Οι συγγενείς τουλάχιστον 11 ανθρώπων που πέθαναν ή εξαφανίστηκαν και συνδέονταν με ευαίσθητη επιστημονική έρευνα στις Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν να διαχειριστούν όχι μόνο την απώλεια, αλλά και ένα κύμα ακραίων θεωριών συνωμοσίας που έχει κατακλύσει το διαδίκτυο.
Η δολοφονία του αστρονόμου Καρλ Γκρίλμαϊρ αποτελεί μία από τις περιπτώσεις που έχουν τροφοδοτήσει τις εικασίες. Ωστόσο, η σύζυγός του, Λουίζ Γκρίλμαϊρ, απορρίπτει κατηγορηματικά τα σενάρια αυτά.
"Είναι απόλυτες ανοησίες. Υπάρχουν τα γεγονότα και είναι ξεκάθαρα", δηλώνει.
Ο 67χρονος επιστήμονας πυροβολήθηκε θανάσιμα τον Φεβρουάριο στο σπίτι του στο Λιάνο της Καλιφόρνια. Ο φερόμενος ως δράστης, ο 29χρονος Φρέντι Σνάιντερ, έχει κατηγορηθεί για φόνο και διάρρηξη και αναμένεται να παρουσιαστεί στο δικαστήριο.
Παρά τη σύλληψη, το όνομα του Γκρίλμαϊρ εμφανίζεται συχνά σε διαδικτυακές θεωρίες που επιχειρούν να συνδέσουν θανάτους και εξαφανίσεις ανθρώπων με σχέση – άμεση ή έμμεση – με επιστημονικά προγράμματα ή εργαστήρια υψηλής ασφάλειας.
"Αγνοούμενοι επιστήμονες" ή αυθαίρετες συνδέσεις;
Οι υποθέσεις αυτές συχνά παρουσιάζονται συλλογικά ως "αγνοούμενοι επιστήμονες", ωστόσο η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Στη λίστα περιλαμβάνονται άτομα από διαφορετικά επαγγέλματα και τομείς, όπως διοικητικοί υπάλληλοι, στρατιωτικοί, μηχανικοί και εργαζόμενοι σε υπηρεσίες καθαριότητας.
Οι δραστηριότητές τους εκτείνονται από την έρευνα εξωπλανητών έως τη φαρμακευτική βιομηχανία, ενώ ορισμένες υποθέσεις χρονολογούνται ήδη από το 2022.
Το ενδιαφέρον έχει ενταθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε η Επιτροπή Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ και το FBI να ξεκινήσουν έρευνες, ενώ και ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε την υπόθεση "πολύ σοβαρή", ενισχύοντας περαιτέρω τη δημόσια συζήτηση.
Οι οικογένειες απαντούν: "Υπάρχουν εξηγήσεις"
Παρά τον θόρυβο, οι οικογένειες των θυμάτων επιμένουν ότι υπάρχουν σαφείς και τεκμηριωμένες εξηγήσεις για κάθε περίπτωση.
Η σύζυγος του Γκρίλμαϊρ εκτιμά ότι ο δράστης ενήργησε από εκδίκηση. Όπως αναφέρει, μήνες πριν από τη δολοφονία, ο ύποπτος είχε εμφανιστεί στην περιοχή με όπλο, προκαλώντας αναστάτωση. Πιστεύει ότι θεώρησε λανθασμένα τον σύζυγό της υπεύθυνο για καταγγελία στην αστυνομία.
"Ήρθε για εκδίκηση", λέει, τονίζοντας ότι ο σύζυγός της ήταν "ένας από τους πιο καλοσυνάτους ανθρώπους".
Ανάλογη στάση κρατούν και άλλοι συγγενείς. Η σύζυγος του απόστρατου στρατηγού της Πολεμικής Αεροπορίας, Γουίλιαμ Νιλ ΜακΚάσλαντ, ο οποίος εξαφανίστηκε στο Νέο Μεξικό, προσπάθησε δημόσια να διαψεύσει τις φήμες.
Σε ανάρτησή της, υπογράμμισε ότι ο σύζυγός της είχε αποσυρθεί από ενεργά προγράμματα εδώ και χρόνια και δεν κατείχε "μυστικά" που θα μπορούσαν να αποτελέσουν κίνητρο απαγωγής. Παράλληλα, αποκάλυψε ότι αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας, όπως άγχος και απώλεια μνήμης, και είχε αφήσει ενδείξεις ότι ίσως επέλεξε ο ίδιος να εξαφανιστεί.
Με σαρκασμό απέναντι στις θεωρίες συνωμοσίας, σχολίασε: "Ίσως η καλύτερη υπόθεση είναι ότι τον απήγαγαν εξωγήινοι — αλλά δεν έχουν αναφερθεί εμφανίσεις διαστημοπλοίου".
Τα δεδομένα δεν στηρίζουν συνωμοσίες
Ειδικοί επισημαίνουν ότι τα στατιστικά δεδομένα δεν υποστηρίζουν την ύπαρξη κάποιας οργανωμένης συνωμοσίας.
Ο ερευνητής και συγγραφέας Μικ Γουέστ σημειώνει ότι το εργατικό δυναμικό υψηλής ασφάλειας στις ΗΠΑ αριθμεί περίπου 700.000 άτομα. Με βάση τους φυσιολογικούς δείκτες θνησιμότητας, είναι αναμενόμενοι χιλιάδες θάνατοι σε διάστημα μηνών.
"Οι θάνατοι είναι πραγματικοί. Η θλίψη των οικογενειών είναι πραγματική. Το μοτίβο όμως δεν υπάρχει", τονίζει.
Η ανθρώπινη διάσταση πίσω από τις ιστορίες
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι εξηγήσεις είναι σαφείς: ένας φυσικός δολοφονήθηκε από πρώην συμφοιτητή του που ομολόγησε το έγκλημα, άλλος ερευνητής αυτοκτόνησε μετά τον θάνατο των γονιών του, ενώ σε άλλη περίπτωση ο θάνατος αποδόθηκε σε καρδιαγγειακή νόσο.
Ωστόσο, οι θεωρίες συνεχίζουν να αναπαράγονται, προκαλώντας οργή και απογοήτευση στους συγγενείς.
"Είναι προσβλητικό για τη μνήμη τους", λέει η Λουίζ Γκρίλμαϊρ, η οποία τονίζει ότι έχει δεχθεί δεκάδες ερωτήσεις από υποστηρικτές τέτοιων σεναρίων.
Για την ίδια, το σημαντικό είναι να θυμάται ο κόσμος τον σύζυγό της όχι για τον τρόπο που πέθανε, αλλά για το ποιος ήταν: ένας σπουδαίος επιστήμονας και ένας άνθρωπος με υψηλές αξίες, γενναιοδωρία και αγάπη για τη ζωή.
"Βοηθούσε όποιον είχε ανάγκη", λέει. "Ζούσε σύμφωνα με τις αρχές του".
