Η άφιξη του αμερικανικού αεροπλανοφόρου στη Μέση Ανατολή διευρύνει το φάσμα των επιχειρησιακών επιλογών που έχει στη διάθεσή του ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ για να υλοποιήσει τις απειλές του για πλήγματα κατά του Ιράν. Ωστόσο, οι επιλογές αυτές εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους, καθώς ενδέχεται να πυροδοτήσουν μια αντίποινα από την Τεχεράνη.
Ταυτόχρονα, οι αντιφατικές δηλώσεις του Τραμπ αναφορικά με τους τελικούς του στόχους - είτε αυτοί αφορούν την ανατροπή της ιρανικής ηγεσίας και την τιμωρία του καθεστώτος για τη βίαιη καταστολή των διαδηλωτών, είτε την στοχοποίηση του πυρηνικού του προγράμματος - γεννούν εύλογα ερωτήματα. Παραμένει ασαφές αν πρόκειται για σχέδιο επίθεσης, ή για μια τακτική πίεσης με στόχο τον εξαναγκασμό της Τεχεράνης σε διαπραγματεύσεις.
Οι τελευταίες προειδοποιήσεις του, σε συνδυασμό με τις απειλές του Ιράν για αντίποινα εναντίον αμερικανικών εγκαταστάσεων στην περιοχή, έχουν προκαλέσει ραγδαία άνοδο τις τιμές του πετρελαίου.
"Η άφιξη του αεροπλανοφόρου Abraham Lincoln παρέχει στον Τραμπ ένα διευρυμένο φάσμα επιλογών για επίθεση", επισημαίνει η Ντάνα Στρούλ, πρώην ανώτατο στέλεχος του Πενταγώνου και νυν αναλύτρια στο Washington Institute for Near East Policy. "Ωστόσο, είναι επιτακτική ανάγκη να οριστεί ένας σαφής στόχο για τις ένοπλες δυνάμεις".
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του Υπουργικού Συμβουλίου στον Λευκό Οίκο την Πέμπτη, ο Τραμπ απέφυγε να αποκαλύψει λεπτομέρειες σχετικά με ενδεχόμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, περιοριζόμενος σε μια αναφορά στον "μεγάλο στόλο" που πλέει προς τη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, το ενδεχόμενο αμερικανικών πληγμάτων παραμένει στο τραπέζι. Σύμφωνα με τις Μπέκα Βάσερ και Ντίνα Εσφαντιάρι του Bloomberg Economics, η συγκέντρωση δυνάμεων στην περιοχή δεν διευρύνει απλώς τις στρατηγικές επιλογές του Τραμπ, αλλά ενισχύει παράλληλα την αμυντική θωράκιση των ΗΠΑ και των συμμάχων τους έναντι πιθανών ιρανικών αντιποίνων.
Σύμφωνα με τη Βάσερ, πέρα από το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, στο στόχαστρο μιας αμερικανικής επιχείρησης θα μπορούσαν να βρεθούν κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές, μονάδες παραγωγής πυραύλων και drones, κυβερνητικά κτίρια, καθώς και στρατηγικές εγκαταστάσεις ή στελέχη της ηγεσίας των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Την ίδια στιγμή, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εξέφρασαν την έντονη επιφύλαξή τους, διαμηνύοντας πως δεν θα επιτρέψουν τη χρήση του εναέριου χώρου τους για τη διεξαγωγή επιθέσεων, υπό τον φόβο ιρανικών αντιποίνων. Ωστόσο, η παρουσία της αμερικανικής αρμάδας εξασφαλίζει στον Τραμπ την απαραίτητη επιχειρησιακή αυτονομία, επιτρέποντάς του να δράσει χωρίς να εξαρτάται άμεσα από τους περιφερειακούς συμμάχους.
Το Lincoln διαθέτει περίπου 45 αεροσκάφη, συμπεριλαμβανομένων των F-35C, πράγμα που σημαίνει ότι "δεν χρειαζόμαστε την άδεια κανενός κράτους της περιοχής για να τα σηκώσουμε", δήλωσε ο Μάικλ Άιζενστατ, ερευνητής στο Washington Institute for Near East Policy.
Ωστόσο, "για μια σοβαρή επίθεση, θα χρειαστούν είτε δύο ή τρία αεροπλανοφόρα, είτε πολλές αεροπορικές δυνάμεις με βάση στην ξηρά", πρόσθεσε.
Οι ΗΠΑ δήλωσαν επίσης ότι διαθέτουν στην περιοχή αεροσκάφη F-15E ικανά να μεταφέρουν τις "bunker buster" βόμβες GBU-28 που μπορούν να χτυπήσουν εγκαταστάσεις σε μεγάλο βάθος.
Η στροφή του Τραμπ από την άσκηση πίεσης στο Ιράν για τις διαμαρτυρίες στην απαίτηση συνθηκολόγησης στις μακροχρόνιες και πολύπλοκες διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα έχει προκαλέσει ανησυχία στην ιρανική ηγεσία.
Μετά τις αμερικανικές βομβιστικές επιδρομές σε πυρηνικές εγκαταστάσεις τον Ιούνιο, ο Τραμπ δήλωσε ότι το πυρηνικό πρόγραμμα είχε καταστραφεί. Ωστόσο, σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Τετάρτη, κάλεσε την Τεχεράνη να "διαπραγματευτεί μια δίκαιη και ισότιμη συμφωνία - ΧΩΡΙΣ ΠΥΡΗΝΙΚΑ ΟΠΛΑ", χωρίς να αναφερθεί στις προηγούμενες απειλές του σχετικά με την καταστολή των διαδηλωτών από το καθεστώς.
Αν και το Ιράν αναγνωρίζει ότι οι πυρηνικές εγκαταστάσεις υπέστησαν σοβαρές ζημιές και οι δραστηριότητες εμπλουτισμού έχουν ανασταλεί, δεν έχει επιτρέψει στον οργανισμό εποπτείας της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας να επανεκκινήσει τις εργασίες της στο πεδίο. Η χώρα εξακολουθεί να διαθέτει την πυρηνική τεχνογνωσία και θα μπορούσε εύκολα να ξαναρχίσει τον εμπλουτισμό, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο γενικός διευθυντής του οργανισμού, Ραφαέλ Γκρόσι.
Εκτιμάται ότι ένας βομβαρδισμός θα ήταν μάλλον απίθανο να εξαλείψει πλήρως τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν. Μια στοχοθέτηση των αποθεμάτων χωρίς να είναι δυνατή η φυσική επαλήθευση του αποτελέσματος της επίθεσης θα οδηγούσε πιθανώς σε νέα κλιμάκωση.
Η αμερικανική αρμάδα με αιχμή του δόρατος το αεροπλανοφόρο Lincoln και την ομάδα κρούσης του, η οποία περιλαμβάνει έξι αντιτορπιλικά εξοπλισμένα με κατευθυνόμενα βλήματα Tomahawk, έφτασε στην περιοχή αυτή την εβδομάδα. Τα σκάφη ενώνουν τις δυνάμεις τους με μια σειρά μικρότερων πολεμικών πλοίων, καθώς και με περισσότερους από 30.000 Αμερικανούς στρατιώτες που είναι σταθμευμένοι στην περιοχή.
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Τετάρτη, ο Τραμπ προειδοποίησε ότι αυτή η "τεράστια αρμάδα" είναι "έτοιμη και ικανή να εκπληρώσει γρήγορα της αποστολή της", υπογραμμίζοντας μάλιστα πως "η επόμενη επίθεση θα είναι πολύ χειρότερη" από εκείνη που σημειώθηκε πέρυσι στις πυρηνικές εγκαταστάσεις. Ταυτόχρονα, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε σε ακρόαση της Γερουσίας ότι η ανάπτυξη του αμερικανικού στρατού αποσκοπεί πρωτίστως στην προάσπιση των αμερικανικών δυνάμεων έναντι πιθανών ιρανικών προκλήσεων.
Ο πόλεμος των 12 ημερών με το Ισραήλ προκάλεσε σοβαρές ζημιές στην αεράμυνα του Ιράν και εξάντλησε τα αποθέματά του σε πυραύλους και άλλα όπλα, αλλά η Τεχεράνη εξακολουθεί να έχει τη δυνατότητα να απειλεί τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους στην περιοχή.
"Εξακολουθούν να διαθέτουν ένα αξιοσημείωτο απόθεμα πυραύλων που μπορούν να φτάσουν στο Ισραήλ", δήλωσε ο Φαμπιάν Χινζ, αναλυτής στο International Institute of Strategic Studies.
Οι ναυτικές δυνατότητες του Ιράν περιλαμβάνουν μια σειρά από νάρκες, καθώς και αντιπλοϊκούς πυραύλους κρουζ, βαλλιστικούς πυραύλους, κατευθυνόμενα βλήματα, drones, υποβρύχια και μη επανδρωμένα σκάφη, πρόσθεσε.
"Αν θέλουν να αρχίσουν να παρενοχλούν τη ναυτιλία στον Περσικό Κόλπο, για παράδειγμα, πιθανότατα θα το πετύχουν αρκετά εύκολα και θα είναι πολύ δύσκολο να τους σταματήσουν", δήλωσε.
