Ο ύποπτος ένοπλος που πέρασε τρέχοντας από σημείο ελέγχου ασφαλείας στο Δείπνο των Ανταποκριτών του Λευκού Οίκου το Σάββατο έχει αναζωπυρώσει τα ερωτήματα σχετικά με τα πρωτόκολλα της Μυστικής Υπηρεσίας και το αν θα πρέπει να υπάρξουν αλλαγές στο ήδη αυστηρό πλαίσιο ασφαλείας της ετήσιας εκδήλωσης με τη συμμετοχή πολλών διασήμων.
Ο υπηρεσιακός γενικός εισαγγελέας Τοντ Μπλανς, μιλώντας στην εκπομπή "State of the Union" του CNN την Κυριακή, χαρακτήρισε την αντίδραση "μια τεράστια επιτυχία στον τομέα της ασφάλειας".
Ανέφερε ότι οι ερευνητές πιστεύουν πως ο άνδρας από την Καλιφόρνια που συνελήφθη, Κόουλ Τόμας Άλεν, σκόπευε να επιτεθεί σε αξιωματούχους της κυβέρνησης στην εκδήλωση, με βάση τα γραπτά του που εξετάζονται από τις αρχές.
Αργότερα, ο Μπλανς ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιστολή που κατέθεσε το Υπουργείο Δικαιοσύνης σε αγωγή, στην οποία το περιστατικό του Σαββάτου χαρακτηρίζεται ως "απόπειρα δολοφονίας κατά του προέδρου Τραμπ".
Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου δήλωσαν στο CNN ότι μέλη της οικογένειας του Άλεν ειδοποίησαν τις αρχές για τα πιθανά σχέδιά του να πραγματοποιήσει επίθεση, ωστόσο παραμένει ασαφές αν η ειδοποίηση έγινε πριν ή μετά το περιστατικό. Τα γραπτά του, που εξασφάλισε το CNN, περιλάμβαναν αντι-Τραμπ ρητορική.
Η ομάδα ασφαλείας του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να αντέδρασε όπως προβλέπεται από την εκπαίδευσή της, καλύπτοντάς τον άμεσα, ενώ επιπλέον ένοπλοι πράκτορες πήραν θέσεις με θέα στην αίθουσα για να αποτρέψουν οποιαδήποτε απειλή, σύμφωνα με νυν και πρώην αξιωματούχους των αρχών.
Το περιστατικό του Σαββάτου ακολουθεί δύο προηγούμενες απόπειρες δολοφονίας κατά του Τραμπ — μία στο Μπάτλερ της Πενσιλβάνια τον Ιούλιο του 2024 και μία ακόμη δύο μήνες αργότερα σε γήπεδο γκολφ στο Γουέστ Παλμ Μπιτς της Φλόριντα.
Ασφάλεια της εκδήλωσης
Ενώ ορισμένοι επικριτές έθεσαν ερωτήματα για το ότι ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς απομακρύνθηκε από το τραπέζι πριν από τον πρόεδρο, η σειρά αυτή φαίνεται να ακολουθεί τις διαδικασίες της Μυστικής Υπηρεσίας, που περιλαμβάνουν μέτρα τα οποία δεν είναι ορατά.
Βίντεο από το ξενοδοχείο Washington Hilton, όπου πραγματοποιείται κάθε χρόνο το δείπνο, έδειξε τον φερόμενο ως δράστη να περνά τρέχοντας δίπλα από ομάδα πρακτόρων της Μυστικής Υπηρεσίας που φαίνονταν χαλαροί, ενώ η εκδήλωση βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη έναν όροφο πιο κάτω.
Σύμφωνα με τις αρχές, έφερε καραμπίνα, πιστόλι και μαχαίρια και κατάφερε να κινηθεί γρήγορα σε λόμπι έναν όροφο πάνω από την αίθουσα όπου βρισκόταν ο πρόεδρος, η οποία μπορεί να φιλοξενήσει έως 2.600 άτομα.
"Δεν νομίζω ότι πρόκειται για αποτυχία της ασφάλειας", δήλωσε ο Τζόναθαν Γουάκροου, πρώην πράκτορας της Μυστικής Υπηρεσίας και αναλυτής του CNN. "Πάντα υπάρχουν πράγματα που μπορείς να μάθεις. Δεν θα υπάρξει ποτέ περιβάλλον μηδενικού κινδύνου".
Άλλος ομοσπονδιακός αξιωματούχος εξέφρασε ανησυχίες για τα πλάνα επιτήρησης, που φαίνεται να δείχνουν πράκτορες απροετοίμαστους τη στιγμή που ο άνδρας περνά από σημείο με ανιχνευτές μετάλλων.
"Αυτό δεν θα έπρεπε να έχει συμβεί έτσι· θα έπρεπε να είχε σταματηθεί πριν φτάσει στο λόμπι", δήλωσε.
Η Μυστική Υπηρεσία συνήθως επανεξετάζει τέτοια περιστατικά, και πρόσθετο οπτικό υλικό ενδέχεται να δώσει πληρέστερη εικόνα και να οδηγήσει σε αλλαγές.
Ήδη υπάρχουν συζητήσεις εντός της κυβέρνησης και της Μυστικής Υπηρεσίας για το πώς θα διαχειρίζονται στο μέλλον την ασφάλεια τέτοιων εκδηλώσεων, ιδιαίτερα όσον αφορά το αν θα πρέπει να παρευρίσκονται ταυτόχρονα τόσοι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ορισμένοι πράκτορες εμφανίζονται επιφυλακτικοί με τη συνύπαρξη προέδρου και αντιπροέδρου σε εκδηλώσεις εκτός Λευκού Οίκου. Δεν είναι σαφές τι συζητήθηκε πριν από την κοινή παρουσία Τραμπ και Βανς στο δείπνο.
Πηγή ανέφερε ότι ο αντιπρόεδρος αρχικά δεν αναμενόταν να παρευρεθεί, αλλά αυτό άλλαξε την τελευταία στιγμή.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο Άλεν πυροβόλησε τουλάχιστον μία φορά με καραμπίνα, ενώ οι πράκτορες ανταπέδωσαν πυρά χωρίς να τον τραυματίσουν. Ένας πράκτορας της Μυστικής Υπηρεσίας τραυματίστηκε στο αλεξίσφαιρο γιλέκο του.
Πράκτορες που τον είδαν να τρέχει έπρεπε να λάβουν υπόψη πολλούς παράγοντες πριν ανοίξουν πυρ, όπως την παρουσία άλλων αστυνομικών στον χώρο.
"Δεν μπορείς απλώς να πυροβολείς αυθαίρετα", δήλωσε ο Γουάκροου. "Υπήρξε μεγάλη πειθαρχία. Ο δράστης ακινητοποιήθηκε πολύ γρήγορα".
Φωτογραφίες δείχνουν τον Άλεν ακινητοποιημένο στο έδαφος κοντά σε τουαλέτες, πριν από σκάλα που οδηγεί στην αίθουσα της εκδήλωσης.
Αφού απομακρύνθηκαν μέλη του υπουργικού συμβουλίου, συνοδεύτηκαν εκτός χώρου και άλλοι υψηλού προφίλ παρευρισκόμενοι, μεταξύ των οποίων και η Έρικα Κερκ, χήρα του συντηρητικού ακτιβιστή Τσάρλι Κερκ, που δολοφονήθηκε πέρυσι.
Προετοιμασίες ασφαλείας
Όταν ο πρόεδρος ή άλλα κορυφαία κυβερνητικά στελέχη πρόκειται να παρευρεθούν, οι προετοιμασίες ασφαλείας ξεκινούν εβδομάδες νωρίτερα. Το ίδιο ξενοδοχείο ήταν και το σημείο της απόπειρας δολοφονίας κατά του προέδρου Ρόναλντ Ρίγκαν το 1981.
Για τη φετινή εκδήλωση, η Μυστική Υπηρεσία ενίσχυσε εμφανώς τα μέτρα ασφαλείας, και λόγω αυξημένων απειλών εν μέσω του πολέμου με το Ιράν.
Ο Άλεν φέρεται να ταξίδεψε με τρένο από την Καλιφόρνια στην Ουάσιγκτον, κάτι που του επέτρεψε να μεταφέρει όπλα χωρίς αυστηρούς ελέγχους αεροδρομίου.
Ήταν επίσης φιλοξενούμενος στο ξενοδοχείο, γεγονός που του έδωσε πρόσβαση εντός της ζώνης ασφαλείας.
Η Μυστική Υπηρεσία ελέγχει συνήθως τα ονόματα των επισκεπτών με βάσεις δεδομένων καταζητούμενων, όμως ο Άλεν δεν ήταν γνωστός στις αρχές και τα όπλα του είχαν αγοραστεί νόμιμα.
Η επιλογή καραμπίνας υποδηλώνει ότι πιθανώς δεν ανέμενε να επιβιώσει από την επίθεση.
"Δεν φαίνεται να επρόκειτο για αποστολή παρατεταμένης ανταλλαγής πυρών", δήλωσε αξιωματούχος.
Ο Μπλανς δήλωσε ότι είναι "απολύτως βέβαιος" πως η Μυστική Υπηρεσία έκανε σωστά τη δουλειά της.
"Είναι τραγικό και λυπηρό και θα μάθουμε από αυτό, αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Μυστική Υπηρεσία έκανε το καθήκον της εκείνο το βράδυ", είπε.