Μας χωρίζουν μόλις 70 χρόνια από την μεγάλη αλλαγή φρουράς που σημειώθηκε το 1956 όταν οι αποικιακές αυτοκρατορίες της Βρετανίας και της Γαλλίας εγκατέλειψαν τη Μέση Ανατολή, παραχωρώντας τη θέση τους στις ΗΠΑ. Το διάστημα είναι πολύ μικρό, με τα μέτρα της ιστορίας, ώστε η εμπειρία αυτή να έχει ξεχαστεί στις αντίστοιχες πρωτεύουσες. Εξ ού και διαβάζουν υπό το φως της τον εν εξελίξει πόλεμο στον Περσικό Κόλπο, ο οποίος φαίνεται όλο και πιο πιθανό να αποτελέσει αντίστοιχης σημασίας σημείο καμπής για την περιοχή. Ο οικονομικός αρθρογράφος της εφημερίδας Daily Telegraph, Ambrose Evans-Pritchard στο τελευταίο του άρθρο αναλύει το τι διακυβεύεται για τις ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι αυτές απειλούνται με το δικό τους "Σουέζ¨.
Αναλυτικότερα το άρθρο αναφέρει:
Η Βρετανία και η Γαλλία "κέρδισαν" τον πόλεμο του Σουέζ το 1956. Κατέστρεψαν την αεροπορία της Αιγύπτου στο έδαφος και απέκτησαν τον πλήρη έλεγχο των ουρανών μέσα σε λίγες ώρες.
Παράλυσαν τις δυνάμεις τεθωρακισμένων της Αιγύπτου. Η επίθεση ήταν επαγγελματική και πέτυχε όλους τους άμεσους στρατιωτικούς στόχους της.
Ωστόσο, η κρίση του Σουέζ εκφυλίστηκε στη χειρότερη ταπείνωση από το 1940, επειδή οι δύο δυνάμεις δεν κατάφεραν να προβλέψουν τις οικονομικές επιπτώσεις. Και οι δύο αντιμετώπισαν φυγή κεφαλαίων και πιέσεις στις σταθερές συναλλαγματικές τους ισοτιμίες.
Με μια ευρύτερη έννοια, παρερμήνευσαν την μετα-αυτοκρατορική διάθεση του κόσμου.
Ο Ντόναλντ Τραμπ διακινδυνεύει τη δική του κρίση του Σουέζ αν αφήσει αυτή τη σύγκρουση να συνεχιστεί μέχρι τον Μάρτιο. Οι αγορές μπορεί να έχουν ανακάμψει, αφού χαρακτήρισε τον πόλεμο "εν πολλοίς ολοκληρωμένο", αλλά το Ιράν εξακολουθεί να πολεμά και τα Στενά του Ορμούζ είναι ακόμα κλειστά.
Ξεκίνησε αυτόν τον πόλεμο με 21 ημέρες κάλυψης κατανάλωσης στο στρατηγικό απόθεμα πετρελαίου των ΗΠΑ (η Κίνα πιστεύεται ότι έχει τουλάχιστον 120 ημέρες κάλυψης) και με ανεπαρκή πολεμικά πλοία για την προστασία της ναυτιλίας.
Το απόθεμα των 20 εκατομμυρίων βαρελιών "πλωτού" ρωσικού αργού έχει ήδη απορροφηθεί ως επί το πλείστον. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν δεν θα παρέμβει. Ήδη εξάγει όσο περισσότερο μπορεί.
Οι Michael Haigh και Ben Hoff, της Société Générale, εκτιμούν ότι ο πόλεμος έχει διακόψει την προσφορά πετρελαίου κατά 17 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, ή το ένα έκτο της παγκόσμιας κατανάλωσης. Είναι χειρότερα τα πράγματα για το υγροποιημένο φυσικό αέριο.
Το Ιράκ έχει ξεμείνει από αποθηκευτικούς χώρους και έχει αναγκαστεί να μειώσει την παραγωγή κατά τρία εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Το Κουβέιτ ακολουθεί το παράδειγμά του. Το Άμπου Ντάμπι θα το κάνει μέσα σε λίγες μέρες.
Η Σαουδική Αραβία διαθέτει περισσότερους αποθηκευτικούς χώρους, αλλά αναγκάστηκε να κλείσει τα πεδία Safaniya, Marjan, Zuluf και Abu Safa λόγω επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, περικόπτοντας περισσότερα από δύο εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Οι ειδικοί ενέργειας στην Argus λένε ότι σχεδόν επτά εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα έχουν ήδη εκλείψει σε όλη την περιοχή.
Οι Σαουδάραβες μπορούν να εκτρέψουν μέρος του αργού πετρελαίου μέσω του αγωγού Ανατολής-Δύσης στην Ερυθρά Θάλασσα, αλλά το λιμάνι στο Γιάνμπου έχει όρια χωρητικότητας και βρίσκεται εντός εμβέλειας επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη από τους Χούθι.
Η αναστάτωση κλιμακώνεται με μη γραμμικό τρόπο μόλις αρχίσουν να κλείνουν πετρελαιοπηγές. Οι πρώτες δύο εβδομάδες ανατρέπουν τη "φυσική των κοιτασμάτων".
"Η επανεκκίνηση της παραγωγής σε τέτοια κλίμακα θα είναι μια τεράστια τεχνική άσκηση", δήλωσε ο Jim Burkhard, επικεφαλής αναλυτής πετρελαίου στην S&P Global Energy.
Πέρα από έναν μήνα, η ζημιά στην πίεση των φρεατίων και στις γραμμές ροής γίνεται μόνιμη.
"Κατά την άποψή μας, τα 200 δολάρια δεν είναι εκτός των δυνατοτήτων το 2026", δήλωσε ο Simon Flowers, πρόεδρος της εταιρείας συμβούλων ενέργειας Wood Mackenzie.
Αυτή θα ήταν μια ιστορία τρόμου και για το φυσικό αέριο. Η Société Générale δήλωσε ότι τα funds στοιχηματίζουν σε μια τιμή άσκησης 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα για τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου του Σεπτεμβρίου στην Ευρώπη. Το ίδιο συμβόλαιο ήταν 26 ευρώ πριν από μερικές εβδομάδες.
Ο Τραμπ έχει μιλήσει για ένα ταμείο 20 δισ. δολαρίων υποστηριζόμενο από την US Development Finance Corporation για την κάλυψη της πολεμικής αντασφάλισης της ναυτιλίας του Κόλπου. Αυτό αποκαλύπτει πόσο λίγο κατανοεί ο Λευκός Οίκος την παγκόσμια ναυτιλιακή και ασφαλιστική αγορά.
Η Helima Croft, πρώην αναλύτρια της CIA, τώρα στην RBC Capital, δήλωσε ότι το έργο της μετατόπισης του τεράστιου στόλου των ακινητοποιημένων πλοίων και στις δύο πλευρές του Ορμούζ απειλεί να υπερβεί "ολόκληρο το νόμιμο όριο κινδύνου των 205 δισεκατομμυρίων δολαρίων" της αμερικανικής κυβερνητικής υπηρεσίας.
Είπε ότι το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει ένα οπλοστάσιο από drones μεγάλων αποστάσεων που μπορούν να αναπτυχθούν από οπουδήποτε και "άφθονη προμήθεια μικρών, γρήγορων σκαφών που μπορούν να γεμιστούν με εκρηκτικά για να στοχεύσουν πλοία".
Η νέα και επικίνδυνη ανατροπή είναι ότι η Κίνα έστειλε το υπερσύγχρονο σκάφος πληροφοριών σημάτων Liaowang-1 στην περιοχή με συνοδεία αντιτορπιλικών.
Η Defense Security Asia δήλωσε ότι οι ηλεκτρομαγνητικοί αισθητήρες του θα μπορούσαν να δώσουν στους Ιρανούς άμεσα δεδομένα για αμερικανικά και ισραηλινά αεροσκάφη, επικαλούμενη έναν ειδικό που το αποκάλεσε "πλωτό υπερυπολογιστή που επεξεργάζεται petabytes δεδομένων για να χαρτογραφήσει το αόρατο πεδίο μάχης".
Η Kuwait Petroleum Corporation δήλωσε ότι η ναυτική ασφάλιση από μόνη της δεν είναι αρκετή. Ο Shaikh Nawaf Al Sabah, διευθύνων σύμβουλος, ορκίστηκε ότι δεν θα διακινδυνεύσει τις ζωές των πληρωμάτων. "Είμαστε έτοιμοι να διασχίσουμε τον Κόλπο εάν μπορέσουμε να λάβουμε κάποιο επίπεδο διασφάλισης για την ασφαλή διέλευση από το ναυτικό των ΗΠΑ, αλλά δεν υπάρχει ακόμη σχέδιο για ναυτική συνοδεία", είπε.
"Υπάρχει πετρελαϊκή κυκλοφορία μέσω του Στενού του Ορμούζ για πάνω από 80 χρόνια και ούτε μια μέρα από αυτά τα 80 χρόνια δεν έχει κλείσει για την κυκλοφορία. Μετά από οκτώ δεκαετίες, έχουμε εισέλθει σε μια νέα εποχή γεωπολιτικής", πρόσθεσε. Πράγματι.
Ο Τραμπ δημοσίευσε στο Truth Social ότι η ναυτική συνοδεία θα συγκεντρωθεί σύντομα. Αυτό δεν έχει γίνει και φυσικά δεν μπορεί να γίνει εγκαίρως για να αποτραπεί μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση, όσο συνεχίζεται ο πόλεμος.
Οι ΗΠΑ έχουν μόνο 12 πολεμικά πλοία στην περιοχή του Κόλπου. Χρειάζονται για να αποκρούσουν τις επιθέσεις. Θα χρειαζόταν ένας στόλος 20 πλοίων για να χειριστεί τη συνεχή ροή των δεξαμενόπλοιων. Η αποστολή θα χρειαζόταν επίσης ναρκαλιευτικά από την Ευρώπη.
Χωρίς να φαίνεται να συνειδητοποιεί τι έχει κάνει, ο Τραμπ αποκάλυψε το γεγονός ότι οι ΗΠΑ δεν είναι πλέον ένας στρατιωτικός ηγεμόνας πλήρους φάσματος, ικανός να προβάλλει ισχύ ταυτόχρονα σε πολλά θέατρα σε όλο τον πλανήτη. Διαθέτει εξαιρετικές ένοπλες δυνάμεις και τεχνολογία - αλλά αυτό δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Ο αμυντικός προϋπολογισμός του Ρόναλντ Ρίγκαν έφτασε το 6,7% του ΑΕΠ στα τέλη της δεκαετίας του 1980. Ο Τραμπ διοικεί ένα ναυτικό που έχει συρρικνωθεί κατά το ήμισυ και έναν στρατιωτικό προϋπολογισμό της τάξης 3,4%. Η δήλωση ότι το Πεντάγωνο μετονομάζεται σε υπουργείο Πολέμου δεν αλλάζει τίποτα.
Ο Τραμπ είπε ότι η Αμερική είναι άτρωτη στο ενεργειακό σοκ επειδή έχει επιτύχει υπεροχή στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο και είναι καθαρός εξαγωγέας ορυκτών καυσίμων.
"Δεν μας επηρεάζει πραγματικά", είπε. Αυτό είναι ανοησία. Το πετρέλαιο είναι ένα ανταλλάξιμο αγαθό και η τιμή του είναι παγκόσμια.
Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιβάλουν εκ νέου την απαγόρευση εξαγωγών πετρελαίου του Τζίμι Κάρτερ και να σπάσουν εν μέρει τη σύνδεση των τιμών, αλλά εξακολουθούν να πρέπει να εισάγουν κολοσσιαίο αριθμό εννέα εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, είτε σε προϊόντα πετρελαίου είτε σε βαρέως τύπου όξινο αργό πετρέλαιο για να εξισορροπήσουν το ελαφρύ γλυκό πετρέλαιο του Τέξας στα διυλιστήρια τους.
Οι Αμερικανοί οδηγούν διπλάσια απόσταση κάθε χρόνο από τους Δυτικοευρωπαίους και η μέση απόδοση καυσίμου των αυτοκινήτων τους είναι περίπου η μισή. Είναι τέσσερις φορές πιο ευάλωτοι στην τιμή. Πετάνε επίσης διπλάσια απόσταση κατά κεφαλήν.
Η μέση τιμή βενζίνης στα πρατήρια στις ΗΠΑ έχει αυξηθεί από 2,90 δολάρια το γαλόνι στα μέσα Φεβρουαρίου σε 3,50 δολάρια μέχρι στιγμής. Οι τιμές του ντίζελ έχουν διπλασιαστεί στα 4,60 δολάρια. Τα καύσιμα αεροσκαφών έχουν αυξηθεί ακόμη περισσότερο. Αυτό και μόνο θα βλάψει μια οικονομία σε σχήμα Κ που χάνει γρήγορα θέσεις εργασίας και όπου το κατώτερο μισό ήδη λυσσαλέα μιλάει για το κόστος ζωής.
Οι τιμές θα αυξηθούν μηχανικά, με μια χρονική υστέρηση, όσο περισσότερο υποφέρουν οι εταιρείες εξόρυξης πετρελαίου του Κόλπου. Κανείς δεν ξέρει πού βρίσκεται το σημείο καμπής στην πολιτική των ΗΠΑ, αλλά μια ακόμη άνοδος του πετρελαίου στα 150 δολάρια σίγουρα θα διαλύσει την εκλογική βάση του Τραμπ. Τα 200 δολάρια θα καταστρέψουν την προεδρία του.
Είναι αλήθεια ότι η ένταση του αμερικανικού και του παγκόσμιου ΑΕΠ σε πετρέλαιο έχει μειωθεί στο μισό από το αραβικό εμπάργκο του 1973, αλλά εκείνο το επεισόδιο περιοριζόταν κυρίως στο πετρέλαιο. Το Ρας Λαφάν του Κατάρ ήταν τότε ένα ψαροχώρι. Το υγροποιημένο φυσικό αέριο δεν εξήχθη από τον Κόλπο μέχρι το 1996.
Η περιοχή δεν παρήγαγε τότε το 30% της παγκόσμιας ουρίας ούτε προμήθευε το 20% των λιπασμάτων που χρησιμοποιούν οι Αμερικανοί αγρότες, τα οποία είναι πλέον απολύτως απαραίτητα για τις εαρινές φυτεύσεις. Δεν αντιπροσώπευε το ένα όγδοο του πολυπροπυλενίου και αιθυλενίου του κόσμου, ούτε το ένα δέκατο του αλουμινίου. Ήταν ένας διαφορετικός κόσμος.
Οι αγορές αναμένουν ότι ο Τραμπ θα ανακηρύξει σύντομα τη νίκη του, προτού κατακλυστεί από ένα σοκ στην αλυσίδα εφοδιασμού εφάμιλλο της πανδημίας.
Αυτό το στοίχημα είναι πιθανώς σωστό, αλλά οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν έχουν μέχρι στιγμής αρνηθεί να του το κάνουν εύκολο. "Εμείς είμαστε αυτοί που θα καθορίσουν το τέλος του πολέμου", δήλωσαν την Τρίτη.
Λοιπόν, τι θα επικρατήσει στην διελκυστίνδα μέσα στην προσωπικότητα του Τραμπ: ο φόβος του να χάσει τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ; Ή η πληγωμένη ματαιοδοξία του και η ψυχολογική του ανάγκη να διατηρεί "κυριαρχία κλιμάκωσης" (escalation dominance), πάντα και παντού; Αυτό είναι το ερώτημα των 200 δολαρίων, καταλήγει ο Ambrose Evans-Pritchard.
