Νέες απειλές εξαπέλυσε ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, ότι θα σταματήσει την προμήθεια όπλων στην Ουκρανία προκειμένου να πιέσει τους Ευρωπαίους συμμάχους να συμμετάσχουν σε έναν "συνασπισμό των πρόθυμων" για να ανοίξουν ξανά το Στενό του Ορμούζ, σύμφωνα με ανθρώπους που ενημερώθηκαν για τις συζητήσεις, όπως μεταδίδουν οι Financial Times.
Το στενό βρίσκεται ουσιαστικά υπό αποκλεισμό από το Ιράν, μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας στα τέλη Φεβρουαρίου, εμποδίζοντας τη διέλευση περίπου του ενός πέμπτου του παγκόσμιου πετρελαίου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος απαίτησε από το ΝΑΤΟ να τον βοηθήσει να ανοίξει ξανά το στενό τον προηγούμενο μήνα, αλλά τα ευρωπαϊκά κράτη αρνήθηκαν, λέγοντας ότι αυτό θα ήταν αδύνατο ενώ η σύγκρουση ήταν σε εξέλιξη, ενώ αρκετοί επεσήμαναν ότι "δεν είναι δικός μας πόλεμος".
Τρεις αξιωματούχοι που γνώριζαν τις συζητήσεις δήλωσαν ότι ο Τραμπ απάντησε απειλώντας να σταματήσει τις προμήθειες μέσω του PURL, της πρωτοβουλίας του ΝΑΤΟ για προμήθεια όπλων στην Ουκρανία που χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκές χώρες.
Ως αποτέλεσμα, και κατόπιν παρότρυνσης του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, μια ομάδα χωρών, συμπεριλαμβανομένων βασικών μελών της Συμμαχίας όπως η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, εξέδωσε γρήγορα μια κοινή δήλωση στις 19 Μαρτίου, στην οποία ανέφεραν: "Εκφράζουμε την ετοιμότητά μας να συμβάλουμε σε κατάλληλες προσπάθειες για την εξασφάλιση ασφαλούς διέλευσης μέσω του Στενού [του Ορμούζ]".
Ένας από τους αξιωματούχους που ενημερώθηκαν για τις συζητήσεις δήλωσε: "Ήταν ο Ρούτε που επέμεινε στη κοινή δήλωση επειδή ο Τραμπ είχε απειλήσει να αποσύρει το PURL και τη στήριξη στην Ουκρανία γενικά. Η δήλωση συντάχθηκε γρήγορα και στη συνέχεια προσχώρησαν και άλλες χώρες, γιατί δεν υπήρχε αρκετός χρόνος να προσκληθούν όλοι από την αρχή".
Ο Ρούτε συμμετείχε σε πολλαπλές κλήσεις με τον Τραμπ και τον Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο τις δύο μέρες πριν από την έκδοση της δήλωσης, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους.
Ένας άλλος αξιωματούχος είπε ότι σε μια κλήση με τη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Ρούτε εξήγησε ότι ο Τραμπ ήταν "μάλλον υστερικός" για την άρνηση των Ευρωπαίων να βοηθήσουν στην προστασία του Στενού του Ορμούζ.
Βρετανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ συζητούσαν σε "στρατιωτικό επίπεδο" επιλογές για την ασφάλεια του στενού πριν από τις 19 Μαρτίου, αλλά δεν αρνήθηκαν ότι η Ουάσιγκτον απείλησε με απόσυρση της υποστήριξης προς την Ουκρανία εάν οι χώρες του ΝΑΤΟ δεν συμμετείχαν.
Η αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, δήλωσε: "Ο πρόεδρος Τραμπ έχει καταστήσει σαφή την απογοήτευσή του με το ΝΑΤΟ και άλλους συμμάχους, και όπως τόνισε ο πρόεδρος, ‘Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα θυμούνται’".
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα εκφράσει την απογοήτευσή του με τους Ευρωπαίους συμμάχους για το ότι δεν κάνουν περισσότερα για να υποστηρίξουν τον πόλεμο των ΗΠΑ κατά του Ιράν, ενώ παρουσιάζει τη σύγκρουση στην Ουκρανία ως πρόβλημα της Ευρώπης.
"Είμαστε εκεί για να προστατεύσουμε το ΝΑΤΟ, να τους προστατεύσουμε από τη Ρωσία. Αλλά αυτοί δεν είναι εκεί για να μας προστατεύσουν. Είναι γελοίο", είπε κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της κυβέρνησης την προηγούμενη εβδομάδα.
Ο Τραμπ είπε στο Reuters ότι σχεδιάζει να δηλώσει σε ομιλία του προς το αμερικανικό κοινό ότι θα εξετάσει την απόσυρση από το ΝΑΤΟ.
Ένας αξιωματούχος του ΝΑΤΟ δήλωσε ότι η Συμμαχία δεν σχολιάζει το περιεχόμενο των κλήσεων του Ρούτε με άλλους ηγέτες και παρέπεμψε σε δημόσια δήλωση που έκανε στις 19 Μαρτίου.
Σε ερώτηση σχετικά με την εκνευρισμένη στάση του Τραμπ απέναντι στους συμμάχους του ΝΑΤΟ για το Στενό του Ορμούζ, ο Ρούτε δήλωσε: "Είμαι πεπεισμένος ότι οι σύμμαχοι, όπως πάντα, θα κάνουν ό,τι χρειάζεται για την υποστήριξη των κοινών μας συμφερόντων".
Περισσότερες χώρες έχουν υπογράψει τη δήλωση από την 19η Μαρτίου.
Ο Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κίρ Στάρμερ, δήλωσε την Τετάρτη ότι θα φιλοξενήσει συζητήσεις αυτήν την εβδομάδα μεταξύ των 35 υπογραφόντων για το σχηματισμό συνασπισμού για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ "αφού σταματήσουν οι εχθροπραξίες".
Οι επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν έχουν εντείνει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό για πυραύλους PAC-3 που χρησιμοποιούνται σε συστήματα αεράμυνας Patriot, τα οποία χρησιμοποιούνται από χώρες του Κόλπου για να αμυνθούν από επιθέσεις του Ιράν. Οι πύραυλοι αυτοί είναι επίσης ζωτικής σημασίας για την ικανότητα της Ουκρανίας να αμυνθεί από ρωσικούς πυραύλους.
Ο Ρούμπιο δήλωσε την Παρασκευή ότι οι αμερικανικές στρατιωτικές προμήθειες στην Ουκρανία μέσω του μηχανισμού PURL δεν έχουν επηρεαστεί από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. "Τίποτα δεν έχει ακόμη εκτραπεί", πρόσθεσε.
Ωστόσο, ο Ρούμπιο δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να ανακατευθύνουν στο μέλλον όπλα που προορίζονταν για την Ουκρανία για να αναπληρώσουν τα αποθέματα που εξαντλήθηκαν στον πόλεμο κατά του Ιράν.
"Αν χρειαζόμαστε κάτι για την Αμερική και είναι αμερικανικό, θα το κρατήσουμε πρώτα για την Αμερική", είπε.
