Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είδε τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο της Βενεζουέλας ως μια γρήγορη, καθαρή επιχείρηση που δεν θα μπορούσε να πάει καλύτερα. Μισό κόσμο μακριά, στο Ιράν, αυτό που ήλπιζε ότι θα ήταν μια ακόμη γρήγορη εκστρατεία έχει εξελιχθεί σε κάτι πολύ πιο περίπλοκο, αναφέρει το Bloomberg σε σημερινό του δημοσίευμα.
Κοντά στην πατρίδα του, μια τρίτη χώρα βρίσκεται στο στόχαστρο του: η Κούβα. Και ενώ η χώρα μπορεί να φοβάται μια στρατιωτική εισβολή, οι τελευταίες ενδείξεις υποδηλώνουν ότι ο Τραμπ εξετάζει έναν τρίτο δρόμο. Την Παρασκευή, η Κούβα επιβεβαίωσε ότι η κυβέρνησή της συνομιλεί με Αμερικανούς αξιωματούχους.
Ο Τραμπ, ο οποίος ανέτρεψε τον Μαδούρο σε μια επιχείρηση τον Ιανουάριο που διήρκεσε μόλις λίγες ώρες, έχει κρατήσει τις αγορές και τους συμμάχους του στο σκοτάδι όσον αφορά τα επόμενα βήματα στα σχέδιά του για αλλαγή καθεστώτος στο νησί, 90 μίλια (145 χιλιόμετρα) από τις ακτές της Φλόριντα, του οποίου οι κομμουνιστές ηγέτες έχουν αντισταθεί στις πιέσεις των ΗΠΑ για δεκαετίες.
Άτομα με γνώση της υπόθεσης αναφέρουν ότι ο Τραμπ έχει ένα σχέδιο, όπως μεταδίδει το Bloomberg.
Ο Αμερικανός πρόεδρος θέλει να χρησιμοποιήσει την αμερικανική οικονομική πίεση για να κάνει το νησιωτικό έθνος οικονομικά εξαρτημένο από την Ουάσινγκτον. Οι ΗΠΑ ουσιαστικά θα έπαιρναν τη θέση του κάποτε αντιπάλου τους, της Σοβιετικής Ένωσης, η οποία κράτησε την Κούβα στην επιφάνεια πριν καταρρεύσει το 1991.
Έτοιμη να πέσει η Κούβα
"Η Κούβα θα πέσει πολύ σύντομα", δήλωσε ο Τραμπ στο CNN την προηγούμενη εβδομάδα. "Η Κούβα είναι έτοιμη — μετά από 50 χρόνια".
Υπάρχουν εικασίες για μια πιθανή στρατιωτική ανατροπή του κομμουνιστικού καθεστώτος της Κούβας στην Ουάσινγκτον, την ίδια στιγμή που οι αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν συνεχίζονται.
Τις εικασίες αυτές τροφοδοτούν εν μέρει δηλώσεις πολιτικών συμμάχων του Τραμπ, όπως ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ, ο οποίος δήλωσε στο Fox News αυτή την εβδομάδα ότι "το Ιράν καταρρέει και η Κούβα είναι η επόμενη".
Αλλά άνθρωποι που γνωρίζουν τον τρόπο σκέψης του Τραμπ, οι οποίοι ζήτησαν να μην κατονομαστούν, αναφέρουν ότι αυτή δεν είναι η προτιμώμενη επιλογή.
Αντίθετα, ο Τραμπ βλέπει τη Βενεζουέλα ως το μοντέλο, αν και με διαφορετικό τρόπο.
Μετά την εκδίωξη του Μαδούρο, οι ΗΠΑ στηρίζουν την πιο φιλική προς τις ΗΠΑ κυβέρνηση της προέδρου Ντέλσι Ροντρίγκεζ, η οποία ήταν κορυφαίο στέλεχος της κυβέρνησης Μαδούρο.
Στην Κούβα, ο Τραμπ και οι κορυφαίοι σύμμαχοί του θέλουν να αντικαταστήσουν τον Ντίαζ-Κανέλ, τον οποίο κατηγορούν ότι κατέστρεψε την οικονομία και θεωρούν ανίκανο να επιβλέψει τις απαραίτητες πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις, σύμφωνα με ένα από τα άτομα που μίλησε το Bloomberg.
Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν συνομιλίες με τον Ραούλ Γκιγιέρμο Ροντρίγκεζ Κάστρο, εγγονό του Ραούλ Κάστρο - πρώην προέδρου της Κούβας και αδελφό του Φιντέλ Κάστρο.
Συνταγματάρχης στο υπουργείο Εσωτερικών της Κούβας, ο νεότερος Κάστρο διατηρεί στενούς οικογενειακούς δεσμούς με τον στρατιωτικό κατεστημένο που ελέγχει μεγάλα τμήματα της κουβανικής οικονομίας.
Ο Τραμπ και κορυφαίοι Αμερικανοί αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, έχουν αυξήσει την οικονομική πίεση στην Κούβα από τον Ιανουάριο, όταν οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν τη διακοπή του πετρελαίου που πηγαίνει στην κυβέρνηση.
Ο Αμερικανός πρόεδρος χρησιμοποίησε απειλές για δασμούς για να πείσει το Μεξικό, τον τελευταίο μεγάλο προμηθευτή πετρελαίου στο νησί μετά την απομάκρυνση του Μαδούρο, να σταματήσει τις αποστολές.
Οι ΗΠΑ ρυθμίζουν τώρα τη ροή ενέργειας προς την Κούβα επιτρέποντας στις εταιρείες να πωλούν καύσιμα στον μικροσκοπικό - αν και ταχέως αναπτυσσόμενο - τομέα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, αλλά όχι στην κυβέρνηση.
Σε επικοινωνία από το Bloomberg για μια δήλωση, η κουβανική πρεσβεία στην Ουάσινγκτον παρέπεμψε σε σχόλια που έχει κάνει στο Facebook ο υφυπουργός Εξωτερικών Κάρλος Φερνάντες ντε Κόσιο, ο οποίος χαρακτήρισε το εμπάργκο ενέργειας προς την κυβέρνηση από τις ΗΠΑ "μια μορφή συλλογικής τιμωρίας που παραμένει".
"Η πιθανότητα υπό όρους πωλήσεων στον ιδιωτικό τομέα υπήρχε ήδη και δεν μετριάζει τον αντίκτυπο στον πληθυσμό", ανέφερε.
Ο Ντίαζ-Κανέλ έχει δηλώσει ότι είναι πρόθυμος να διαπραγματευτεί με τις ΗΠΑ, αλλά ως ισότιμοι.
Έχει επίσης προειδοποιήσει ότι η χώρα ενισχύει την στρατιωτική της άμυνα.
Το ενδιαφέρον της κυβέρνησης Τραμπ για έναν υψηλόβαθμο αξιωματούχο κοντά στο καθεστώς ακολουθεί το περίγραμμα της εισβολής στη Βενεζουέλα, κατά την οποία οι αμερικανικές δυνάμεις συνέλαβαν τον Μαδούρο, αλλά άφησαν την Ροντρίγκεζ, την αντιπρόεδρό του, επικεφαλής.
Σε αντίθεση με το Ιράν, ο Τραμπ κατάφερε να αλλάξει τον επικεφαλής της κυβέρνησης χωρίς την απώλεια αμερικανικών στρατευμάτων, ακόμη και όταν δεκάδες Κουβανοί και Βενεζουελάνοι στρατιώτες και πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών πέθαναν προστατεύοντας τον Μαδούρο.
Οι ΗΠΑ επιδιώκουν τώρα να προσελκύσουν δισεκατομμύρια δολάρια σε επενδύσεις για να ανοίξουν την κρατικά ελεγχόμενη οικονομία της Βενεζουέλας σε αμερικανικές εταιρείες, ιδίως στους τομείς του πετρελαίου και της εξόρυξης.
Και ακόμη και αν η Ροντρίγκεζ έχει διατηρήσει εξωτερικά την σοσιαλιστική ιδεολογία που καθόρισε την κυριαρχία του Μαδούρο και του Ούγκο Τσάβες, ο Τραμπ την έχει επαινέσει δημόσια για τη συνεργασία της με τις ΗΠΑ.
Η Κούβα θέτει επίσης προκλήσεις που στην περίπτωση της Βενεζουέλας δεν υπήρχαν. Για έξι δεκαετίες, το κομμουνιστικό καθεστώς έχει απαγορεύσει τα αντίπαλα πολιτικά κόμματα, αφήνοντας ένα κενό από πιθανές προσωπικότητες που θα μπορούσαν να ηγηθούν του είδους της επιστροφής στη δημοκρατία που οι ΗΠΑ λένε ότι τελικά θα πραγματοποιηθεί στο Καράκας.
Η προσέλκυση επενδύσεων στην οικονομία της Κούβας πιθανότατα θα αποδειχθεί ακόμη πιο δύσκολη απ' ό,τι στη Βενεζουέλα, καθώς η Κούβα δεν διαθέτει πετρέλαιο και φυσικούς πόρους για ανάπτυξη.
Ωστόσο, η Αβάνα μπορεί να προσφέρει στον Τραμπ μια ευκαιρία για επιτυχία όσο ο πόλεμος στο Ιράν συνεχίζεται, ακόμη και αν δεν επιτύχει την πλήρη ανατροπή του καθεστώτος Κάστρο, την οποία ο Ρούμπιο και άλλοι στις ΗΠΑ επιδιώκουν εδώ και καιρό.
Όπως και η Ροντρίγκεζ, ο νεότερος Κάστρο θεωρείται από την κυβέρνηση Τραμπ ως ένας δυνητικά πρακτικός ηγέτης που θα μπορούσε να έχει κίνητρο να συνάψει συμφωνίες απαλλαγμένες από την ορθοδοξία της επανάστασης που ηγήθηκαν ο Φιντέλ και ο Ραούλ Κάστρο, αναφέρει η πηγή στο Bloomberg.
Ο Ρεπουμπλικάνος βουλευτής της Φλόριντα, Μάριο Ντίαζ-Μπαλάρτ, μακροχρόνιος σύμμαχος του Ρούμπιο, του οποίου οι γονείς, όπως και του Ρούμπιο, μετανάστευσαν στις ΗΠΑ από την Κούβα, επιβεβαίωσε τις συνομιλίες με άτομα από το περιβάλλον τον Ραούλ Κάστρο σε συνέντευξή του στο CBS αυτή την εβδομάδα.
Ο Ντίαζ-Μπαλάρτ προέβλεψε ότι το σημερινό καθεστώς δεν θα καταφέρει να ξεπεράσει την προεδρία του Τραμπ, η οποία διαρκεί έως τον Ιανουάριο του 2029.
Ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να σχολιάσει, επικαλούμενος τα πρόσφατα σχόλια του Τραμπ.
Σε μια σύνοδο κορυφής ηγετών της Λατινικής Αμερικής στο Ντόραλ της Φλόριντα το περασμένο Σαββατοκύριακο, ο Τραμπ δήλωσε ότι η Κούβα βρίσκεται "στις τελευταίες στιγμές της ζωής της όπως ήταν [στο παρελθόν]".
Πρόσθεσε ότι "η προσοχή αυτή τη στιγμή είναι στο Ιράν", αλλά ότι μετά από αυτό, ο Ρούμπιο θα κάνει "ένα μικρό διάλειμμα και μετά θα ολοκληρώσει τη συμφωνία για την Κούβα".
Η κυβέρνηση δεν φαίνεται να σχεδιάζει στρατιωτική επίθεση κατά της Κούβας, αλλά μάλλον μια διαπραγματευμένη μετάβαση στην κυβέρνηση, δήλωσε η Kimberly Breier, βοηθός υπουργός Εξωτερικών για τις Υποθέσεις του Δυτικού Ημισφαιρίου κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ.
"Ο κυρίαρχος παράγοντας τόσο στη Βενεζουέλα όσο και στην Κούβα είναι η σταθερότητα", δήλωσε η Breier, τώρα ανώτερη σύμβουλος στην εταιρεία στρατηγικής Torridon Group στην Ουάσινγκτον. "Η κυβέρνηση θέλει αλλαγή, αλλά δεν θέλει να είναι χαοτική, να οδηγήσει σε μαζική μετανάστευση, να δημιουργήσει περισσότερα ανοίγματα για τους αντιπάλους. Είναι περισσότερο μια σταδιακή, βασισμένη στη σταθερότητα, προσέγγιση".
Η οικονομία του νησιού, εν τω μεταξύ, κλονίζεται. Δεκαετίες κομμουνιστικής διακυβέρνησης, μαζί με ένα εμπορικό εμπάργκο των ΗΠΑ, φτώχυναν την Κούβα και έπνιξαν την ανάπτυξη. Τώρα αντιμετωπίζει μια ανθρωπιστική κρίση και το υπουργείο Εξωτερικών έχει στείλει 9 εκατ. δολ. σε βοήθεια μέσω της Καθολικής Εκκλησίας για να παρακάμψει την κυβέρνηση.
