Το 2026 ξεκίνησε δυνατά για τα λεγόμενα ασφαλή περιουσιακά στοιχεία, με την ευρεία αβεβαιότητα να στέλνει χρυσό και ασήμι σε νέα ρεκόρ και το ελβετικό φράγκο να διαπραγματεύεται στα υψηλότερα επίπεδα της δεκαετίας. Ωστόσο, όπως σημειώνει την Τετάρτη το CNBC, στην Ελβετία, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής παρακολουθούν με ανησυχία την άνοδο του νομίσματός τους.
Το ελβετικό φράγκο έχει ήδη ενισχυθεί κατά 3,5% έναντι του δολαρίου ΗΠΑ φέτος - 12,7% συνολικά το 2025 - με οδηγό την απρόβλεπτη εμπορική πολιτική των ΗΠΑ, τις αμφιβολίες για την ανεξαρτησία της Federal Reserve και την απειλή μιας αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης στη Γροιλανδία, τη Λατινική Αμερική και τη Μέση Ανατολή.
Την Τρίτη το ελβετικό φράγκο, άγγιξε το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 11 ετών έναντι του δολαρίου, παραμένοντας κοντά σε αυτά τα επίπεδα την Τετάρτη το πρωί.
"Η περαιτέρω κλιμάκωση, από γεωπολιτική άποψη, σημαίνει μεγαλύτερη αβεβαιότητα", δήλωσε ο πρόεδρος της Ελβετικής Εθνικής Τράπεζας (SNB), Martin Schlegel στο CNBC, στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, την περασμένη εβδομάδα.
"Δεν είναι καλό για το ελβετικό φράγκο ή για την Ελβετία, επειδή το ελβετικό φράγκο είναι ένα ασφαλές καταφύγιο. Όποτε υπάρχει αβεβαιότητα στον κόσμο, το ελβετικό φράγκο ανατιμάται, και αυτό κάνει τη νομισματική πολιτική πιο περίπλοκη για την κεντρική τράπεζα".
Σε αντίθεση με τις περιφερειακές δυνάμεις, η Ελβετία αντιμετωπίζει μια αργή αύξηση των τιμών, και η ενίσχυση του φράγκου θα μπορούσε να προσθέσει περαιτέρω αποπληθωριστικές πιέσεις στην οικονομία της χώρας, η οποία βασίζεται στις εξαγωγές.
"Το ελβετικό φράγκο παραμένει ισχυρό, εν μέρει επειδή η ζήτηση για πολλά ελβετικά εξαγωγικά προϊόντα είναι σχετικά ανελαστική ως προς τις τιμές", δήλωσε ο Giuliano Bianchi, συνιδρυτής του Quantitas Institute, EHL Hospitality Business School, στο CNBC.
Σημείωσε ότι σε βασικούς τομείς όπως τα φαρμακευτικά είδη, η κατασκευή προϊόντων ακριβείας και οι υπηρεσίες υψηλής αξίας, η ανατίμηση του νομίσματος δεν συμβάλλει σημαντικά στη μείωση της ξένης ζήτησης, αποδυναμώνοντας τον μηχανισμό που διαφορετικά θα σταθεροποιούσε τη συναλλαγματική ισοτιμία.
"Αυτό περιπλέκει το έργο της SNB, καθώς ένα ισχυρό φράγκο μειώνει τον εισαγόμενο πληθωρισμό και συμπιέζει τα περιθώρια κέρδους των εξαγωγέων, επιβαρύνοντας τους μισθούς και τις επενδύσεις σε μια περίοδο που ο πληθωρισμός είναι ήδη υποτονικός", ανέφερε.
Με τον πληθωρισμό της χώρας να βρίσκεται στο 0,1% και το βασικό επιτόκιο της Ελβετικής Εθνικής Τράπεζας στο 0%, η Ελβετία βρίσκεται στο χείλος του αποπληθωρισμού και των αρνητικών επιτοκίων.
Το 2022, η SNB έθεσε τέλος σε επτά χρόνια αρνητικών επιτοκίων, τα οποία είναι εξαιρετικά αντιδημοφιλή σε όσους αποταμιεύουν και δανείζουν, καθώς εξαλείφουν τις αποδόσεις των καταθέσεων και συμπιέζουν τα περιθώρια κέρδους και την κερδοφορία των τραπεζών.
"Το όριο για να περάσουμε σε αρνητικά επιτόκια είναι υψηλότερο από το κανονικό, [αλλά] αν χρειαστεί να περάσουμε σε αρνητικά επιτόκια, θα το κάνουμε", είπε ο Schlegel στο CNBC.
Ένα άλλο εργαλείο που έχει χρησιμοποιήσει στο παρελθόν η κεντρική τράπεζα για να συγκρατήσει το ελβετικό φράγκο είναι η παρέμβαση στην αγορά συναλλάγματος με την πώληση του φράγκου και την αγορά ξένων νομισμάτων.
Ωστόσο, αυτό ενέχει κινδύνους, λίγους μήνες μετά την υπογραφή εμπορικής συμφωνίας από την Ελβετία για τη μείωση των δασμών 39% - από τους χειρότερους της δασμολογικής εκστρατείας της κυβέρνησης Τραμπ - στο 15%.
Η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε τους δασμούς πέρυσι στο πλαίσιο της Ημέρας της Απελευθέρωσης, οι οποίοι, σύμφωνα με το Λευκό Οίκο, ήταν εν μέρει απάντηση στις "νομισματική χειραγώγηση και στους εμπορικούς φραγμούς" άλλων χωρών.
Τον Ιούνιο, ο Λευκός Οίκος πρόσθεσε την Ελβετία σε έναν "κατάλογο παρακολούθησης" εννέα εμπορικών εταίρων των οποίων "οι νομισματικές πρακτικές και οι μακροοικονομικές πολιτικές χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής".
Από το Νταβός, ο Τραμπ είπε ότι οι δασμοί κατά της Ελβετίας αυξήθηκαν από 31% σε 39% επειδή η τότε πρόεδρος της Ελβετίας, Karin Keller-Sutter, "απλά με ενόχλησε". Η χώρα θα συνεχίσει να είναι επιφυλακτική ώστε να μην προκαλέσει την οργή του Λευκού Οίκου.
Ο Lloyd Harris της Premier Miton Investors υποστήριξε ότι η ελκυστικότητα του φράγκου ως σταθερού περιουσιακού στοιχείου είναι πιθανό να στηρίξει την ανοδική του πορεία, ανεξάρτητα από τις αποφάσεις πολιτικής της SNB.
"Μακροπρόθεσμα, το ελβετικό φράγκο είναι το ισχυρότερο νόμισμα στον κόσμο και φέτος είναι πιθανό να παραμείνει σχετικά ανθεκτικό", δήλωσε.
"Παράγοντες που το υποστηρίζουν είναι η τιμή του χρυσού, η θέση της Ελβετίας ως ασφαλούς καταφυγίου εν μέσω γεωπολιτικών αναταραχών και το επίμονο πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της. Η SNB ενδέχεται να παρέμβει σε περίπτωση υπερβολικής ανόδου, αλλά μεσοπρόθεσμα δεν βλέπουμε να αλλάζει η υπεροχή του ελβετικού φράγκου έναντι του δολαρίου".
Ο Claudio Sfreddo του EHL Hospitality Business School της Ελβετίας δήλωσε ότι η πρόσφατη ιστορία έδειξε ότι η στροφή στα ασφαλή καταφύγια θα μπορούσε να ενισχύσει το φράγκο, ακόμη και αν η SNB λάμβανε μέτρα.
"Ταυτόχρονα, η μεγαλύτερη πολιτική ευαισθησία γύρω από τις συναλλαγματικές παρεμβάσεις περιορίζει περαιτέρω το περιθώριο ελιγμών της SNB, οξύνει τη διαμάχη μεταξύ σταθερότητας των τιμών και ανάπτυξης", δήλωσε στο CNBC.
Παρ' όλα αυτά, ο Schlegel επέμεινε στο Νταβός ότι η SNB θα κάνει ό,τι χρειάζεται για να εκπληρώσει την αποστολή της - ακόμη και αν αυτό ενέχει τον κίνδυνο να προκαλέσει εκ νέου την οργή της Ουάσιγκτον.
"Είμαστε έτοιμοι να παρέμβουμε στην αγορά συναλλάγματος, αν χρειαστεί", είπε.
