Η Ινδία και η Κίνα, δύο από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς πετρελαίου στον κόσμο, ανταγωνίζονται για τις περιορισμένες παγκόσμιες προμήθειες αργού πετρελαίου, καθώς οι διαταραχές στο Στενό του Ορμούζ και οι "παγωμένες" ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν περιορίζουν την προσφορά.
Οι δύο οικονομικές υπερδυνάμεις έχουν πλέον εμπλακεί σε έντονο ανταγωνισμό για τις περιορισμένες διαθέσιμες ποσότητες, κυρίως από τη Ρωσία και, σε μικρότερο βαθμό, από τη Σαουδική Αραβία.
"Ο ανταγωνισμός για το ρωσικό αργό μεταξύ Ινδίας και Κίνας είναι έντονος και θα συνεχιστεί για τα φορτία που φορτώνονται τον Ιούνιο", δήλωσε η Muyu Xu, ανώτερη αναλύτρια στην Kpler, στο CNBC.
Στις 18 Απριλίου, οι ΗΠΑ ανανέωσαν εξαίρεση που επιτρέπει σε χώρες να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο υπό κυρώσεις που μεταφέρεται δια θαλάσσης για περίπου έναν μήνα, μειώνοντας την πίεση στις παγκόσμιες τιμές. Ωστόσο, δεν χαλάρωσαν τις κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο, από το οποίο σχεδόν το 98% κατευθύνεται στην Κίνα, ενώ μικρότερες ποσότητες φτάνουν στην Ινδία.
Οι επιθέσεις του Ιράν σε ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή έχουν επίσης διαταράξει τις προμήθειες από τις χώρες του Κόλπου, αυξάνοντας τη ζήτηση για ρωσικό πετρέλαιο.
Σύμφωνα με την Kpler, οι κινεζικές εισαγωγές μέσω του κρίσιμου θαλάσσιου διαύλου μειώθηκαν σε περίπου 222.000 βαρέλια ημερησίως τον Απρίλιο, από 4,45 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως πριν από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν. Οι εισαγωγές της Ινδίας μέσω της ίδιας διαδρομής υποχώρησαν στα 247.000 βαρέλια ημερησίως από 2,8 εκατομμύρια τον Φεβρουάριο.
Και οι δύο χώρες αναζητούν πλέον εναλλακτικές πηγές για να καλύψουν το κενό.
"Το de facto κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ ωθεί τις ασιατικές χώρες να αναζητήσουν φθηνό και διαθέσιμο αργό πετρέλαιο, και το ρωσικό πετρέλαιο εμπίπτει σε αυτή την κατηγορία", δήλωσε η Xu της Kpler.
Ινδία και Κίνα – διαφορετικές ευπάθειες
Η Ινδία φαίνεται πιο ευάλωτη σε διαταραχές της προσφοράς. Οι εισαγωγές της μειώθηκαν τον Μάρτιο και διαθέτει περιορισμένο απόθεμα ασφαλείας περίπου 30 ημερών έναντι παρατεταμένων σοκ, σύμφωνα με ειδικούς της βιομηχανίας πετρελαίου. Σε αντίθεση με άλλες χώρες, η ινδική κυβέρνηση δεν έχει αυξήσει τις τιμές καυσίμων, με αποτέλεσμα η ζήτηση για βενζίνη και ντίζελ να παραμένει σταθερή.
Η Κίνα, από την άλλη, εξαρτάται από το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα για το 45–50% των εισαγωγών αργού πετρελαίου της, σύμφωνα με το Center on Global Energy Policy του Πανεπιστημίου Κολούμπια. Ωστόσο, τα αποθέματά της μπορούν να καλύψουν τη ζήτηση για τρεις έως τέσσερις μήνες.
Η Κίνα βρίσκεται σε καλύτερη θέση από τις περισσότερες ασιατικές χώρες, δήλωσε ο Mukesh Sahdev της XAnalysts.
Παρόλα αυτά, το Πεκίνο χρειάζεται εισαγωγές πετρελαίου για να στηρίξει τις μεγάλες εξαγωγικές και πετροχημικές βιομηχανίες του και να ενισχύσει τα στρατηγικά του αποθέματα σε περίπτωση παρατεταμένου πολέμου.
Εξάρτηση από το ρωσικό πετρέλαιο
Η Ινδία εισήγαγε συνολικά 4,57 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Μάρτιο, εκ των οποίων 2,14 εκατομμύρια (47%) προήλθαν από τη Ρωσία, σύμφωνα με τον Benjamin Tang της S&P Global.
Αυτό είναι σχεδόν διπλάσιο από τον Φεβρουάριο, όταν το ρωσικό μερίδιο ήταν περίπου 20%. Την ίδια περίοδο, οι συνολικές εισαγωγές της Ινδίας μειώθηκαν κατά πάνω από 14%.
Οι κινεζικές εισαγωγές επίσης μειώθηκαν, κατά 2,8% σε ετήσια βάση τον Μάρτιο. Με τις ιρανικές ροές περιορισμένες, η Κίνα στράφηκε στη Ρωσία για να καλύψει το κενό.
Η Kpler ανέφερε ότι η Κίνα εισήγαγε 1,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως ρωσικού πετρελαίου τον Μάρτιο, ελαφρώς λιγότερα από τα 1,9 εκατομμύρια τον Φεβρουάριο. Ωστόσο, τον Απρίλιο, Ινδία και Κίνα βρέθηκαν σε άμεσο ανταγωνισμό, εξασφαλίζοντας η καθεμία περίπου 1,6 εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού αργού.
Πριν από τον πόλεμο, τα ινδικά διυλιστήρια είχαν μειώσει τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου μετά τις αμερικανικές κυρώσεις σε δύο μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες. Η Ουάσινγκτον είχε επίσης ασκήσει πίεση στην Ινδία να μειώσει την εξάρτησή της από τη Ρωσία ως αντάλλαγμα για ευνοϊκή εμπορική συμφωνία.
Μέχρι τον Φεβρουάριο, όταν η Ινδία και οι ΗΠΑ κατέληξαν τελικά σε εμπορική συμφωνία, οι εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου είχαν πέσει στα 1,04 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από 1,84 εκατομμύρια τον Νοέμβριο.
Όμως η σύγκρουση στο Ιράν ανέτρεψε αυτή την τάση.
Ο Ρώσος πρέσβης στην Ινδία, Denis Alipov, δήλωσε στο NDTV ότι "η Ινδία αγοράζει πολύ ρωσικό πετρέλαιο τελευταία" και ότι η Μόσχα θέλει να διατηρήσει αυτή τη συνεργασία. Χαρακτήρισε τους αμερικανικούς δασμούς και τις κυρώσεις "παράνομη πίεση".
Παρότι το Νέο Δελχί πρέπει να διαπραγματευτεί με τις ΗΠΑ, το ρωσικό πετρέλαιο έχει γίνει κρίσιμο για την ενεργειακή του ασφάλεια εν μέσω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Προμήθειες από τη Σαουδική Αραβία
Πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, η Ινδία αντικαθιστούσε μέρος του ρωσικού πετρελαίου με εισαγωγές από τη Σαουδική Αραβία.
Τον Φεβρουάριο, οι αποστολές από τη Σαουδική Αραβία προς την Ινδία αυξήθηκαν σε 1,03 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από 638.000 το 2025. Τον Απρίλιο, οι ποσότητες ανήλθαν σε 684.190 βαρέλια ημερησίως.
Ωστόσο, μεγάλο μέρος της σαουδαραβικής παραγωγής κατευθύνεται προς την Κίνα μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, όπου η Σαουδική Αραβία έχει σημαντικές επενδύσεις διυλιστηρίων, γεγονός που της δίνει κίνητρο να εξυπηρετεί περισσότερο το Πεκίνο.
Η Κίνα έλαβε 1,35 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από τη Σαουδική Αραβία τον Απρίλιο, αυξημένα από τον Μάρτιο αλλά χαμηλότερα από τον Φεβρουάριο.
"Σε περίπτωση παρατεταμένης εκεχειρίας, η τιμή γίνεται λιγότερο σημαντική και η διαθεσιμότητα της προσφοράς γίνεται το βασικό ζήτημα", δήλωσε ο Sahdev.
