Χωρίς έτοιμη λύση για διάδοχη κατάσταση και με τους συμμάχους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή να μην επιθυμούν νέα ανάφλεξη με απρόβλεπτη κατάληξη και ενώ δεν έχει υπάρξει πρόοδος αναφορικά με τα πυρηνικά της Τεχεράνης, οι απειλές Τραμπ ότι θα χτυπήσει το Ιράν εφόσον το καθεστώς σκοτώνει διαδηλωτές μένουν, για την ώρα, σε κατάσταση αναμονής.
Διεθνείς αναλυτές διατυπώνουν τη σκέψη ότι στην παρούσα φάση ο Τραμπ αναζητεί όχι το πώς θα χτυπήσει επιχειρησιακά το Ιράν αλλά την απάντηση στο γιατί να το κάνει.
Η κλιμάκωση στις δηλώσεις Τραμπ κυμάνθηκε από τις αυστηρές προειδοποιήσεις που έγιναν προτροπή προς τον ιρανικό λαό να συνεχίσει να εξεγείρεται και να καταλάβει τα κέντρα εξουσίας της χώρας του μέχρι την ανακοίνωση ότι "η βοήθεια είναι καθ΄οδόν". Η μεγάλη κινητικότητα - "ως προληπτικό μέτρο"- στις αμερικανικές βάσεις με την εκκένωση μη απαραίτητου προσωπικού την Τετάρτη, 14/01, θεωρήθηκαν σημάδι ότι η επίθεση σε ιρανικούς στόχους έπρεπε να θεωρείται επικείμενη εντός των επόμενων ωρών. Ωστόσο, ο Τραμπ διστάζει.
Αν και ο Τραμπ έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα χρησιμοποιήσουν βία εάν το Ιράν συνεχίσει να σκοτώνει διαδηλωτές, η ανακοίνωση ότι - για την ώρα - δεν επίκεινται εκτελέσεις, οδηγεί σε αναμονή.
Όλες οι επιλογές
Στον Λευκό Οίκο εξετάστηκαν την Τετάρτη, 14/01, οι στρατιωτικές και μη στρατιωτικές επιλογές για απάντηση στη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων που εκδηλώνονται σε όλο το Ιράν και βρίσκονται πλέον στην τρίτη εβδομάδα τους. Ακτιβιστές και αντιπολιτευόμενα ΜΜΕ εκτιμούν ότι περισσότεροι από 3.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί, αν και τα στοιχεία είναι δύσκολο να επαληθευτούν λόγω της σχεδόν πλήρους διακοπής του διαδικτύου και των επικοινωνιών στο Ιράν.
Παρά τη δημόσια ρητορική του προέδρου, άτομα που είναι έχουν γνώση των συζητήσεων που έγιναν στον Λευκό Οίκο είπαν στην Washington Post ότι ο Τραμπ έχει εκφράσει αμφιβολίες σε ιδιωτικές συνομιλίες. Κάποιοι τον περιέγραψαν λιγότερο ενθουσιώδη από ό,τι ήταν πριν από τον βομβαρδισμό των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων από τις ΗΠΑ τον Ιούνιο και μία πηγή χαρακτήρισε την πιθανότητα ενός χτυπήματος στο Ιράν με το "να ρίξει νόμισμα".
Σύμφωνα με πρώην αξιωματούχους και πρόσωπα με πρόσβαση στον Λευκό Οίκο, τα επιχειρήματα κατά της στρατιωτικής δράσης περιλαμβάνουν τον κίνδυνο ατυχημάτων ή επιχειρησιακής αποτυχίας κατά τη διάρκεια αποστολών υψηλού κινδύνου, καθώς και ανησυχίες ότι η κατάρρευση της κυβέρνησης του Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα πιο σκληρό καθεστώς ή σε ένα άλλο αποτυχημένο κράτος στη Μέση Ανατολή.
Αυτές οι ανησυχίες επιδεινώνονται αν ανατρέξει κανείς στον διχασμό που είχε εκδηλωθεί στην πολιτική βάση του Τραμπ μετά τις επιθέσεις του Ιουνίου στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, τις οποίες ορισμένοι υποστηρικτές του θεώρησαν αντίθετες με τη δέσμευσή του "Η Αμερική Πρώτα", το τραμπικό δόγμα που βασίζεται στην αποφυγή στρατιωτικής εμπλοκής στο εξωτερικό.
Σε επίπεδο προετοιμασιών, το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας συνεδρίασε την Τρίτη, 13/01, χωρίς τον Τραμπ να είναι παρών για να προετοιμάσει επιλογές για αυτόν. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και άλλοι ανώτεροι αξιωματούχοι φέρονται να παρουσίασαν στη συνέχεια στον Τραμπ μια σειρά από επιλογές χωρίς να προτείνουν μια συγκεκριμένη πορεία δράσης.
Σύμφωνα με τη WP, άλλες επιλογές που εξετάζονται περιλαμβάνουν την αυξημένη οικονομική πίεση, τις κυβερνοεπιθέσεις στις υποδομές της ιρανικής κυβέρνησης και μέτρα για την αντιμετώπιση των προσπαθειών της Τεχεράνης να μπλοκάρει τις επικοινωνίες των διαδηλωτών.
Δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι κυβερνήσεις τους κλήθηκαν αυτή την εβδομάδα να ανταλλάξουν πληροφορίες σχετικά με πιθανούς στόχους εντός του Ιράν. Ένας από αυτούς τόνισε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι ο Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο επιθέσεων σε πυρηνικές εγκαταστάσεις, λέγοντας ότι είναι πιο πιθανό η εστίαση να είναι στους ηγέτες των δυνάμεων ασφαλείας που εμπλέκονται στην καταστολή των διαμαρτυριών.
Η αεράμυνα του Ιράν αποδυναμώθηκε σημαντικά από τις ισραηλινές επιθέσεις τον Οκτώβριο του 2024 και ξανά κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου του περασμένου έτους, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες βομβάρδισαν τις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Ωστόσο, αξιωματούχοι του Πενταγώνου εμφανίζονται ανησυχούν για αντίποινα. Το Ιράν έχει προειδοποιήσει ότι θα χτυπήσει αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή και το Ισραήλ εάν δεχθεί επίθεση.
Αυτοί οι φόβοι εντείνονται από την τρέχουσα στρατιωτική στάση των ΗΠΑ. Αεροσκάφη, πλοία και δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων ανακατατάχθηκαν από την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ τους τελευταίους μήνες για να υποστηρίξουν επιχειρήσεις κοντά στη Βενεζουέλα, συμπεριλαμβανομένης της αποστολής που οδήγησε στη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο.
Το αεροπλανοφόρο Gerald R. Ford μετακινήθηκε από τη Μέση Ανατολή στην Καραϊβική τον Νοέμβριο και τα δύο άλλα αμερικανικά αεροπλανοφόρα που βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε ανάπτυξη βρίσκονται στην Ιαπωνία και τη Νότια Σινική Θάλασσα.
Ένας Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στη WP ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι θα σταλούν στη Μέση Ανατολή. "Η κυβέρνηση αυτή τη στιγμή δεν διαθέτει τα μέσα στην περιοχή για να πραγματοποιήσει μια πλήρη κινητική επίθεση χωρίς να διακινδυνεύσει αντίποινα", δήλωσε στην εφημερίδα Post ένα άτομο που γνωρίζει τον τρόπο σκέψης της κυβέρνησης.
Ταυτόχρονα, οι απαιτήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ προς την Τεχεράνη έχουν επεκταθεί πέρα από το πυρηνικό ζήτημα, συμπεριλαμβάνοντας την αποσυναρμολόγηση του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν και τον τερματισμό της υποστήριξης σε ομάδες-πληρεξούσιους όπως η Χεζμπολάχ.
Οι περιφερειακές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένου του Ομάν και του Κατάρ, έχουν επιδιώξει να αναβιώσουν τις προσπάθειες διαμεσολάβησης, αλλά αξιωματούχοι δήλωσαν ότι δεν έχουν λάβει απάντηση από την Ουάσιγκτον.
Τι κάνει η Τεχεράνη
Η ηγεσία του Ιράν, σημειώνει η αμερικανική εφημερίδα, παραμένει ανοιχτή σε διαπραγματεύσεις κυρίως για να εξασφαλίσει χρόνο, γνωρίζοντας ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να αντιμετωπίσει αντιδράσεις από τη βάση του στο MAGA εάν ξεκινήσει μια άλλη στρατιωτική επέμβαση.
"Εάν ο πρόεδρος Τραμπ υποχωρήσει από την πίεση και ξεκινήσει συνομιλίες ενώ διαδηλωτές σκοτώνονται και συλλαμβάνονται, το καθεστώς μπορεί όχι μόνο να επιβιώσει από αυτή τη στιγμή, αλλά και να αναδυθεί ενθαρρυμένο", δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος στη WP.
Αναλυτές σημειώνουν ότι ενώ οι διαμαρτυρίες έχουν αποκαλύψει βαθιά δημόσια οργή, οι προσδοκίες για επικείμενη κατάρρευση του καθεστώτος μπορεί να είναι μη ρεαλιστικές. Ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Τζορτζτάουν Ali Vaez είπε στη WP ότι το καθεστώς είναι πιθανό να καταστείλει το τρέχον κύμα διαδηλώσεων απλώς χρειάζεται χρόνο.
"Το σύστημα ξέρει πώς να καταστέλλει, όχι να κάνει μεταρρυθμίσεις", είπε. "Αυτό σημαίνει ότι η αντιπαράθεση μεταξύ κράτους και κοινωνίας απέχει πολύ από το να τελειώσει".
Καταλήγοντας, η Washington Post σχολιάζει ότι καθώς ο Τραμπ εξισορροπεί τις δημόσιες απειλές με τις ιδιωτικές αμφιβολίες, η αμερικανική κυβέρνηση αντιμετωπίζει ένα γνωστό δίλημμα: αν θα κλιμακώσει την πίεση με την ελπίδα ουσιαστικής αλλαγής ή αν θα διακινδυνεύσει να εμπλακεί σε μια ακόμη ασταθή σύγκρουση στη Μέση Ανατολή με απρόβλεπτες συνέπειες.
ΠΗΓΗ: TheToc
