Του Τάσου Δασόπουλου
"Η αβεβαιότητα επέστρεψε" τόνισε πρόσφατα η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, αναφερόμενη στις τελευταίες πιέσεις του Προέδρου Τραμπ και τις απειλές για νέους δασμούς προς την ΕΕ, με αφορμή το θέμα της Γροιλανδίας.
Ο κ. Τράμπ ανακοίνωσε νέους δασμούς για τα οκτώ κράτη (7 κράτη μέλη της ΕΕ και τη Μ. Βρετανία), τα οποία αντέδρασαν στην πρόθεσή του να "ενσωματώσει" τη Γροιλανδία με συνοπτικές διαδικασίες, απειλώντας έτσι ακόμη και τη δομή και τη σκοπιμότητα του ΝΑΤΟ. Μέσα σε λίγες μέρες, ο Αμερικανός Πρόεδρος, τα πήρε όλα πίσω από το Νταβός της Ελβετίας, αφήνοντας, όμως, μια έντονη αίσθηση αβεβαιότητας για τις παραπέρα σχέσεις μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ.
Η ΕΚΤ, ως θεσμικός παράγοντας του κοινού νομίσματος παρατηρεί με ιδιαίτερη επιμέλεια την κατάσταση, προκειμένου να είναι έτοιμη να δράσει, διατηρώντας προς το παρόν μια ψύχραιμη στάση. Άλλωστε, πριν οριστικοποιηθεί η κατάσταση με τη Γροιλανδία και διαμορφωθούν ενδεχομένως νέες εμπορικές σχέσεις μεταξύ της Ευρώπης και των ΗΠΑ έχει να παρακολουθήσει και την πορεία της Fed. Είναι δεδομένο ότι η Κεντρική Τράπεζα του δολαρίου, μετά την αλλαγή ηγεσίας που αναμένεται τον Μάρτιο, θα γίνει πιο επιθετική στη μείωση επιτοκίων, με την άλλη πλευρά του Ατλαντικού να μιλάει για μείωση τουλάχιστον 1% μέσα στο 2026, από το 3,75% που είναι σήμερα.
Η ηγεσία της ΕΚΤ δηλώνει σε κάθε ευκαιρία ότι προς το παρόν, όλοι θεωρούν ότι η "ουδέτερη" νομισματική πολιτική (δηλαδή τα επιτόκια στο 2% με τον πληθωρισμό επίσης στο 2%) είναι η ενδεδειγμένη. Τούτο, χωρίς κανένας, με πρώτη την ίδια την κ. Λαγκάρντ, να αποκλείει μια κίνηση προς τα πάνω ή προς τα κάτω, ανάλογα με το αν οι συνθήκες το απαιτήσουν. Η ευελιξία που θέλει να εμφανίζει η ΕΚΤ θέλει να πείσει τις αγορές ότι παρακολουθεί τις εξελίξεις και δεν θα αιφνιδιαστεί, παρά την υποχώρηση του πληθωρισμού κοντά στο στόχο του 2%. Τούτο διότι οι δασμοί μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά και την πορεία της οικονομίας και τον πληθωρισμό της Ευρωζώνης.
Σε κάθε περίπτωση, όλοι γνωρίζουν ότι αφού το θέμα της Γροιλανδίας τέθηκε από τις ΗΠΑ με τον πιο επίσημο τρόπο, δεν πρόκειται να αποσυρθεί. Με δεδομένους τους δεσμούς της Δανίας με την περιοχή είναι δεδομένο ότι οι σχέσεις με την ΕΕ θα πληγούν, άγνωστο ακόμη σε πιο βαθμό. Ίσως, η αμερικανική πλευρά να υπολογίζει στα διαφορετικά συμφέροντα, εντός της ΕΕ (παρά την ενότητα που εξέπεμψε η τελευταία Σύνοδος Κορυφής) ώστε να πετύχει το στόχο με πιο "ήσυχο" τρόπο.
Η ισοτιμία ευρώ-δολαρίου
Προς το παρόν, σε μια εποχή μονομερών δασμών των ΗΠΑ προς την ΕΕ, η ισοτιμία του ευρώ με το δολάριο αυξάνεται συνεχώς, δυσκολεύοντας τις ευρωπαϊκές εξαγωγές, ενώ το σκηνικό με τις εισαγωγές ενέργειας για την ΕΕ, είναι ακόμη ασαφές. Όσο, μάλιστα, οι ΗΠΑ συνεχίζουν να χρησιμοποιούν το "όπλο" των δασμών, για να διασφαλίσουν τα συμφέροντά τους, ο πόλεμος των νομισμάτων θα ενταχθεί επηρεάζοντας ανάλογα και τις οικονομίες στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Οι αγορές προβλέπουν από τώρα ότι η ισοτιμία του ευρώ με το δολάριο θα φτάσει στο 1,2 προς 1 μέσα στο 2026, αφού προβλέπεται ότι τελικά οι αμερικανικοί δασμοί θα πλήξουν περισσότερο τις ΗΠΑ παρά την Ευρώπη.
