Εικόνες από τα συντρίμμια που άφησαν πίσω τους οι ρωσικές επιθέσεις στην Ουκρανία υποδηλώνουν ότι η Μόσχα έχει χρησιμοποιήσει έναν πύραυλο κρουζ, η ανάπτυξη του οποίου οδήγησε τον Ντόναλντ Τραμπ να αποχωρήσει από την ιστορική πυρηνική συμφωνία του 1987, κατά την πρώτη θητεία του, αποκαλύπτει το Reuters επικαλούμενο δύο ειδικούς, οι οποίοι επιβεβαίωσαν προηγούμενο δημοσίευμα του πρακτορείου.
Οι ειδικοί βάσισαν την ανάλυσή τους σε εικόνες θραυσμάτων ενός πυραύλου με ικανότητα να φέρει πυρηνική κεφαλή που παρασχέθηκαν στο Reuters από τρεις πηγές των ουκρανικών αρχών, η πρώτη τέτοια απόδειξη που δημοσιεύεται και επιβεβαιώνει τη χρήση του όπλου από τη Ρωσία.
Η χρήση του στην Ουκρανία - έχει χρησιμοποιηθεί δεκάδες φορές - αποδεικνύει ότι το οικοδόμημα ελέγχου των πυρηνικών όπλων που προέκυψε από τον Ψυχρό Πόλεμο έχει αρχίσει να καταρρέει, με αποκορύφωμα τη λήξη της συνθήκης New START αυτό τον μήνα, της πυρηνικής συμφωνίας που επέβαλε περιορισμούς στα στρατηγικά όπλα των ΗΠΑ και της Ρωσίας.
Σύμφωνα με το πρακτορείο, η ανάπτυξη του 9M729 από τη Ρωσία ώθησε τον Τραμπ να αποχωρήσει από τη Συνθήκη για τις Πυρηνικές Δυνάμεις Μέσου Βεληνεκούς (INF), που τότε αποτελούσε τον ακρογωνιαίο λίθο του ελέγχου των πυρηνικών όπλων, το 2019. Βάσει της συνθήκης αυτής, απαγορεύτηκε η ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων με βεληνεκές από 500 έως 5.500 χλμ.
Η Γενική Εισαγγελία της Ουκρανίας δήλωσε στο Reuters τον Νοέμβριο ότι ένας από τους πυραύλους 9M729 που εκτόξευσε η Ρωσία στις 5 Οκτωβρίου του περασμένου έτους πέταξε σε απόσταση μεγαλύτερη των 1.200 χλμ.
Θραύσματα του πυραύλου στη δυτική Ουκρανία
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντρέι Σιμπίχα και πηγές ανέφεραν στο Reuters τον Οκτώβριο ότι η Ρωσία είχε εκτοξεύσει τον 9M729 στοχεύοντας την Ουκρανία δύο φορές το 2022 και 23 φορές μεταξύ Αυγούστου και Οκτωβρίου του περασμένου έτους, η πρώτη γνωστή χρήση του πυραύλου σε μάχη.
Η Ρωσία εκτόξευσε τουλάχιστον τέσσερις ακόμη πυραύλους στην Ουκρανία στις 17 Φεβρουαρίου, σύμφωνα με μία από τις πηγές των ουκρανικών αρχών επιβολής του νόμου. Από τον Οκτώβριο έχουν σημειωθεί και άλλες εκτοξεύσεις, πρόσθεσε.
"Οι εικόνες φαίνεται να δείχνουν όντως τον 9M729. Εκτός από τις ενδείξεις, τα συντρίμμια είναι παρόμοια με άλλους πυραύλους κρουζ που σχετίζονται με τον 9M729", ανέφερε ο Τζέφρι Λιούις, μελετητής στο Middlebury College στο Βερμόντ.
Αναλυτές της Janes, μιας εταιρείας πληροφοριών με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, δήλωσαν στο Reuters ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα τα συντρίμμια που φαίνονται στις 10 εικόνες να προέρχονται από τον πύραυλο 9M729 που εκτοξεύθηκε από το έδαφος.
Πηγές από τις ουκρανικές αρχές δήλωσαν ότι οι εικόνες δείχνουν θραύσματα που ανακτήθηκαν στις περιοχές Ζιτομίρ, Λβιβ, Χμελνίτσι και Βινιτσκά, όλες στη δυτική Ουκρανία.
Το Reuters δεν μπόρεσε να επαληθεύσει την τοποθεσία ή την ημερομηνία κατά την οποία τραβήχτηκαν οι φωτογραφίες των θραυσμάτων.
Ένα κομμάτι φέρει τον σειριακό αριθμό 0274, ενώ άλλα φέρουν την ένδειξη 9M729. Σε άλλη περίπτωση, ένας δημοσιογράφος του Reuters είδε ένα θραύσμα με την ένδειξη 9M729, αλλά ένας Ουκρανός αξιωματούχος του ζήτησε να μην το φωτογραφήσει.
Ανήσυχη η Ευρώπη
Η Ρωσία έχει αναγνωρίσει την ύπαρξη του πυραύλου, αλλά αρνήθηκε ότι παραβιάζει τη συνθήκη του 1987 και ότι ο πύραυλος μπορεί να πετάξει μέχρι την επιτρεπόμενη απόσταση.
Ένας από τους πυραύλους 9M729 που εκτόξευσε η Ρωσία στις 5 Οκτωβρίου χτύπησε ένα σπίτι στο χωριό Λαπαΐβκα κοντά στη Λβιβ, με αποτέλεσμα τον θάνατο πέντε αμάχων, σύμφωνα με δήλωση της Εισαγγελίας της Ουκρανίας – σε απόσταση άνω των 1.200 χλμ. από το σημείο εκτόξευσης.
Η χρήση των πυραύλων διερευνάται σε οκτώ διαφορετικές περιοχές, πρόσθεσε.
Η Συνθήκη INF απαγόρευε συγκεκριμένα τους πυραύλους που εκτοξεύονται από το έδαφος με βεληνεκές άνω των 500 χλμ., επειδή οι εκτοξευτές τους είναι ευκολότερο να κρυφτούν, γεγονός που τους καθιστά μεγαλύτερη απειλή από τα μαχητικά αεροσκάφη ή τα πολεμικά πλοία που μεταφέρουν πυραύλους και τα οποία παρακολουθούν οι στρατιωτικές αρχές.
Από τον Νοέμβριο του 2024, η Ρωσία έχει επίσης επιτεθεί δύο φορές στην Ουκρανία με τον Oreshnik, έναν νέο βαλλιστικό πύραυλο μεσαίου βεληνεκούς που εκτοξεύεται από το έδαφος και ο οποίος θα είχε επίσης απαγορευτεί βάσει της INF.
Τόσο ο 9M729 όσο και ο Oreshnik μπορούν να μεταφέρουν πυρηνική ή συμβατική κεφαλή και η εμβέλειά τους θέτει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες σε απόσταση βολής.
Ο 9M729 έχει εμβέλεια 2.500 χλμ., σύμφωνα με τον ιστότοπο Missile Threat που δημιουργήθηκε στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών της Ουάσιγκτον.
Αρκετές χώρες του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη προσπαθούν τώρα να αγοράσουν ή να αναπτύξουν τα δικά τους όπλα μεγαλύτερης εμβέλειας, προκειμένου να μειώσουν το χάσμα στις αποτρεπτικές τους δυνατότητες έναντι στη Ρωσία.
Ορισμένες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανησυχούν επίσης ότι οι ΗΠΑ δεν δεσμεύονται πλέον να προστατεύουν την Ευρώπη. Η Ουάσιγκτον έχει δηλώσει στους Ευρωπαίους ότι πρέπει να αναλάβουν την κύρια ευθύνη για την συμβατική άμυνα της ηπείρου.
Η Ρωσία είπε τον περασμένο Αύγουστο ότι δεν θα θέσει πλέον κανένα όριο στον τόπο ανάπτυξης πυραύλων μεσαίου βεληνεκούς που μπορούν να μεταφέρουν πυρηνικές κεφαλές.
Γιατί επιτέθηκε με τον 9M729 στην Ουκρανία;
Η Ρωσία έχει εκτοξεύσει χιλιάδες drones και πυραύλους στην Ουκρανία από την έναρξη του πολέμου πριν από τέσσερα χρόνια. Πιο πρόσφατα, έχει στοχεύσει τις ενεργειακές υποδομές της χώρας.
Δεν είναι σαφές γιατί η Ρωσία χρησιμοποιεί τον πύραυλο 9M729. Ο αναλυτής Λιούις, δήλωσε ότι είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι η Ρωσία είναι διατεθειμένη να χάσει ευαίσθητες πληροφορίες χρησιμοποιώντας τον πύραυλο στην Ουκρανία, επιτρέποντας έτσι στους στρατιωτικούς εμπειρογνώμονες να μελετήσουν την απόδοσή του σε συνθήκες μάχης και να εξετάσουν λεπτομερώς τα θραύσματα του πυραύλου.
"Η Ρωσία μπορεί να διαθέτει σχετικά μικρό απόθεμα εξελιγμένων πυραύλων κρουζ και γι' αυτό είναι διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει το απόθεμα μεγαλύτερης εμβέλειας", δήλωσε.
