Τα χρόνια ανάμεσα στο 2015 και το 2025 ήταν τα θερμότερα από τότε που ξεκίνησαν να τηρούνται σχετικά αρχεία, το 1850, ανακοίνωσε σήμερα ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO), μια υπηρεσία του ΟΗΕ, με το 2025 να βρίσκεται δεύτερο ή τρίτο στη συνολική κατάταξη με περίπου 1,43 βαθμό Κελσίου πάνω από τον προβιομηχανικό μέσο όρο.
Το συμπέρασμα αυτό επιβεβαιώνει προηγούμενη έκθεση του WMO ότι το 2025 ήταν μια από τις τρεις θερμότερες χρονιές που έχουν καταγραφεί και ότι το 2024 ήταν η θερμότερη χρονιά με περίπου 1,55 βαθμό Κελσίου πάνω από τον προβιομηχανικό μέσο όρο.
"Το παγκόσμιο κλίμα βρίσκεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Η Γη ωθείται πέρα από τα όριά της. Όλοι οι βασικοί δείκτες του κλίματος βρίσκονται στο κόκκινο", προειδοποίησε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες με την ευκαιρία της δημοσιοποίησης της ετήσιας έκθεσης του WMO για την Κατάσταση του Κλίματος.
Για πρώτη φορά η έκθεση αυτή περιλαμβάνει μεταξύ των βασικών δεικτών του κλίματος την ενεργειακή ανισορροπία της Γης, η οποία αντικατοπτρίζει τον ρυθμό με τον οποίο η ενέργεια εισέρχεται και εξέρχεται από το σύστημα του πλανήτη.
Σε ένα σταθερό κλίμα, η ποσότητα της ηλιακής ενέργειας που εισέρχεται είναι περίπου ίση με την ποσότητα ενέργειας που εξέρχεται. Αλλά αυτή η ισορροπία διαταράσσεται από τις αυξανόμενες συγκεντρώσεις αερίων του θερμοκηπίου (CO2, μεθάνιο και υποξείδιο του αζώτου), τα οποία προκαλούν συνεχή θέρμανση της ατμόσφαιρας και των ωκεανών καθώς και λιώσιμο των πάγων.
Αυτή η ανισορροπία έχει επιδεινωθεί από τότε που ξεκίνησαν οι παρατηρήσεις το 1960, και ιδιαίτερα τα τελευταία 20 χρόνια, φτάνοντας σε "νέο ρεκόρ το 2025", σημειώνει ο WMO.
"Οι ανθρώπινες δραστηριότητες διαταράσσουν ολοένα και περισσότερο τη φυσική ισορροπία και θα πρέπει να ζήσουμε με αυτές τις συνέπειες για εκατοντάδες, ακόμη και χιλιάδες χρόνια", προειδοποιεί η γενική γραμματέας του οργανισμού Σελέστ Σάουλο.
Θερμότητα στον ωκεανό
Στην έκθεσή του, ο WMO επιβεβαιώνει ότι τα έτη 2015 έως 2025 είναι τα 11 θερμότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ.
Το έτος 2024, το οποίο ξεκίνησε υπό την επίδραση ενός ισχυρού φαινομένου Ελ Νίνιο, παραμένει το θερμότερο έτος που έχει παρατηρηθεί ποτέ, τονίζει περαιτέρω ο οργανισμός.
"Ακραία φαινόμενα που συμβαίνουν σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων επεισοδίων έντονης ζέστης, έντονων βροχοπτώσεων και τροπικών κυκλώνων, έχουν προκαλέσει αναστάτωση και ζημιές και έχουν υπογραμμίσει την τρωτότητα των διασυνδεδεμένων οικονομιών και κοινωνιών μας", σημειώνει ο WMO.
Η θέρμανση των ωκεανών και το λιώσιμο των πάγων προκαλούν μακροπρόθεσμη άνοδο της μέσης παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας, η οποία έχει επιταχυνθεί από τότε που ξεκίνησαν οι δορυφορικές μετρήσεις το 1993. Το 2025, αυτό το επίπεδο προβλεπόταν να είναι περίπου 11 εκατοστά ανώτερο από ό,τι στην αρχή της τήρησης αρχείων.
Το 91% της πλεονάζουσας θερμότητας αποθηκεύεται στον ωκεανό, ο οποίος λειτουργεί ως ρυθμιστικό στοιχείο έναντι των αυξανόμενων θερμοκρασιών στην ξηρά. Ωστόσο, σύμφωνα με τον WMO, "η περιεκτικότητα σε θερμότητα του ωκεανού έφτασε σε νέο ρεκόρ το 2025 και ο ρυθμός θέρμανσης υπερδιπλασιάστηκε μεταξύ των περιόδων 1960-2005 και 2005-2025".
Ταυτόχρονα, τα στρώματα πάγου της Ανταρκτικής και της Γροιλανδίας έχουν χάσει σημαντική μάζα και η μέση ετήσια έκταση του θαλάσσιου πάγου της Αρκτικής το 2025 κατατάσσεται μεταξύ των πρώτων ή δεύτερων χαμηλότερων που έχουν μετρηθεί ποτέ από την αρχή της δορυφορικής εποχής, σημειώνει ο οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών.
"Κλιματικό χάος"
Ο Τζον Κένεντι, ένας ειδικός του WMO, δήλωσε στον Τύπο ότι το κλίμα παραμένει υπό την επίδραση ενός φαινομένου Λα Νίνια, που σχετίζεται με χαμηλότερες παγκόσμιες θερμοκρασίες.
"Οι προβλέψεις γενικά δείχνουν επιστροφή στην ουδετερότητα μέχρι τα μέσα του έτους, με πιθανό φαινόμενο Ελ Νίνιο αργότερα μέσα στο έτος (...) Θα μπορούσαμε επομένως να δούμε περαιτέρω άνοδο των θερμοκρασιών το 2027", εξήγησε, προσθέτοντας ότι τίποτα δεν είναι βέβαιο σε αυτό το στάδιο.
"Ας είμαστε ειλικρινείς, η κατάσταση είναι μάλλον ανησυχητική (...) Χρησιμοποιούμε αυτές τις πληροφορίες για να βελτιώσουμε τις προβλέψεις μας και να δικαιολογήσουμε την ανάγκη για συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, ώστε να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να μετριάσουμε τις συνέπειες, αλλά(...) αυτοί οι δείκτες δεν τείνουν προς μια κατεύθυνση που να υποδηλώνει ένα ευνοϊκό αποτέλεσμα", δήλωσε στον Τύπο η αναπληρώτρια γενική γραμματέας του WMO Κο Μπάρετ.
"Η έκθεση που δημοσιεύτηκε σήμερα θα πρέπει να συνοδεύεται από μια προειδοποίηση: το κλιματικό χάος επιταχύνεται και οποιαδήποτε περαιτέρω καθυστέρηση θα είναι μοιραία", κατέληξε ο Αντόνιο Γκουτέρες.
