Ο βομβαρδισμός της Βενεζουέλας από τις ΗΠΑ και η σύλληψη του προέδρου της, Νικολάς Μαδούρο, εντάσσονται, όπως σημειώνει ο Guardian σε ανάλυσή του, σε μια μακρά ιστορία παρεμβάσεων στη Νότια και την Κεντρική Αμερική και την Καραϊβική τους τελευταίους δύο αιώνες. Ταυτόχρονα, όμως, σηματοδοτούν μια πρωτοφανή στιγμή, καθώς πρόκειται για την πρώτη άμεση στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ εναντίον χώρας της Νότιας Αμερικής.
Σε συνέντευξη Τύπου μετά τη σύλληψη του Μαδούρο, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι "η αμερικανική κυριαρχία στο δυτικό ημισφαίριο δεν θα αμφισβητηθεί ποτέ ξανά".
Ωστόσο, από τα μέσα του 19ου αιώνα, οι ΗΠΑ έχουν παρέμβει στους γείτονές τους στην αμερικανική ήπειρο όχι μόνο μέσω οικονομικών πιέσεων αλλά και στρατιωτικά, με έναν μακρύ κατάλογο εισβολών, κατοχών και, στην περίπτωση που μοιάζει περισσότερο με τη σημερινή κατάσταση, τη σύλληψη του δικτάτορα του Παναμά, Μανουέλ Νοριέγα, το 1989.
Μυστικές επιχειρήσεις συνέβαλαν στην ανατροπή δημοκρατικά εκλεγμένων κυβερνήσεων και στην εγκαθίδρυση στρατιωτικών δικτατοριών σε χώρες όπως η Βραζιλία, η Χιλή και η Αργεντινή, όμως οι ανοιχτές στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ ιστορικά περιορίζονταν σε πιο κοντινούς γείτονες, στην Κεντρική Αμερική και την Καραϊβική.
Η πρώτη άμεση στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ εναντίον χώρας της Νότιας Αμερικής "σηματοδοτεί μια μείζονα μετατόπιση στην εξωτερική και αμυντική πολιτική – κάτι που αποτυπώνεται ξεκάθαρα στη νέα στρατηγική εθνικής ασφάλειας που δημοσίευσε η κυβέρνηση Τραμπ πριν από λίγες εβδομάδες", δήλωσε ο Μαουρίσιο Σαντόρο, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Ρίο ντε Ζανέιρο.
Η στρατηγική αυτή κάνει λόγο για "επέκταση" της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή, στο πλαίσιο αυτού που περιγράφει ως "παρακολούθημα Τραμπ" στο Δόγμα Μονρόε – την εξωτερική πολιτική "Η Αμερική στους Αμερικανούς", που διατυπώθηκε το 1823 από τον πρόεδρο Τζέιμς Μονρόε και αργότερα χρησιμοποιήθηκε για να δικαιολογήσει πραξικοπήματα με την υποστήριξη των ΗΠΑ στη Νότια και την Κεντρική Αμερική.
Παρότι η ενέργεια του Σαββάτου ήταν "σύμφωνη" με πολλές παλαιότερες επιχειρήσεις, είναι "σοκαριστική, διότι δεν έχει συμβεί κάτι παρόμοιο από το 1989", δήλωσε ο Άλαν ΜακΦέρσον, καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Temple και συγγραφέας του βιβλίου A Short History of US Interventions in Latin America and the Caribbean.
"Θα μπορούσε κανείς να πιστεύει ότι αυτή η εποχή ωμού ιμπεριαλισμού – των ΗΠΑ που επιβάλλουν τα πολιτικά αποτελέσματα που επιθυμούν στη Λατινική Αμερική μέσω καθαρής στρατιωτικής ισχύος – θα είχε τελειώσει στον 21ο αιώνα, αλλά προφανώς δεν έχει", πρόσθεσε.
Σχεδόν κάθε χώρα της περιοχής έχει βιώσει κάποια μορφή αμερικανικής παρέμβασης, φανερής ή συγκαλυμμένης, τις τελευταίες δεκαετίες. Ακολουθούν ορισμένα παραδείγματα.
Μεξικό
Η προσάρτηση του Τέξας, πρώην μεξικανικού εδάφους, προκάλεσε συνοριακές διαφορές που οδήγησαν σε αμερικανική εισβολή στο Μεξικό, με τα αμερικανικά στρατεύματα να καταλαμβάνουν την πρωτεύουσα, την Πόλη του Μεξικού, το 1847. Ο πόλεμος έληξε μόνο με την υπογραφή συνθήκης το 1848, η οποία υποχρέωσε το Μεξικό να παραχωρήσει το 55% της επικράτειάς του – μια περιοχή που περιλαμβάνει τα σημερινά κράτη της Καλιφόρνιας, της Νεβάδα και της Γιούτα, καθώς και τμήματα της Αριζόνα, του Νέου Μεξικού, του Κολοράντο και του Ουαϊόμινγκ.
Κούβα
Το 1898, οι ΗΠΑ βοήθησαν την Κούβα στον πόλεμο ανεξαρτησίας της εναντίον της Ισπανίας. Μετά τη νίκη, οι ΗΠΑ απέκτησαν τον έλεγχο του Πουέρτο Ρίκο και κατέλαβαν την Κούβα έως το 1902, όταν μια συμφωνία παραχώρησε στο αμερικανικό ναυτικό μόνιμο έλεγχο του κόλπου του Γκουαντάναμο. Αμερικανικά στρατεύματα κατέλαβαν ξανά το νησί από το 1906 έως το 1909 και εκ νέου από το 1917 έως το 1922. Μετά την επανάσταση του Φιντέλ Κάστρο το 1959, η CIA υποστήριξε την αποτυχημένη εισβολή στον Κόλπο των Χοίρων το 1961, σε μια προσπάθεια να προκαλέσει εξέγερση.
Αϊτή
Με το πρόσχημα της "σταθεροποίησης" της χώρας και της προστασίας των αμερικανικών επιχειρηματικών συμφερόντων, μετά από εσωτερικές αναταραχές που οδήγησαν σε επανειλημμένες ανατροπές ηγετών, οι ΗΠΑ εισέβαλαν στην Αϊτή το 1915, αναλαμβάνοντας τον έλεγχο των τελωνείων, του θησαυροφυλακίου και της εθνικής τράπεζας έως το 1934. Όταν μια απόπειρα εξέγερσης απείλησε τον δικτάτορα Φρανσουά "Παπά Ντοκ" Ντιβαλιέ το 1959, η CIA εργάστηκε παρασκηνιακά για να διασφαλίσει την επιβίωσή του, θεωρώντας τον σύμμαχο στον περιορισμό της επιρροής της κουβανικής επανάστασης του Φιντέλ Κάστρο.
Βραζιλία
Αν και τελικά δεν επενέβη άμεσα, μια αμερικανική ναυτική δύναμη είχε αναπτυχθεί ανοικτά των ακτών της Βραζιλίας για να επέμβει σε περίπτωση αντίστασης στο στρατιωτικό πραξικόπημα που ανέτρεψε τον δημοκρατικά εκλεγμένο αριστερό πρόεδρο Ζοάο Γκουλάρ το 1964. Τη δεκαετία του 1970, η CIA και το FBI παρείχαν άμεσες συμβουλές στους κατασταλτικούς μηχανισμούς δικτατοριών σε χώρες όπως η Βραζιλία, η Χιλή και η Αργεντινή, στο πλαίσιο των διώξεων και δολοφονιών αντιφρονούντων που έμειναν γνωστές ως Επιχείρηση Κόνδωρ.
Παναμάς
Οι ΗΠΑ στήριξαν στρατιωτικά το αποσχιστικό κίνημα που οδήγησε στον διαχωρισμό του Παναμά από την Κολομβία το 1903 και, μετά την ανεξαρτησία, διατήρησαν σημαντική επιρροή στη χώρα της Κεντρικής Αμερικής. Το 1989, ο πρόεδρος Τζορτζ Χ. Ου. Μπους διέταξε την εισβολή στον Παναμά με περίπου 27.000 Αμερικανούς στρατιώτες για τη σύλληψη του δικτάτορα Νοριέγα – πρώην συμμάχου της CIA, ο οποίος είχε κατηγορηθεί για διακίνηση ναρκωτικών από αμερικανικά δικαστήρια.
Λίγες ώρες μετά τα πλήγματα, στα οποία εκτιμάται ότι σκοτώθηκαν 200–500 άμαχοι, καθώς και περίπου 300 Παναμέζοι στρατιώτες, οι ΗΠΑ εγκατέστησαν ως πρόεδρο τον ανακηρυχθέντα νικητή των εκλογών, Γκιγιέρμο Εντάρα.
Παραμένει ασαφές αν μια παρόμοια εξέλιξη θα ακολουθήσει στη Βενεζουέλα, την οποία ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα "διοικήσουν" έως ότου "πραγματοποιηθεί μια ομαλή μετάβαση".
Ο ΜακΦέρσον δήλωσε ότι είναι "πολύ σπάνιο" οι αμερικανικές παρεμβάσεις στην περιοχή να ακολουθούνται από "ειρήνη, ηρεμία, σταθερότητα και δημοκρατία".
"Οι αμερικανικές παρεμβάσεις σχεδόν πάντα δημιουργούν μακροπρόθεσμα προβλήματα διαδοχής", πρόσθεσε.
Πηγή: Guardian
