Ο ακορντεονίστας αποτελεί ένα σταθερό σημείο αναφοράς στο ιστορικό κέντρο της πρωτεύουσας της Σλοβενίας, Λιουμπλιάνα. Όποια εποχή κι αν είναι, κάθεται σε μια καρέκλα στην πλατεία Πρέσερεν, φορώντας παραδοσιακή φορεσιά και ένα φτερό στο καπέλο του και παίζει ένα περιορισμένο ρεπερτόριο παραδοσιακών μελωδιών. Στο κουτί των εισπράξεων στα πόδια του, μια πινακίδα που γράφει "Σλοβενική Μουσική" επιδεικνύει στους περαστικούς τα CD που προσφέρει προς πώληση. Σε μια παράδοξη εξέλιξη το ακορντεόν και η παραδοσιακή μουσική που παίζεται με αυτό έχει γίνει σύμβολο για το κύριο κόμμα της αντιπολίτευσης της Σλοβενίας, το δεξιό Σλοβενικό Δημοκρατικό Κόμμα (SDS).
Με τις βουλευτικές εκλογές να πλησιάζουν, είναι δύσκολο να περπατήσεις στη Λιουμπλιάνα χωρίς να πέσεις πάνω σε μια αφίσα της προεκλογικής εκστρατείας που απεικονίζει ένα γοητευτικό αγόρι, να ποζάρει με το ακορντεόν στα χέρια του. "Ψηφίστε SDS για να τραγουδάει ακόμα σλοβενικά τραγούδια ο εγγονός σας", αναφέρει το σύνθημα.
"Πρώτα Σλοβένοι, μετά Ευρωπαίοι"
"Ως αλπική χώρα, το ακορντεόν είναι ένα από τα βασικά όργανα που προδιορίζει την ταυτότητά μας", λέει ο Τόνε Κάτζερ, πρώην διπλωμάτης που τώρα υπηρετεί ως εκπρόσωπος εξωτερικής πολιτικής του συντηρητικού, με τάση προς τον εθνικισμό, SDS.
"Το θέμα είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι πρώτα είμαστε Σλοβένοι, μετά Ευρωπαίοι και μετά πολίτες του κόσμου, εστιάζοντας πρώτα στις ρίζες μας. Γιατί, ξέρετε, το δέντρο χωρίς ρίζες θα πέσει πολύ σύντομα", δήλωσε στην DW. Η καμπάνια του SDS παίζει σκόπιμα με νότες που παραπέμπουν σε ένα εξιδανικευμένο παρελθόν, με το συμπέρασμα ότι όλα ήταν καλύτερα στα χρόνια αμέσως μετά την ανεξαρτησία της Σλοβενίας το 1991.
Nα προχωρήσουμε "Εμπρός"
Αντίθετα, οι αφίσες της προεκλογικής εκστρατείας του κυβερνώντος κεντροαριστερού Κινήματος Ελευθερίας (GS) επικεντρώνονται σε μία μόνο λέξη: "Εμπρός". Ο Γενικός Γραμματέας του κόμματος, Mατέι Γκρα, λέει ότι αυτό συνοψίζει τη διαφορά μεταξύ των δύο κύριων πρωταγωνιστών στις επικείμενες εκλογές. "Αυτές οι εκλογές αφορούν δύο διαφορετικά οράματα για τη Σλοβενία. Είτε μιλάμε και εργαζόμαστε για το μέλλον είτε επιστρέφουμε στην ιστορία", δήλωσε στην DW.
Οι ψηφοφόροι θα έχουν στη διάθεσή τους έως και 18 λίστες υποψηφίων στα ψηφοδέλτιά τους. Και μερικά από τα μικρότερα κόμματα αναμφίβολα θα έχουν να διαδραματίσουν ρόλο στη διαμόρφωση του μετεκλογικού κυβερνητικού συνασπισμού.
Γκόλομπ εναντίον Γιάνσα
Η κύρια μάχη περιορίζεται σε δύο άνδρες: τον ηγέτη του Κινήματος Ελευθερίας και νυν πρωθυπουργό, Ρόμπερτ Γκόλομπ και τον εθνολαϊκιστή ηγέτη του SDS και τρεις φορές πρώην πρωθυπουργό Γιάνεζ Γιάνσα. Ο Γκρα το παρουσιάζει αυτό ως μάχη για την ψυχή της Σλοβενίας.
"Δεν πρόκειται μόνο για το δημόσιο σύστημα υγείας, τις θέσεις εργασίας ή την ανάπτυξη της οικονομίας. Πρόκειται για την κυριαρχία της Σλοβενίας, το κράτος δικαίου και τη διατήρηση αυτής της νησίδας στη μέση της Ευρώπης που εξακολουθεί να έχει αξίες που έχουν σημασία, αξίες που είναι φιλελεύθερες, ανοιχτές και ενισχύουν το κοινωνικό κράτος", είπε.
Σπάζοντας τον κύκλο της κεντροαριστεράς
Το Κίνημα Ελευθερίας κατάφερε τουλάχιστον να ανατρέψει μια μακροχρόνια τάση στη σλοβενική πολιτική. Η χώρα είχε κολλήσει σε έναν κύκλο αναταραχής εντός της κεντροαριστεράς, με νέα κόμματα να αναδύονται σε κάθε εκλογή, καθώς οι ψηφοφόροι προτιμούσαν "νέα πρόσωπα" έναντι των υπαρχόντων ηγετών. Ο Ρόμπερτ Γκόλομπ εισέβαλε στην πολιτική σκηνή πριν από τις εκλογές του 2022 και το κόμμα του κέρδισε ρεκόρ κοινοβουλευτικών εδρών. Έκτοτε, οι ψηφοφόροι έχουν ψυχρανθεί, καθιστώντας την επανεκλογή μια δύσκολη υπόθεση.
Αλλά το Κίνημα Ελευθερίας κατάφερε τουλάχιστον να εξαντλήσει μια πλήρη τετραετία στην κυβέρνηση και αυτή τη φορά δεν υπάρχει νέα προσωπικότητα στην κεντροαριστερά για να ωθήσει τον Γκόλομπ στο περιθώριο.
"Είναι αρκετά εκπληκτικό το γεγονός ότι δεν έχουμε ένα φρέσκο πρόσωπο στην κεντροαριστερά", λέει ο Ιγκόρ Μπέργκαντ, ένας από τους πιο γνωστούς παρουσιαστές ειδήσεων στον εθνικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα, RTV Slovenija. Ο Μπέργκαντ πιστεύει ότι η κεντροαριστερά προσπαθεί, αλλά αποτυγχάνει να βρει μια πειστική προσωπικότητα από τον θάνατο του πρώην πρωθυπουργού και προέδρου Γιάνεζ Ντρνόβσεκ το 2008.
Μήπως ο Γκόλομπ υποσχέθηκε πάρα πολλά;
"Το ενδιαφέρον για την πολιτική στη Σλοβενία είναι αρκετά περιορισμένο, επομένως οι άνθρωποι ενοχλούνται από τους πολιτικούς αρκετά γρήγορα", λέει, προσθέτοντας ότι ο Γκόλομπ δημιούργησε πρόβλημα στον εαυτό του, δίνοντας υπερβολικές υποσχέσεις πολλές από τις οποίες δεν υλοποίησε. "Είπε ότι θα χρειαζόταν δύο θητείες - δηλαδή, οκτώ χρόνια - για να υλοποιήσει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις. Αλλά μετά από τέσσερα χρόνια, το ιστορικό του δεν είναι τόσο καλό.
Προφανώς, φοβήθηκε τις μεταρρυθμίσεις, οπότε δεν έκανε πολλά - και πολλοί άνθρωποι θύμωσαν εξαιτίας αυτού". Το Κίνημα Ελευθερίας επισημαίνει τις αλλαγές στην υγειονομική περίθαλψη, τη στέγαση και τις συντάξεις ως απόδειξη ότι, στην πραγματικότητα, σημειώνει πρόοδο και θα πρέπει να του δοθεί η ευκαιρία να ολοκληρώσει το οκταετές πρόγραμμά του. Ωστόσο, το γεγονός ότι όλα τα κορυφαία κόμματα αναδεικνύουν το προβληματικό σύστημα υγείας της Σλοβενίας ως το μεγαλύτερο πρόβλημα δείχνει ότι οι ψηφοφόροι δεν αισθάνονται ακόμη τη διαφορά.
Χτυπήματα κάτω από τη ζώνη
Εν τω μεταξύ, οι ημέρες πριν από τις εκλογές έχουν στιγματιστεί από διαμάχες, μετά την κυκλοφορία συγκαλυμμένων ηχογραφήσεων που υπονοούν διεφθαρμένες πρακτικές ηγετικών προσωπικοτήτων της κεντροαριστεράς. Ο Γκόλομπ κατηγόρησε ευθέως τον Γιάνσα ότι αξιοποίησε με μια ιδιωτική ισραηλινή υπηρεσία πληροφοριών και υπονόμευσε τη δημοκρατία της Σλοβενίας συνεργαζόμενο με μια ξένη δύναμη. Το SDS απάντησε ότι η πραγματική ιστορία αφορά μια χώρα που "αιχμαλωτίζεται από συστημική διαφθορά".
Το πώς αυτό θα επηρεάσει τις σκέψεις των Σλοβένων ψηφοφόρων θα το αποδείξει η κάλπη. Το πρωί της Δευτέρας θα καταστεί σαφές αν προτιμούν τις παλιές μελωδίες που προσφέρουν ο Γιάνσα και το SDS ή τον προοδευτικό παλμό που υποσχέθηκε ο Γκόλομπ και το Κίνημα Ελευθερίας του.
Επιμέλεια: Κώστας Αργυρός
Πηγή: Deutsche Welle
