Στην εκτέλεση ενός 26χρονου διαδηλωτή αναμένεται να προχωρήσουν εντός της ημέρας οι ιρανικές αρχές, σε μια κίνηση που κλιμακώνει περαιτέρω την ένταση γύρω από τις πολύνεκρες αντικυβερνητικές διαμαρτυρίες που συγκλονίζουν τη χώρα. Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ παρενέβη δημόσια, καλώντας τους Ιρανούς πολίτες να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις και προειδοποιώντας την Τεχεράνη για "πολύ σκληρά μέτρα" σε περίπτωση απαγχονισμού.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, σε συνέντευξή του στο CBS, δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον δεν θα μείνει απαθής εάν το ιρανικό καθεστώς προχωρήσει σε εκτελέσεις διαδηλωτών.
"Αν το κάνουν, θα υπάρξει πολύ ισχυρή αντίδραση", ανέφερε χαρακτηριστικά, αποφεύγοντας να δώσει λεπτομέρειες, ενώ υπενθύμισε προηγούμενες αμερικανικές επιχειρήσεις υψηλού ρίσκου, όπως αυτή κατά του Αμπού Μπακρ αλ-Μπαγκντάντι το 2019.
"Άλλο πράγμα οι διαδηλώσεις και άλλο η μαζική δολοφονία πολιτών. Και τώρα μιλάμε για απαγχονισμούς. Θα δούμε πώς θα τους βγει αυτό - δεν θα τους βγει σε καλό", πρόσθεσε ο Τραμπ, ανεβάζοντας τους τόνους.
Η υπόθεση του Ερφάν Σολτανί
Σύμφωνα με τη νορβηγική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Hengaw, ο Ερφάν Σολτανί, κάτοικος της πόλης Φαρντίς δυτικά της Τεχεράνης, πρόκειται να εκτελεστεί αργότερα εντός της Τετάρτης. Ο νεαρός είχε συλληφθεί στο πλαίσιο των διαδηλώσεων στην πόλη Καράτζ.
Η Hengaw καταγγέλλει ότι η οικογένεια του Σολτανί ενημερώθηκε για την επιβολή της θανατικής ποινής, χωρίς ωστόσο να έχει ουσιαστική πληροφόρηση για τη δικαστική διαδικασία. Όπως σημειώνει, η ταχύτητα και η έλλειψη διαφάνειας ενισχύουν τις ανησυχίες ότι η θανατική ποινή αξιοποιείται ως μέσο εκφοβισμού και καταστολής των κινητοποιήσεων.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναφέρουν ότι στον Σολτανί επετράπη να δει την οικογένειά του για μόλις δέκα λεπτά, με τις δυνάμεις ασφαλείας να ξεκαθαρίζουν ότι επρόκειτο για τον τελευταίο αποχαιρετισμό. Παράλληλα, σύμφωνα με την Iran Human Rights (IHR), δεν του δόθηκε πρόσβαση σε δικηγόρο ούτε πραγματοποιήθηκε κανονική δίκη. Μάλιστα, ακόμη και συγγενής του που είναι δικηγόρος φέρεται να απειλήθηκε όταν επιχείρησε να αναλάβει την υπόθεση, με αξιωματούχους να του δηλώνουν ότι "όσοι συλλαμβάνονται στις διαδηλώσεις θα εκτελούνται".
Κατά πληροφορίες του Iranwire, η οικογένεια του Σολτανί έχει επίσης δεχθεί απειλές ότι θα συλληφθεί αν επιχειρήσει να δημοσιοποιήσει την υπόθεση ή να μιλήσει σε μέσα ενημέρωσης.
Με ανάρτησή του στο Truth Social, την Τρίτη, ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε τους Ιρανούς να "συνεχίσουν να διαδηλώνουν", διαμηνύοντας ότι "οι δολοφόνοι και οι βασανιστές θα πληρώσουν βαρύ τίμημα", χωρίς να εξειδικεύει το περιεχόμενο της υποσχόμενης βοήθειας.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ απηύθυναν έκκληση στους Αμερικανούς πολίτες να εγκαταλείψουν άμεσα το Ιράν, προτείνοντας διαδρομές μέσω Τουρκίας ή Αρμενίας. Την ίδια στιγμή, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς συγκάλεσε συνεδρίαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, με τη συμμετοχή και του Αμερικανού προέδρου.
Παρασκηνιακές κινήσεις και σκληρή απάντηση της Τεχεράνης
Στο διπλωματικό παρασκήνιο, πληροφορίες αναφέρουν ότι ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, είχε μυστική συνάντηση με τον εξόριστο πρώην διάδοχο του ιρανικού θρόνου, Ρεζά Παχλαβί, ο οποίος επιχειρεί να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην αντιπολίτευση.
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη αντέδρασε έντονα. Ο μόνιμος αντιπρόσωπος του Ιράν στον ΟΗΕ, Αμίρ Σαΐντ Ιραβανί, με επιστολή του προς το Συμβούλιο Ασφαλείας και τον γενικό γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες, κατηγόρησε τον Τραμπ για ευθεία υποκίνηση αποσταθεροποίησης, ενθάρρυνση της βίας και απειλή κατά της εθνικής κυριαρχίας της χώρας.
Σύμφωνα με την ιρανική διπλωματία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ φέρουν "άμεση νομική ευθύνη" για τον θάνατο αθώων πολιτών, κυρίως νέων ανθρώπων.
Βαρύς ο απολογισμός των συγκρούσεων
Το τίμημα της καταστολής είναι βαρύ. Η Human Rights Activists News Agency (HRANA) κάνει λόγο για τουλάχιστον 2.403 νεκρούς μέσα σε 17 ημέρες, εκ των οποίων οι 1.850 ήταν διαδηλωτές, ενώ μεταξύ των θυμάτων περιλαμβάνονται και παιδιά. Τα στοιχεία αυτά δημοσιοποιούνται παρά το εκτεταμένο μπλακάουτ στο διαδίκτυο.
Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι οι νεκροί ανέρχονται σε περίπου 2.000, αποδίδοντας τις απώλειες σε "τρομοκρατικές ενέργειες". Από την πλευρά της, η Iran Human Rights υπολογίζει τους νεκρούς διαδηλωτές σε τουλάχιστον 734.
Οι κινητοποιήσεις έχουν επεκταθεί σε περίπου 180 πόλεις σε όλες τις 31 επαρχίες της χώρας και, σύμφωνα με αναλυτές, συνιστούν τη σοβαρότερη απειλή για το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
