Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας επαναβεβαιώνει τον έλεγχό της μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, ορκίζοντας την Ντέλσι Ροδρίγες ως μεταβατική πρόεδρο και εκπέμποντας προειδοποιητικά σημάδια ότι έχει ξεκινήσει ένα νέο κύμα καταστολής.
Καθώς η κυβέρνηση συνέχιζε να αναδιοργανώνεται στο εσωτερικό του προεδρικού μεγάρου Μιραφλόρες, αξιωματούχοι της στρατιωτικής αντικατασκοπείας της Βενεζουέλας περιπολούσαν στους δρόμους του Καράκας, σύμφωνα με τουλάχιστον δύο αυτόπτες μάρτυρες. Σύμφωνα με το Bloomberg, tουλάχιστον επτά δημοσιογράφοι και εργαζόμενοι στα μέσα ενημέρωσης συνελήφθησαν το πρωί της Δευτέρας και νωρίς το απόγευμα, οι περισσότεροι στο Εθνικό Κοινοβούλιο και στους γύρω χώρους, σύμφωνα με το εθνικό συνδικάτο εργαζομένων στον Τύπο.
Βαριά οπλισμένες δυνάμεις ασφαλείας και φιλοκυβερνητικές συμμορίες μοτοσικλετιστών, γνωστές ως "colectivos", εθεάθησαν να περιπολούν την πρωτεύουσα, κατά διαστήματα σταματώντας οδηγούς και ελέγχοντας τα κινητά τους τηλέφωνα. Αν και δεν είναι τόσο ισχυρές όσο ήταν στο αποκορύφωμα της εξουσίας του Μαδούρο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έχει δηλώσει ότι ευθύνονται για δολοφονίες κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων.
Το υπουργείο Πληροφόρησης της Βενεζουέλας δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο.
"Η παρουσία των colectivos στους δρόμους αποσκοπεί ξεκάθαρα στην ενίσχυση του εσωτερικού σχεδίου καταστολής της κυβέρνησης και στην αποτροπή λαϊκών κινητοποιήσεων μέσω του φόβου", δήλωσε ο Αντρέι Σέρμπιν Ποντ, πρόεδρος της ερευνητικής ομάδας CRIES με έδρα το Μπουένος Άιρες, ο οποίος παρακολουθεί στενά τις δυνάμεις ασφαλείας της Βενεζουέλας. Υπάρχουν επίσης στρατιωτικά σημεία ελέγχου, μέσω των οποίων "η κυβέρνηση προσπαθεί να παρεμποδίσει δραστηριότητες αναγνώρισης με drones που πιστεύει ότι διεξάγουν οι ΗΠΑ".
Αργότερα το βράδυ της Δευτέρας ακούστηκε μια σειρά από προφανείς εκρήξεις κοντά στο προεδρικό μέγαρο, αναστατώνοντας τους κατοίκους. Κυβερνητικός αξιωματούχος δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι οι δυνάμεις ασφαλείας έριξαν προειδοποιητικά πυρά σε drones που πετούσαν πάνω από την περιοχή χωρίς άδεια.
Όσα συμβαίνουν επί του πεδίου στο Καράκας δεν συνάδουν πλήρως με τις εκκλήσεις για ειρήνη που απηύθυνε η Ροδρίγες κατά την τελετή ορκωμοσίας της τη Δευτέρα.
"Για τον λαό της Βενεζουέλας, ορκίζομαι να μην ξεκουραστώ ούτε για ένα λεπτό ώστε να εγγυηθώ την ειρήνη και την πνευματική, οικονομική και κοινωνική ευημερία του λαού μας, και να διασφαλίσω μια κυβέρνηση που παρέχει κοινωνική πρόνοια, πολιτική σταθερότητα και ασφάλεια", δήλωσε.
Θεσμική στήριξη
Τουλάχιστον προς το παρόν, έχει τη στήριξη τόσο των πυρήνων του τσαβισμού στην κυβέρνησή της όσο και του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει δηλώσει ότι θα συνεργαστεί με την Ουάσιγκτον για να "κάνει τη Βενεζουέλα ξανά μεγάλη". Την Κυριακή υιοθέτησε επίσης συμφιλιωτικό τόνο, ζητώντας από τις ΗΠΑ να συνεργαστούν με τη χώρα της σε μια ατζέντα συνεργασίας.
Η σημαντικότερη δημόσια στήριξή της στο εσωτερικό της Βενεζουέλας προήλθε από τον ίδιο τον γιο του Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος δήλωσε ότι θα τη στηρίξει "άνευ όρων" και επανέλαβε την έκκλησή της για ξένες επενδύσεις με βάση τον αμοιβαίο σεβασμό. Είπε ότι είχε έμμεση επικοινωνία με τον πατέρα του.
"Σε εσένα, Ντέλσι, η άνευ όρων στήριξή μου. Υπολόγιζε σε εμένα και την οικογένειά μου", δήλωσε ο Μαδούρο Γκέρα, περιγράφοντας με δάκρυα αυτό που χαρακτήρισε δύσκολες ώρες για την οικογένειά του. Μίλησε κατά την εγκατάσταση της Εθνικής Συνέλευσης της Βενεζουέλας στο Καράκας τη Δευτέρα.
Η ανάληψη των καθηκόντων της έρχεται μόλις λίγες ημέρες μετά τη σύλληψη του Μαδούρο από αμερικανικές δυνάμεις και τη μεταφορά του στη Νέα Υόρκη, μια κίνηση που βύθισε την πετρελαιοπαραγωγό χώρα σε πολιτική αβεβαιότητα και ενέτεινε τον έλεγχο των προθέσεων της Ουάσιγκτον.
Ο Μαδούρο Γκέρα, 34 ετών, υπηρετεί στην Εθνική Συνέλευση από το 2021 και ορκίστηκε τη Δευτέρα για νέα κοινοβουλευτική θητεία. Συχνά αποκαλούμενος "Νικολασίτο", είναι ο μοναδικός γιος του Μαδούρο και εμφανίζεται συχνά δίπλα του σε πολιτικές συγκεντρώσεις και δημόσιες εκδηλώσεις. Το κυβερνών κόμμα τον έχει προωθήσει ως μέρος μιας νεότερης γενιάς ηγετών, με τον ίδιο να έχει επικεντρωθεί κυρίως σε θρησκευτικά ζητήματα.
Ο Χόρχε Ροδρίγες, αδελφός της Ντέλσι, επανήλθε στη θέση του προέδρου της Συνέλευσης για έκτη συνεχόμενη ετήσια θητεία.
Καθώς η κοινοβουλευτική συνεδρίαση βρισκόταν σε εξέλιξη, υποστηρικτές του Μαδούρο βγήκαν στους δρόμους για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα για να διαμαρτυρηθούν για τη σύλληψή του. Η μόνη απούσα βουλευτής από τους 285 που εξελέγησαν πέρυσι ήταν η σύζυγος του Μαδούρο, Σίλια Φλόρες, η οποία επίσης συνελήφθη από αμερικανικές δυνάμεις. Η άδεια έδρα της και το όνομά της προβλήθηκαν από την κρατική τηλεόραση.
Οι βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος εμφανίστηκαν σε μεγάλο βαθμό σκυθρωποί, αν και πολλοί έκαναν το σήμα της νίκης και ύψωσαν σφιγμένες γροθιές ως ένδειξη αντίστασης. Μακροχρόνιοι σύμμαχοι του Μαδούρο, συμπεριλαμβανομένου του δεξιού του χεριού Χουάν Εσκαλόνα, έλαβαν εμφανείς εκδηλώσεις στήριξης από συναδέλφους.
Σοσιαλιστικό πλαίσιο
Το Σύνταγμα της Βενεζουέλας — που χρονολογείται από το 1999, στην αυγή της σοσιαλιστικής εποχής υπό τον εκλιπόντα προεδρικό ηγέτη Ούγο Τσάβες — προβλέπει διαφορετικά σενάρια ανάλογα με το πώς οι αρχές της Βενεζουέλας θα χαρακτηρίσουν την απομάκρυνση του Μαδούρο από την εξουσία.
Σε απόφαση που εκδόθηκε την Κυριακή, το Ανώτατο Δικαστήριο Δικαιοσύνης της χώρας, το οποίο θεωρείται προσκείμενο στην κυβέρνηση, ανέφερε ότι αντιμετωπίζει το γεγονός ως προσωρινή εξαναγκαστική απουσία, ένας χαρακτηρισμός που διατηρεί την υπάρχουσα κυβερνητική δομή ενώ ενεργοποιεί ένα συνταγματικό χρονοδιάγραμμα έως την προκήρυξη εκλογών.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ροδρίγες μπορεί να ασκήσει εκτελεστική εξουσία έως και 90 ημέρες, παρατείνοντας τη μεταβατική περίοδο έως τον Απρίλιο. Το Σύνταγμα επιτρέπει μία μόνο παράταση 90 ημερών, η οποία θα μετέθετε την προθεσμία στον Ιούλιο και θα υποχρέωνε τους νομοθέτες να αποφασίσουν αν η απουσία του Μαδούρο έχει καταστεί μόνιμη.
Εάν η Εθνική Συνέλευση κηρύξει απόλυτη απουσία κατά το πρώτο έτος της τρέχουσας θητείας του Μαδούρο, ο καταστατικός χάρτης της χώρας απαιτεί νέα προεδρική εκλογή εντός 30 ημερών, ανοίγοντας τον δρόμο για ψηφοφορία ήδη από τον Αύγουστο, εφόσον οι νομοθέτες κινηθούν γρήγορα για να επισημοποιήσουν την απομάκρυνσή του.
Τα μέλη της νέας Συνέλευσης εξελέγησαν σε πρόωρη ψηφοφορία τον Μάιο του 2025, εν μέσω εκτεταμένης απογοήτευσης και φόβου μεταξύ των ψηφοφόρων. Το μεγαλύτερο μέρος της αντιπολίτευσης, με επικεφαλής τη βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης Μαρία Κορίνα Ματσάδο, μποϊκόταρε, υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο για προσπάθεια επισκίασης της επανεκλογής του Μαδούρο τον Ιούλιο του 2024, η οποία θεωρήθηκε ευρέως νοθευμένη. Η αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι ο υποψήφιος αντικαταστάτης της Ματσάδο, Εντμούντο Γκονσάλες, κέρδισε με συντριπτική διαφορά. Το Σάββατο, ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν είχε τη στήριξη και τον σεβασμό για να αναλάβει την εξουσία.
Η ίδια δήλωσε στο Fox News το βράδυ της Δευτέρας ότι δεν είχε μιλήσει με τον Τραμπ από τις "10 Οκτωβρίου, την ίδια ημέρα που ανακοινώθηκε το βραβείο, και όχι από τότε".
Μια πιο μετριοπαθής πτέρυγα της αντιπολίτευσης, στην οποία περιλαμβάνεται ο πρώην κυβερνήτης και δύο φορές προεδρικός υποψήφιος Ενρίκε Καπρίλες, επέλεξε να συμμετάσχει στην κοινοβουλευτική ψηφοφορία και σε μεταγενέστερες περιφερειακές εκλογές. Η ομάδα αυτή εξασφάλισε λιγότερες από 20 έδρες, πολύ μακριά από τον αριθμό που απαιτείται για να επηρεάσει τη νομοθεσία. Ένα άλλο μπλοκ της αντιπολίτευσης, που θεωρείται ευρέως ευθυγραμμισμένο με την κυβέρνηση, κέρδισε 13 έδρες.
Η αντιπολίτευση της Βενεζουέλας κοινοποίησε τη Δευτέρα εικόνες από αυτό που φαινόταν να είναι μικρής κλίμακας διαμαρτυρίες κατά της Ντέλσι στο εσωτερικό της χώρας. Οι φωτογραφίες και τα βίντεο δείχνουν ανθρώπους σε διάφορα μέρη της Βενεζουέλας, οι περισσότεροι χωρίς να αποκαλύπτουν τα πρόσωπά τους, να κρατούν πινακίδες κατά της ορκωμοσίας της με μηνύματα όπως "Όχι, Ντέλσι". Άλλες εικόνες δείχνουν γκράφιτι σε τοίχους που γράφουν: "Δεν σε θέλουμε, Ντέλσι, είσαι ναρκοτρομοκράτισσα".
Ωστόσο, η παρουσία αξιωματούχων της αντικατασκοπείας και των colectivos καθιστά σαφές ότι η κυβέρνηση θέλει να καταπνίξει κάθε ίχνος διαφωνίας ή αντίστασης, δήλωσε τη Δευτέρα ο Κρίστοφερ Ερνάντες-Ρόι, ανώτερος ερευνητής και αναπληρωτής διευθυντής του Προγράμματος Αμερικής στο CSIS.
"Νομίζω ότι όλα αυτά αποτελούν μέρος μιας στρατηγικής για την αποτροπή οποιωνδήποτε αυθόρμητων διαδηλώσεων υπέρ της δημοκρατίας", είπε. "Για τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο, για τον Εντμούντο Γκονσάλες, για μια ευρύτερη αλλαγή στο καθεστώς πέρα από την απλή αποχώρηση του Μαδούρο".
