Μπορεί η Γερμανία να θεωρείται το κράτος - βάση για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση που είναι η μεγαλύτερη, πλουσιότερη και πιο σημαντική δύναμη, ωστόσο, τα τελευταία χρόνια το Βερολίνο θεωρείται ευρέως "απών" στην ΕΕ, καθώς παρακωλύεται από εσωτερικές διαμάχες σε μια κυβέρνηση συνασπισμού που έχει προκαλέσει δυστοκίες και καθυστερημένες αποφάσεις.
Όπως αναφέρει ο Guardian σε ανάλυσή του, ο Όλαφ Σολτς είχε μια ψυχρή σχέση με τον Εμμάνουελ Μακρόν επιβραδύνοντας τον θρυλικό γαλλογερμανικό κινητήρα που τροφοδοτεί την ΕΕ. Η Πολωνο-Γερμανική σχέση ήταν επίσης δύσκολη, τεταμένη από διαφωνίες για την ευρωπαϊκή αεράμυνα.
Ο Φρίντριχ Μερτς, που θα γίνει ο επόμενος καγκελάριος της Γερμανίας, έχει υποσχεθεί να αποκαταστήσει τη γερμανική θέση στην ηγεσία στην Ευρώπη.
"Πιστεύω ότι ο Μερτς και η ομάδα του κατανοούν τον επείγοντα χαρακτήρα της παγκόσμιας κατάστασης και ότι χρειαζόμαστε σύντομα μια λειτουργική γερμανική κυβέρνηση", δήλωσε η Γιάνα Πούλγκεριν, επικεφαλής του γραφείου του Βερολίνου στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων.
"Η κατάσταση είναι τόσο επείγουσα που πρέπει πρώτα να συμφωνήσουμε σε ορισμένες θεμελιώδεις αρχές για να μπορέσουμε να μιλήσουμε με μια φωνή στις Βρυξέλλες… φυσικά, για την ΕΕ, όσο νωρίτερα τόσο το καλύτερο".
Η υπόλοιπη Ευρώπη προσβλέπει στη μεγαλύτερη οικονομία της ηπείρου για να στείλει μεγαλύτερη στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία. Ο Μερτς, ο οποίος έχει προειδοποιήσει προηγουμένως τον Σολτς ενάντια σε μια "πολιτική κατευνασμού" προς τη Ρωσία, έχει υποσχεθεί να στείλει στο Κίεβο πυραύλους κρουζ μεγάλου βεληνεκούς Taurus, που εδώ και καιρό αρνιόταν.
Είναι επίσης πιθανό να κληθεί να αποφασίσει να στείλει γερμανικά στρατεύματα στην Ουκρανία ως μέρος μιας αποτρεπτικής ή ειρηνευτικής δύναμης, μια συζήτηση που ο Σολτς περιέγραψε ως "εντελώς πρόωρη".
Η Πούλγκεριν υποστήριξε ότι υπάρχει συναίνεση μεταξύ των κυρίαρχων κομμάτων ότι "δεν μπορούμε να ρίξουμε την Ουκρανία κάτω από το λεωφορείο" αλλά προέβλεψε "σκληρές διαπραγματεύσεις συνασπισμού" για τη χρηματοδότηση της βοήθειας "και αυτό μπορεί, φυσικά, να παραλύσει την υποστήριξη προς την Ουκρανία".
Η κυβέρνηση του Μερτς θα αντιμετωπίσει σύντομα εκκλήσεις για αύξηση των αμυντικών δαπανών της Γερμανίας σε τουλάχιστον 3% του ΑΕΠ στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούνιο.
Τέτοιες απαιτήσεις θα εντείνουν την πίεση για τη μεταρρύθμιση για το φρένο του χρέους της Γερμανίας, η οποία περιορίζει τον ετήσιο κρατικό δανεισμό στο 0,35% του ΑΕΠ.
Πολλές χώρες της ΕΕ θέλουν επίσης το Βερολίνο να αντιστρέψει την αντίθεσή του στον πανευρωπαϊκό δανεισμό για την άμυνα - τα λεγόμενα ευρωομόλογα.
Παρά τη δημοσιονομικά συντηρητική οικονομική του στάση, ο Μερτς έχει σηματοδοτήσει το άνοιγμα και στις δύο επιλογές, αλλά καμία δεν είναι δεδομένο.
Ο Γιάννης Εμμανουηλίδης, αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος στο Κέντρο Ευρωπαϊκής Πολιτικής, είπε ότι ο Μερτς ήταν εξαιρετικά προσεκτικός για να μην πει τίποτα "που μπορεί να του κοστίσει στο δικό του κόμμα", όπου πολλοί δεν θέλουν μεταρρύθμιση του χρέους ή ευρωομόλογα. Είναι "δύσκολο να κρίνουμε το περιθώριο ελιγμών του Μερτς" με βάση το φρένο χρέους, είπε.
Ο ηγέτης της κεντροδεξιάς αναμένεται να αποσύρει τις ριζοσπαστικές ιδέες από την προεκλογική εκστρατεία, όπως μόνιμους ελέγχους στα γερμανικά σύνορα, ως μέρος ενός σχεδίου πέντε σημείων που περιελάμβανε την απομάκρυνση όλων των αιτούντων άσυλο. Οι αυστηροί έλεγχοι θα έβλαπταν τις σχέσεις με τους γείτονες της Γερμανίας. Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, καταδίκασε πέρυσι τους ελέγχους που εισήγαγε η κυβέρνηση του Σολτς ως "απαράδεκτους".
Ο Εμμανουηλίδης αναμένει ότι ο Μερτς θα έχει καλύτερες σχέσεις με τον Τουσκ και τον Μακρόν, αν και είπε ότι θα ήταν δύσκολο για τις σχέσεις "να μην βελτιωθούν". Το στυλ ηγεσίας του Μερτς "υποδεικνύει ότι θα προσπαθήσει να παίξει έναν ισχυρότερο ρόλο" σε αντίθεση με την "έλλειψη τόλμης" του Σολτς, είπε ο Εμμανουηλίδης, αν και "ο διάβολος θα είναι στις λεπτομέρειες".
Αλλά η μεγαλύτερη δοκιμασία για τον Μερτς σε επίπεδο ηγετών, θα είναι ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος σε ένα μήνα έχει ανατρέψει τις βεβαιότητες της μεταπολεμικής γερμανικής εξωτερικής πολιτικής – μια παγωμένη πραγματικότητα για το κόμμα Χριστιανοδημοκρατική Ένωση, παραδοσιακό σύμμαχο του Ρεπουμπλικανικού κόμματος των ΗΠΑ.
Δεδομένου ότι ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι ντι Βανς, συνάντησε την ακροδεξιά ηγέτη Άλις Βαϊντέλ και επιτέθηκε στις ευρωπαϊκές δημοκρατίες, ο Μερτς ένας παραδοσιακός υποστηρικτής των σχέσεων με ΗΠΑ, ακούγεται λιγότερο αισιόδοξος για τη σύναψη συμφωνιών με τον Τραμπ, είπε η Πουγκλεριν.
"Η Γερμανία είναι πολύ ευαίσθητη στις επιθέσεις στην ΕE. Νομίζω ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερο άνοιγμα για να βοηθήσει να λειτουργήσει η ΕΕ".
