Όταν ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ συναντήθηκε με τους αξιωματούχους εθνικής ασφάλειας το απόγευμα της Τρίτης στον Λευκό Οίκο, έπρεπε να αποφασίσει τι θα κάνει με το Ιράν, λίγες ώρες πριν από τη λήξη της εκεχειρίας. Η προθεσμία που είχε θέσει στους Ιρανούς πλησίαζε στο τέλος της, και το Air Force Two βρισκόταν στο διάδρομο προσγείωσης της Κοινής Βάσης Άντριους, εν αναμονή της προγραμματισμένης αναχώρησης του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς για το Πακιστάν, για τον επόμενο γύρο συνομιλιών.
Ωστόσο, η κυβέρνηση είχε να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα: τη σχεδόν απόλυτη σιωπή από την πλευρά της Τεχεράνης.
Σύμφωνα με το CNN, τις προηγούμενες ημέρες, οι ΗΠΑ είχαν στείλει στο Ιράν μια λίστα με τα γενικά σημεία μιας συμφωνίας που ζητούσαν από τους Ιρανούς να αποδεχθούν πριν από τον επόμενο γύρο συνομιλιών. Όμως, όπως ανέφεραν τρεις αξιωματούχοι στο αμερικανικό δίκτυο, είχαν περάσει μέρες χωρίς να λάβουν κάποια απάντηση, γεγονός που δημιούργησε αμφιβολίες σχετικά με το πόσο επιτυχημένη θα ήταν η αποστολή, υπό την ηγεσία του Βανς, και οι συνομιλίες στο Πακιστάν.
Καθώς ο Τραμπ συναντιόταν την Τρίτη στο Λευκό Οίκο με τον Βανς, τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, τον πρόεδρο του Γενικού Επιτελείου Στρατού Νταν Κέιν και τον διευθυντή της CIA Τζον Ράτκλιφ, η κυβέρνηση δεν είχε ακόμη λάβει καμία απάντηση από τους Ιρανούς. Αξιωματούχοι είχαν παροτρύνει τον επικεφαλής διαμεσολαβητή από το Πακιστάν, τον αρχηγό του στρατού Ασίμ Μουνίρ, να εξασφαλίσει τουλάχιστον κάποια απάντηση πριν ο Βανς επιβιβαστεί στο Air Force Two.
Ωστόσο, ώρες αργότερα, δεν υπήρχε καμία απάντηση.
Στον Λευκό Οίκο, οι κορυφαίοι σύμβουλοι του Τραμπ πιστεύουν ότι ένας από τους κύριους λόγους για τους οποίους δεν έλαβαν απάντηση ήταν οι διαφορές εντός της τρέχουσας ιρανικής ηγεσίας, μια εκτίμηση που βασίζεται εν μέρει σε αναφορές από τους Πακιστανούς μεσολαβητές, σύμφωνα με τους τρεις αξιωματούχους. Η αίσθηση της κυβέρνησης είναι ότι δεν υπάρχει συναίνεση ως προς τη θέση της Τεχεράνης ή το πόση εξουσία θα δώσουν στους διαπραγματευτές σχετικά με τον εμπλουτισμό ουρανίου και τα τρέχοντα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου της χώρας — ένα σημαντικό σημείο τριβής στις ειρηνευτικές συνομιλίες.
Αυτό που περιπλέκει περισσότερο την κατάσταση, πιστεύουν οι ΗΠΑ, είναι το αν ο νέος Ανώτατος Ηγέτης Μοτζταμπά Χαμενεΐ δίνει σαφείς οδηγίες στους υφισταμένους του - ή αν αυτοί απλώς πρέπει να μαντέψουν τι θέλει χωρίς συγκεκριμένες οδηγίες.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οι προσπάθειές του να παραμείνει κρυμμένος έχουν διαταράξει τις συζητήσεις στο εσωτερικό της ιρανικής κυβέρνησης.
Παρά αυτά τα σημαντικά εμπόδια, ένας αξιωματούχος ανέφερε ότι εξακολουθεί να υπάρχει πιθανότητα να συναντηθούν σύντομα οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ και του Ιράν. Ωστόσο, το αν και πότε θα συμβεί αυτό παραμένει αβέβαιο.
Αντί να ξαναρχίσει τις επιθέσεις, ο Τραμπ επέλεξε να παρατείνει την εκεχειρία δύο εβδομάδων με το Ιράν λίγο πριν τη λήξη της. Αυτή τη φορά, δεν όρισε συγκεκριμένη προθεσμία. Ο Τραμπ, ο οποίος χαρακτήρισε τους αξιωματούχους της ιρανικής κυβέρνησης "βαθιά διχασμένους" σε μια ανάρτησή του στο Truth Social, εξακολουθεί να επιδιώκει μια διπλωματική λύση στον πόλεμο, φοβούμενος την αναζωπύρωση μιας αντιδημοφιλούς σύγκρουσης που, όπως ισχυρίζεται, οι ΗΠΑ έχουν ήδη κερδίσει.
Ωστόσο, η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων, προς το παρόν, υπογραμμίζει τις δυσκολίες που συνεχίζει να αντιμετωπίζει ο Αμερικάνος πρόεδρος καθώς επιδιώκει μια συμφωνία που να ικανοποιεί τις απαιτήσεις του.
Το Ιράν έχει επιμείνει δημοσίως ότι ο Τραμπ πρέπει να άρει τον αποκλεισμό του στα πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια στο Στενό του Ορμούζ, προτού η Τεχεράνη συμμετάσχει σε νέο γύρο συνομιλιών. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι ο αποκλεισμός θα συνεχιστεί μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία. "Δεν πρόκειται να ανοίξουμε το στενό μέχρι να έχουμε μια τελική συμφωνία", δήλωσε στο CNBC το πρωί της Τρίτης.
Σε μια απογευματινή συνάντηση, ο Τραμπ και οι αξιωματούχοι του αποφάσισαν να παρατείνουν την εκεχειρία που, σύμφωνα με τους Πακιστανούς μεσολαβητές, θα έληγε σε λίγες ώρες, αν και ο Τραμπ είχε αναφέρει ότι θα έληγε το βράδυ της Τετάρτης, ώρα Ουάσιγκτον. Αυτό, θεωρητικά, θα μπορούσε να δώσει στο Ιράν περισσότερο χρόνο να συμφωνήσει σε μια ενιαία θέση με την έγκριση του Χαμενεΐ.
Αξιωματούχοι δήλωσαν ότι θα μπορούσε να οργανωθεί γρήγορα μια επίσκεψη, εφόσον λάβουν ενδείξεις ότι το Ιράν είναι διατεθειμένο να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ορισμένοι αξιωματούχοι πιστεύουν ότι τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Τεχεράνη έχουν ένα κίνητρο να καταλήξουν σε λύση το συντομότερο δυνατόν με φόντο τις οικονομικές επιπτώσεις του κλεισίματος του Ορμούζ.
Πακιστανοί αξιωματούχοι, οι οποίοι προσπάθησαν απεγνωσμένα την Τρίτη να πείσουν το Ιράν να συμμετάσχει στις συνομιλίες, ενθάρρυναν ταυτόχρονα τον Τραμπ να παρατείνει την εκεχειρία. Καθώς πλησίαζε η λήξη της, ο Τραμπ αποφάσισε να "παρατείνει την εκεχειρία έως ότου υποβληθεί η πρότασή τους και ολοκληρωθούν οι συζητήσεις, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο".
"Η παράταση της εκεχειρίας από τον Τραμπ δεν σημαίνει τίποτα", δήλωσε ο Μαχντί Μοχαμάντι, σύμβουλος του προέδρου του ιρανικού κοινοβουλίου Γκαλιμπάφ, ο οποίος ηγείται της ιρανικής διαπραγματευτικής αντιπροσωπείας. "Η ηττημένη πλευρά δεν μπορεί να επιβάλλει όρους. Η συνέχιση της πολιορκίας δεν διαφέρει από βομβαρδισμό και πρέπει να αντιμετωπιστεί με στρατιωτική απάντηση".
Χωρίς νέα προθεσμία, οι σύμβουλοι του Τραμπ έχουν προειδοποιήσει τον πρόεδρο ότι η χαλάρωση της πίεσης θα μπορούσε να επιτρέψει στο Ιράν να παρατείνει τις διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με πηγές.
Οι διαπραγματευτές ήλπιζαν να έχουν αυτή την εβδομάδα τουλάχιστον ένα πλαίσιο κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Αμερικανοί αξιωματούχοι ήλπιζαν ότι αυτό θα οδηγούσε στη συνέχεια σε πιο λεπτομερείς συνομιλίες τις επόμενες εβδομάδες πάνω στα επιμέρους σημεία μιας συμφωνίας.
Ωστόσο, ορισμένοι αξιωματούχοι προειδοποιούσαν ότι το Ιράν θα μπορούσε να παρατείνει τις συζητήσεις για να κερδίσει χρόνο, καθώς ξεθάβει ορισμένα από τα πυραυλικά του συστήματα που είχαν θαφτεί στα συντρίμμια του πολέμου.
Ορισμένα κρίσιμα σημεία - συμπεριλαμβανομένης της μελλοντικής ικανότητας του Ιράν να εμπλουτίζει ουράνιο, της τύχης του αποθέματος υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του και η άρση των κυρώσεων κατά της χώρας - παραμένουν ανεπίλυτα, σύμφωνα με πηγές με γνώση των συνομιλιών.
Το πόσο ευέλικτη θα είναι η κάθε πλευρά στους όρους της θα καθορίσει τελικά εάν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία.
