Στη ριζική μεταμόρφωση που υφίσταται το παγκόσμιο εμπόριο αναφέρεται η έκθεση Global Perspectives & Solutions της Citi με τίτλο: Supply Chain Financing – Durable Global Trade in the Age of AI, εντοπίζοντας ως βασικές αιτίες της μεταμόρφωσης αυτής τη μεταβλητότητα των δασμών, την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης (AI) από μεγάλο ποσοστό επιχειρήσεων και τη διαρκή μετατόπιση που συντελείται προς ένα πολυπολικό σύστημα από περιφερειακές εφοδιαστικές αλυσίδες.
Βασικό συμπέρασμα των αναλυτών της έκθεσης είναι ότι παρά τις αντίξοες συνθήκες που επικρατούν στο εμπόριο, με τους δασμούς των ΗΠΑ να αυξάνονται από 2,4% πριν την αλλαγή διακυβέρνησης στο 16,8%, οι πιέσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες παρέμειναν υποτονικές και κοντά στα προ πανδημίας επίπεδα. Ειδικότερα, οι επιχειρήσεις έδειξαν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, προσαρμόζοντας γρήγορα τα επιχειρηματικά τους μοντέλα στις αλλαγές και αντιμετωπίζοντας επιτυχώς τα αρχικά σοκ των δασμών μέσω της στρατηγικής διαχείρισης των αποθεμάτων τους, της διαφοροποίησης προμηθευτών και επιταχύνοντας τη μεταφορά των λειτουργιών και της παραγωγής τους σε κοντινές χώρες.
Σύμφωνα με την έκθεση, το διεθνές εμπορικό σύστημα δεν υποχωρεί, αλλά εξελίσσεται. Η παγκοσμιοποίηση γίνεται περισσότερο πολυπολική και προσαρμοστική και διαμορφώνεται από στρατηγικές επιλογές, την περιφερειακή εξειδίκευση που συντελείται και την ανάγκη διαχείρισης του γεωπολιτικού και λειτουργικού κινδύνου. Η κατανόηση αυτών των παραγόντων είναι κρίσιμη για την αξιολόγηση της σημερινής ανθεκτικότητας που παρουσιάζουν οι εφοδιαστικές αλυσίδες και για την πρόβλεψη της επόμενης φάσης της αναδιάταξης του παγκόσμιου εμπορίου, υπογραμμίζει η έκθεση.
Trade finance και AI
Η έκθεση εξετάζει πώς η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί έναν μοναδικής κλίμακας επενδυτικό υπερκύκλο σε data centers, με τις εκτιμήσεις της Citi Research να κάνουν λόγο για $7,75 τρισ. σε επενδύσεις σχετικές με την ΑΙ έως το 2030 σε παγκόσμιο επίπεδο. Σε αυτό το οικοσύστημα που δημιουργείται, αναφέρει η έκθεση, το trade finance διαδραματίζει έναν ολοένα και πιο κρίσιμο ρόλο, από απλές χρηματοοικονομικές λύσεις, όπως είναι η χρηματοδότηση της αλυσίδας εφοδιασμού, έως πιο σύνθετες όπως είναι τα structured receivables programs, υποστηρίζοντας, έτσι, τη σύνθετη και εντάσεως κεφαλαίου ανάπτυξη των data centers.
Η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης στο trade finance επιταχύνθηκε δραματικά, υπογραμμίζει η έκθεση, με το 36% των μεγάλων εταιρειών να χρησιμοποιούν πλέον εργαλεία AI, σημειώνοντας μία αύξηση της τάξης του 18% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. "Τέτοιου είδους καινοτομίες, σε συνδυασμό με την εξειδίκευση που υπάρχει στη δομή των συναλλαγών, βοηθούν τις επιχειρήσεις να απελευθερώσουν παγιδευμένη ρευστότητα και να βελτιστοποιήσουν το κεφάλαιο κίνησης, υποστηρίζοντας παράλληλα πιο αποδοτικές εφοδιαστικές αλυσίδες και τη μαζική ανάπτυξη της παγκόσμιας AI υποδομής", πρόσθεσε ο Adoniro Cestari, Global Head of Trade and Working Capital Solutions της Citi Services.
Η διαχείριση κεφαλαίου κίνησης έχει εξελιχθεί σε κορυφαία προτεραιότητα για τις διοικήσεις των επιχειρήσεων, τονίζει η έκθεση, σημειώνοντας πως το 64% των εταιρειών αναφέρει την αύξηση του κόστους εισροών ως τη βασική τους ανησυχία, με το 6,3% του κεφαλαίου κίνησης να δεσμεύεται πλέον για την κάλυψη του κόστους των δασμών.
Η γεωγραφία του παγκόσμιου εμπορίου
Η ανάλυση των εμπορευμάτων αποκαλύπτει έναν σύνθετο ανασχηματισμό του παγκόσμιου εμπορίου, σύμφωνα με τον οποίο:
Η Νότια Ασία και η ASEAN(Association of Southeast Asian Nations) αναδείχθηκαν ως οι μεγάλες κερδισμένες, σημειώνοντας αύξηση 44% στις αποστολές από τη Βόρεια & Ανατολική Ασία. Η Λατινική Αμερική έχει ενσωματωθεί βαθιά τόσο στις αλυσίδες εφοδιασμού που συνδέονται με την Ασία όσο και σε εκείνες που συνδέονται με τη Βόρεια Αμερική, με τις εξαγωγές προς Νότια Ασία & ASEANνα εκτινάσσονται κατά 82% – σημειώνοντας τη μεγαλύτερη αύξηση παγκοσμίως. Οι ΗΠΑ διαφοροποίησαν τη βάση εισαγωγών τους, με τις αποστολές από Νότια Ασία & ASEANνα αυξάνονται κατά 50% και από Λατινική Αμερική κατά 43%, ξεπερνώντας και οι δύο την αύξηση (32%) που σημείωσαν οι εξαγωγές από τη Βόρεια & Ανατολική Ασία. Η Ευρώπη παραμένει ένας κεντρικός και σταθερός κόμβος εμπορίου. Παρότι σημείωσε αύξηση 37% στις εξαγωγές προς τη Βόρεια Αμερική και 13% στις εξαγωγές προς τη Βόρεια & Ανατολική Ασία, οι εισαγωγές τόσο από τη Νότια όσο και από τη Βόρεια Ασία έχουν αυξηθεί σημαντικά.Βασικό εύρημα της έκθεσης είναι ότι η εκρηκτική αύξηση των εξαγωγών σε αρκετές χώρες οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στην ενέργεια. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς οι τρεις μεγαλύτερες αυξήσεις που είδαν στις εξαγωγές τους προέρχονται όλες από τις εξαγωγές υδρογονανθράκων. Ωστόσο, όπως σημειώνει η έκθεση, η απουσία προηγμένης τεχνολογίας ή μηχανολογικού εξοπλισμού ως μοχλών εξαγωγικής ανάπτυξης υπογραμμίζει το μέγεθος της πρόκλησης για την επαναβιομηχάνιση που επιχειρούν οι ΗΠΑ. Αντίθετα, στην περίπτωση της Κίνας οι μεγαλύτερες αυξήσεις των εξαγωγών αφορούν όλες προηγμένα βιομηχανικά προϊόντα, γεγονός που αντικατοπτρίζει τον μετασχηματισμό της οικονομίας της επί πολλές δεκαετίες. Η σημαντικότερη κατηγορία αύξησης – τα επιβατικά οχήματα, αξίας περίπου $82 δισ. – δεν είναι μόνο αξιοσημείωτη ως μέγεθος, αλλά ξεπερνά κατά πολύ τις αντίστοιχες αυξήσεις άλλων χωρών, όπως της Γερμανίας, σημειώνει.
Όσον αφορά τις ροές κεφαλαίων, αυτές δείχνουν ότι από το 2020 έως τον Οκτώβριο του 2025 γεννιέται ένα τριπολικό τοπίο καινοτομίας, με κάθε περιοχή να αξιοποιεί τα δικά της διαρθρωτικά πλεονεκτήματα. Σε αυτό το πλαίσιο, οι ΗΠΑ κυριαρχούν στην foundational AI και σε τεχνολογίες αιχμής όπως η ρομποτική και η πυρηνική σύντηξη. Η Ευρώπη από την πλευρά της, αν και διαθέτει λίγες περιοχές απόλυτης κυριαρχίας, παρουσιάζει ισχυρή παρουσία σε πολλούς τομείς που σχετίζονται με τη βιωσιμότητα και τη βιομηχανική μετάβαση, όπως είναι η φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων και οι τεχνολογικές καινοτομίες που σχετίζονται με τη μακροζωία. Σε ό,τι αφορά στην Ασία, αυτή προηγείται στις υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, στο εμπόριο αυτοκινήτων, καθώς και στις τεχνολογίες υδρογόνου και wastetoenergy.
Μόνο λίγες κατηγορίες – όπως η κβαντική υπολογιστική και το εμπόριο αυτοκινήτου – εμφανίζουν σχετικά ισόρροπη παγκόσμια συμμετοχή, αναφέρει η έκθεση. Συμπεραίνει δε πως το μοτίβο αυτό υποδηλώνει ότι η επόμενη δεκαετία θα διαμορφωθεί σε ό,τι αφορά στις καινοτομίες περισσότερο από την περιφερειακή εξειδίκευση παρά από έναν ενιαίο παγκόσμιο πόλο επιρροής.
Η περίπτωση της Ευρώπης
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι αρκετές ευρωπαϊκές οικονομίες συνεχίζουν να καταγράφουν αξιοσημείωτες επιδόσεις σε προϊόντα υψηλής τεχνολογίας και υψηλής προστιθέμενης αξίας. Ο φαρμακευτικός κλάδος αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς σε χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Ολλανδία οι εξαγωγές φαρμάκων συνεισφέρουν ουσιαστικά στην εξαγωγική τους δυναμική. Ειδικότερα, η Ιταλία εμφανίζει τα φαρμακευτικά προϊόντα ως κορυφαία κατηγορία αύξησης στις εξαγωγές, ενώ στη Γερμανία η αύξηση στις εξαγωγές φαρμάκων έρχεται δεύτερη αμέσως μετά την αύξηση στις εξαγωγές αυτοκινήτων. Παρά τις σημαντικές αυτές επιδόσεις, η έκθεση σημειώνει ότι ο φαρμακευτικός κλάδος ενδέχεται να επηρεαστεί από τις πρόσφατες ανακοινώσεις της αμερικανικής κυβέρνησης για νέους δασμούς, οι οποίοι, αν εφαρμοστούν, θα μπορούσαν να δημιουργήσουν προκλήσεις για την ευρωπαϊκή βιομηχανία έρευνας και παραγωγής.
Σε ό,τι αφορά στην αυτοκινητοβιομηχανία, μολονότι η Κίνα σημειώνει τη μεγαλύτερη αύξηση σε εξαγωγές επιβατικών οχήματα – ξεπερνώντας κατά πολύ τις αντίστοιχες αυξήσεις άλλων χωρών – ιδιαίτερα σημαντική άνοδο καταγράφει η Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, με επίκεντρο την Πολωνία, η οποία εξελίσσεται σε δυναμικό κόμβο της νέας ευρωπαϊκής βιομηχανικής αλυσίδας. Η αύξηση των εξαγωγών μπαταριών, ανταλλακτικών οχημάτων και επαγγελματικών οχημάτων καταδεικνύει τον αυξανόμενο ρόλο της περιοχής στην παραγωγή κρίσιμων τεχνολογιών για ηλεκτρικά οχήματα και συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, προσθέτει. Παρότι δεν κυριαρχεί σε όσες κατηγορίες κυριαρχούν οι ΗΠΑ ή η Ασία, η ευρωπαϊκή εξειδίκευση σε τεχνολογίες καθαρής ενέργειας και "πράσινης" βιομηχανίας αναδεικνύεται ως στρατηγικό πλεονέκτημα που μπορεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας τα επόμενα χρόνια, σημειώνει.
