Ένα πακιστανικό δεξαμενόπλοιο έγινε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα το πιο πρόσφατο πλοίο που διέσχισε τα Στενά του Ορμούζ πλέοντας πολύ κοντά στις ιρανικές ακτές, γεγονός που υποδηλώνει μια εγκεκριμένη διαδρομή και δείχνει την ενίσχυση του ελέγχου της Τεχεράνης σε αυτό το στενό θαλάσσιο πέρασμα — την ώρα που οι ΗΠΑ προσπαθούν να επιβάλουν τη δική τους επιρροή.
Το πλοίο με σημαία Πακιστάν "Karachi" -το οποίο δήλωνε ανοιχτά ότι διέρχεται από το στενό- πέρασε την Κυριακή μέσα από ένα στενό πέρασμα ανάμεσα στα δύο ιρανικά νησιά Λαράκ και Κεσμ, πριν ακολουθήσει την ακτογραμμή προς τον Κόλπο του Ομάν, σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πλοίων που συγκέντρωσε το Bloomberg. Δύο φορτηγά πλοία που είχαν προσεγγίσει ιρανικά λιμάνια ακολούθησαν την ίδια διαδρομή το πρωί της Δευτέρας, μεταδίδοντας τη θέση τους, ενώ άλλα πλοία προτιμούν να απενεργοποιούν τους πομποδέκτες τους για λόγους ασφάλειας.
Τις πρώτες ώρες του Σαββάτου, δύο δεξαμενόπλοια υγραερίου με σημαία Ινδίας εξήλθαν επίσης από τα στενά, ενώ ένα φορτηγό πλοίο με σημαία Γκάμπιας έφυγε από το Ορμούζ την Τρίτη. Σποραδικά σήματα εντόπισαν τα τρία πλοία κοντά στο Λαράκ, αλλά η πλήρης διαδρομή τους δεν μπορούσε να καθοριστεί λόγω ηλεκτρονικών παρεμβολών που αλλοιώνουν τα δεδομένα.
Αν αυτή η διαδρομή συνεχίσει να χρησιμοποιείται με επιτυχία, ενδέχεται να σημαίνει ότι το Ιράν επιβάλλει ένα σύστημα ελέγχου της ναυσιπλοΐας, δήλωσε ο Harrison Prétat από το Asia Maritime Transparency Initiative του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS). Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι η Τεχεράνη επιτίθεται σε πλοία ή χρησιμοποιεί νάρκες στην παραδοσιακή διαδρομή, διατηρώντας ταυτόχρονα μια "ασφαλή" δίοδο για φιλικά δεξαμενόπλοια στην άλλη πλευρά.
"Η χρήση αυτής της διαδρομής φαίνεται μέχρι στιγμής να συνδέεται με την έγκριση συγκεκριμένων πλοίων από το Ιράν για τη διέλευση των στενών, κάτι που έχει λογική, καθώς αυτή η περιοχή είναι πιο εύκολο να ελεγχθεί από τις ιρανικές αρχές", ανέφερε ο Prétat.
Από τότε που ξεκίνησαν οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ πριν από λίγο περισσότερο από δύο εβδομάδες, το Ιράν έχει πλήξει αρκετά πλοία μέσα και γύρω από τα στενά, οδηγώντας σχεδόν στο κλείσιμο της θαλάσσιας οδού. Αυτό έχει αφήσει πλοία εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο και άλλα ανίκανα να εισέλθουν — μια πρωτοφανής διαταραχή στο εμπόριο ενέργειας που έχει προκαλέσει ελλείψεις και αυξήσεις τιμών σε όλη την Ασία και πέρα από αυτήν.
Η συνεχιζόμενη αναταραχή έχει επίσης ωθήσει ορισμένες χώρες να ζητήσουν από την Τεχεράνη ασφαλή διέλευση, ώστε να εξασφαλίσουν έστω περιορισμένες ροές φορτίων. Ινδία και Τουρκία συγκαταλέγονται μεταξύ των χωρών που ανέφεραν ότι έλαβαν "πράσινο φως" για πλοία τους. Το Πακιστάν δεν έχει σχολιάσει τις συνθήκες του ταξιδιού του πλοίου του.
"Αυτό δημιουργεί ένα σύστημα όπου τα Στενά δεν είναι τυπικά κλειστά, αλλά η διέλευση εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από πολιτικές συνεννοήσεις με την Τεχεράνη", ανέφεραν αναλυτές της JPMorgan.
Υπό κανονικές συνθήκες, θα ήταν ασυνήθιστο τα πλοία να πλέουν τόσο κοντά στο Ιράν λόγω κινδύνων ασφαλείας. Οι κανόνες ναυσιπλοΐας στην περιοχή προβλέπουν επίσης ότι η συνήθης διαδρομή για τα πλοία που εξέρχονται από τα στενά βρίσκεται πιο κοντά στην απέναντι πλευρά — όμως την περασμένη εβδομάδα τουλάχιστον ένα πλοίο που ακολούθησε την παραδοσιακή πορεία δέχθηκε επίθεση.
Η Ινδία προσπαθεί τώρα να εξασφαλίσει ασφαλή διέλευση για ακόμη έξι δεξαμενόπλοια που βρίσκονται στον Περσικό Κόλπο, αν και δεν είναι σαφές ποια διαδρομή θα ακολουθήσουν.
"Ίσως βλέπουμε την αρχή μιας διαδικασίας επαλήθευσης από το Ιράν, κατά την οποία τα πλοία πρέπει να εγκρίνονται για να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ μέσω της περιοχής μεταξύ Λαράκ και Κεσμ", δήλωσε ο Martin Kelly της EOS Risk Group.
Οι διελεύσεις αυτές έχουν δώσει κάποια αισιοδοξία στους εμπόρους πετρελαίου — όμως η εγγύτητα της διαδρομής στο Ιράν δημιουργεί προβλήματα για τις ασφαλιστικές εταιρείες και τις τράπεζες που χρηματοδοτούν το εμπόριο. Οι ασφαλιστές συχνά ορίζουν συγκεκριμένες περιοχές υψηλού κινδύνου, ενώ ορισμένες τράπεζες εκδίδουν προειδοποιήσεις όταν εντοπίζουν πλοία να κινούνται κοντά στο Ιράν.
Το σημαντικότερο είναι ότι τα λίγα πλοία που καταφέρνουν να περάσουν αποτελούν ένα πολύ μικρό ποσοστό της συνήθους κίνησης.
"Αυτές οι λίγες εγκεκριμένες διελεύσεις δεν επαρκούν για να αποκαταστήσουν την κανονική ροή της ναυσιπλοΐας ή της ενέργειας από την περιοχή", κατέληξε ο Prétat.
