Ο καθηγητής Ψηφιακής Διακυβέρνησης Γ. Θεοχάρης στην DW.
Συνέντευξη, Ιωσηφίνα Τσαγκαλίδου
Η ορκωμοσία του νέου δημάρχου της Νέας Υόρκης, Ζοχράν Μαμντάνι, επισκιάστηκε διεθνώς από την αμερικανική επιχείρηση του Ντόναλντ Τραμπστη Βενεζουέλα και τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο. Σε εσωτερικό επίπεδο, η πολιτική πόλωση με τον Ντόναλντ Τραμπ ήταν ήδη έντονη πριν από την εκλογή του νέου δημάρχου.
Παρά τις ιδεολογικές και πολιτικές τους διαφορές καθώς και τη μεγάλη διαφορά ηλικίας, η πρώτη συνάντση Τραμπ-Mαμντάνι συνοδεύτηκε από έναν τόνο θεσμικής ευγένειας, με τον Τραμπ να δηλώνει ότι ο Μαμντάνι θα είναι ένας "εξαιρετικός δήμαρχος" για τη Νέα Υόρκη.
Ωστόσο ο Μαμντάνι καταδίκασε τη σύλληψη του Μαδούρο, σημειώνοντας σε ανάρτηση του στο X πως:"η μονομερής επίθεση σε ένα κυρίαρχο κράτος συνιστά πράξη πολέμου και παραβίαση τόσο του αμερικανικού ομοσπονδιακού δικαίου όσο και του διεθνούς δικαίου".
Μέσα σε αυτό το κλίμα αντιθέσεων, η εκλογή του Μαμντάνι δεν αποτελεί απλώς μια "τοπική" πολιτική αλλαγή, αλλά είναι ενδεικτική μιας βαθύτερης μετατόπισης: από την εποχή της κλασικής πολιτικής στην εποχή της πολιτικής μέσω των social media.
Για το λεγόμενο "φαινόμενο Μαμντάνι" μίλησε στην DW ο Γιάννης Θεοχάρης, καθηγητής Ψηφιακής Διακυβέρνησης και κάτοχος της ομώνυμης έδρας στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Μονάχου (TUM). Όπως εξηγεί, δεν πρόκειται απλώς για μιαεπιτυχημένη προεκλογική καμπάνια, αλλά για ένα παράδειγμα του πώς η πολιτική επικοινωνία αναδιαμορφώνεται λόγω των social media, όπου η αμεσότητα, η εγγύτητα και η αυθεντικότητα παίζουν πλέον καθοριστικό ρόλο.
Social media: από την απόσταση στην εγγύτητα Σύμφωνα με τον καθηγητή, ένα από τα καίρια στοιχεία της επιτυχίας του Μαμντάνι ήταν η εξαιρετικά μελετημένη χρήση των social media. Πλατφόρμες όπως το TikTok και το Instagram λειτούργησαν ως γέφυρα ανάμεσα στον ίδιο και τους πολίτες, ιδίως νέους, που συχνά αισθάνονται ότι η πολιτική είναι κάτι μακρινό και ελιτίστικο.
"Έξυπνες στρατηγικές, οι οποίες απευθύνονται στους νέους και στα μέσα επικοινωνίας που χρησιμοποιούν οι νέοι είναι πάρα πολύ σημαντικές", σημειώνει. Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές ομιλίες και τα κλασικά προεκλογικά events, το ψηφιακό περιεχόμενο είναι άμεσο, εύκολα διαμοιράσιμο, και μπορεί να γίνει viral προκαλώντας στο κοινό έντονα συναισθήματα.
"Η ψηφιακή στρατηγική, ωστόσο, δεν λειτούργησε από μόνη της". Όπως εξηγεί ο καθηγητής, συμπληρώθηκε από μια κλασική αλλά εξαιρετικά αποτελεσματική πρακτική: το door-to-door campaigning. "Εκατοντάδες εθελοντές χτύπησαν τις πόρτες, ενημερώνοντας τους πολίτες και μεταφέροντας το κεντρικό μήνυμα της καμπάνιας. Την ίδια μέθοδο, μάλιστα είχε ακολουθήσει και ο Μπαράκ Ομπάμα το 2008, οπότε η τακτική αυτή δεν ήταν εντελώς καινούργια."
Το μήνυμα του Μαμντάνι ήταν απλό και ξεκάθαρο: προσιτή στέγαση, χαμηλό κόστος ζωής και μια ανθρώπινη καθημερινότητα σε μια πόλη (τη Νέα Υόρκη) που έχει γίνει απαγορευτικά ακριβή. "Χωρίς αυτό το μήνυμα δεν θα είχε πετύχει όσα πέτυχε". Κεντρικό ρόλο στην εκλογή του αποτέλεσε και η αυθεντικότητα, σύμφωνα με τον Θεοχάρη. Ο Μαμντάνι κατάφερε να πείσει ότι δεν "παίζει" απλώς έναν ρόλο. Συμβολικές δράσεις και στιγμιότυπα από την καθημερινότητά του λειτούργησαν ως απόδειξη ότι όσα λέει, τα εννοεί.
Παραπληροφόρηση, ΤΝ, δημοκρατία
Η παραπληροφόρηση αποτελεί αναμφίβολα σημαντικό ζήτημα στον χώρο της πολιτικής επικοινωνίας και επηρεάζει τους πάντες, ιδίως σε μια εποχή, στην οποία η δημιουργία ψευδούς περιεχομένου μέσω τεχνητής νοημοσύνης τείνει να γίνει συνηθισμένη και δεν μπορεί να αποφευχθεί. Είναι ένα ρίσκο το οποίο, όποιος χρησιμοποιεί τα νέα μέσα για πολιτικές καμπάνιες τέτοιου είδους, θα πρέπει να το λάβει υπόψιν.
Ο καθηγητής δεν υποβαθμίζει τους κινδύνους. Ωστόσο, επισημαίνει ότι η παραπληροφόρηση και το αρνητικό περιεχόμενο στα social media (μέσω deepfake ή memes κτλ.) τείνουν να διακινούνται κυρίως μέσα σε μικρές, σχετικά κλειστές ομάδες χρηστών, οι οποίες είναι επιρρεπείς σε τέτοιου είδους αφηγήσεις. Δεν διαχέονται απαραίτητα στο ευρύ κοινό, όπως αναφέρει, με τον ίδιο τρόπο που διαχέονται τα μαζικά, θετικά πολιτικά μηνύματα μιας καμπάνιας.
Αντίστοιχα, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει τόσο αποσταθεροποιητικά όσο και ενισχυτικά για τη δημοκρατία. "Με σωστά ρυθμιστικά πλαίσια", λέει, "η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει τους πολίτες να κατανοήσουν πολιτικές θέσεις, να συγκρίνουν επιχειρήματα και ακόμη και να λειτουργήσει ως διαμεσολαβητής σε πολιτικές συζητήσεις μεταξύ ανθρώπων με διαφορετικές απόψεις".
Το "φαινόμενο Μαμντάνι" αντανακλά μια ευρύτερη αλλαγή
Τελικά, το "φαινόμενο Μαμντάνι" δεν αφορά μόνο ένα πρόσωπο ή μια πόλη. Ο Θεοχάρης καταλήγει πως είναι αποτύπωμα μιας ευρύτερης αλλαγής: τα social media δεν καταστρέφουν απαραίτητα τη δημοκρατία, αλλά την αναδιαμορφώνουν, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες συνδιαλέγονται με τους πολιτικούς. Μπορούν να ενισχύσουν τόσο δημοκρατικές όσο και αντιδημοκρατικές δυνάμεις.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν τα ψηφιακά εργαλεία χρησιμοποιηθούν, αλλά υπό ποιους όρους και κανόνες. Το παράδειγμα της Νέας Υόρκης δείχνει ότι, τουλάχιστον προς το παρόν, η ψηφιακή εγγύτητα και η αυθεντικότητα αποτελούν καθοριστικοί παράγοντες πολιτικής επιτυχίας.
Ποιος είναι ο Ζοχράν Μαμντάνι
Γεννήθηκε στην Ουγκάντα από γονείς ινδικής καταγωγής και είναι μουσουλμάνος στο θρήσκευμα. Προέρχεται από οικογένεια με σημαντικό πολιτιστικό και ακαδημαϊκό υπόβαθρο. Η οικογένεια του μετακόμισε στη Νέα Υόρκη όταν ο ίδιος ήταν 7 χρονών και απέκτησε την αμερικανική υπηκοότητα το 2018.
Είναι ο πρώτος μουσουλμάνος, ο πρώτος Ινδο-Αμερικανός και ο νεαρότερος δήμαρχος Νέας Υόρκης από το 1892. Η σύζυγός του, Ράμα Ντουουάτζι, είναι 28 ετών και εικαστικός. Οι δυό τους γνωρίστηκαν μέσα από τη διάσημη εφαρμογή γνωριμιών Hinge.
Πριν στραφεί στην πολιτική, είχε περάσει και από τη μουσική σκηνή της ραπ, χρησιμοποιώντας τα καλλιτεχνικά ψευδώνυμα Young Cardamom και αργότερα Mr. Cardamom. Πηγές: DW, Skynews, bpb
Πηγή: Deutsche Welle
