και μια μυρωδιά διαφθοράς, σημειώνει το CNN, υπενθυμίζοντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έλαβε ως δώρο ένα ιδιωτικό αεροσκάφος τζάμπο από το Κατάρ, ενώ μονίμως περιμένει ατελείωτες τιμές και βραβεία από ξένους ηγέτες.
Αλλά κάποιοι υποστηρικτές του Τραμπ αγαπούν το γεγονός ότι διαταράσσει τις συμβάσεις του αξιώματός του και προσβάλλει τους φιλελεύθερους, τους σχολιαστές των μέσων ενημέρωσης και την ευπρέπεια. Κάποιοι βλέπουν το χάος, τις απειλές, την οργή και τη χυδαιότητα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως απόδειξη της επιτυχίας του. Δεν τον κρίνουν όλοι με βάση συμβατικά κριτήρια όπως οι δημοσκοπήσεις, η οικονομική ανάπτυξη και η εθνική ενότητα. Είναι τόσο μια πολιτιστική δύναμη όσο και μια πολιτική δύναμη.
Μια επιτυχημένη χρονιά στο εξωτερικό θα μπορούσε όμως να προσθέσει πραγματικό βάρος στην κληρονομιά του.
Θα χρειαστεί τύχη και ικανότητα για να πραγματοποιήσει τα μεγάλα του στοιχήματα στην εξωτερική πολιτική. Αλλά αν ο Τραμπ καταφέρει να προχωρήσει στη δεύτερη φάση του ειρηνευτικού του σχεδίου για τη Γάζα, θα εδραιώσει την εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, η οποία ήταν θρίαμβος το 2025.
Σε περίπτωση που αψηφήσει την αιματηρή αδιαλλαξία του φίλου του Βλαντιμίρ Πούτιν και τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία, ίσως να αξίζει ακόμη και το Νόμπελ Ειρήνης που τόσο λαχταρά.
Ωστόσο, η αυξανόμενη αντιπαράθεσή του με τον πρόεδρο της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, και οι προφανώς παράνομες αμερικανικές επιθέσεις εναντίον φερόμενων εμπόρων ναρκωτικών στην Καραϊβική και τον Ειρηνικό θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την υποψηφιότητά του. Το ίδιο θα μπορούσαν και οι απειλές του για νέες αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν.
Το πώς θα χειριστεί τη μεγαλύτερη πρόκληση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής - την αντιπαράθεση με τη νέα υπερδύναμη Κίνα - θα είναι ένα κρίσιμο στοιχείο το 2026. Ο Τραμπ σχεδιάζει να επισκεφθεί το Πεκίνο τον Απρίλιο για μια ακόμη σύνοδο κορυφής με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, αφού ο εμπορικός πόλεμος του απέτυχε, φέρνοντας μάλιστα στο προσκήνιο την επιρροή του Πεκίνου στα ορυκτά σπάνιων γαιών που τροφοδοτούν τη ζωή του 21ου αιώνα.
Οι Αμερικανοί που είναι απέναντι στον Τραμπ φοβούνται την περαιτέρω διάβρωση της δημοκρατικής λογοδοσίας το 2026. Αλλά η 250ή επέτειος της ανεξαρτησίας από έναν τύραννο-βασιλιά θα ανοίξει μια νέα συζήτηση για το συνταγματικό μας σύστημα που δημιουργήθηκε αρχική προκειμένου να ανατρέψει τον μοναρχικό χαρακτήρα της εξουσίας.
Το όνομα του Τραμπ μπορεί να αφαιρεθεί από δημόσια κτίρια και τα χρυσά του μπιχλιμπίδια από τον Λευκό Οίκο μέσα σε μία ώρα από την ορκωμοσία του επόμενου προέδρου. Η νέα χρονιά, ωστόσο, θα καθορίσει αν θα είναι σε θέση να επιβάλει αμετάκλητες, μετασχηματιστικές αλλαγές στο έθνος και στον κόσμο.
