Του Γιώργου Σ. Σκορδίλη
Σαρωτικά αναμένεται να είναι τα νέα τέλη που προωθούν οι ΗΠΑ για τα κινεζικής κατασκευής πλοία και τις ναυτιλιακές εταιρείες που τα διαχειρίζονται, τα οποία θα μπορούσαν να αναδιαμορφώσουν την παγκόσμια ναυτιλία.
Όπως είναι γνωστό στο πλαίσιο των προτάσεων αυτό κάθε πλοίο κατασκευασμένο στην Κίνα που θα προσεγγίζει λιμάνι των ΗΠΑ θα επιβαρύνεται με σταθερό τέλος 1,5 εκατομμυρίου δολαρίων. Παράλληλα, θα ισχύουν επιπλέον διαβαθμισμένες χρεώσεις με βάση το ποσοστό των κινεζικών πλοίων που διαθέτει κάθε ναυτιλιακή εταιρεία.
Ειδικότερα:
- Οι εταιρείες με στόλους που αποτελούνται κατά 50% ή περισσότερο από κινεζικής κατασκευής πλοία θα πληρώνουν έως και 1 εκατ. δολάρια ανά προσέγγιση λιμένα.
- Οι εταιρείες με 25-50% κινεζικά πλοία θα καταβάλλουν έως 750.000 δολάρια.
- Όσες διαθέτουν στόλο με 0-25% κινεζικά πλοία θα πληρώνουν 500.000 δολάρια ανά προσέγγιση.
Ωστόσο, υπάρχει και πρόβλεψη για μερική επιστροφή των ποσών, καθώς οι διαχειριστές πλοίων αμερικανικής κατασκευής ενδέχεται να δικαιούνται επιστροφή έως και 1 εκατ. δολάρια ανά προσέγγιση λιμένα.
Βαριές επιπτώσεις στους κολοσσούς των θαλάσσιων μεταφορών
Οι νέοι κανόνες αναμένεται να πλήξουν σοβαρά τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές εταιρείες εμπορευματοκιβωτίων, καθώς το 32% του παγκόσμιου στόλου containerships αποτελείται από κινεζικής κατασκευής πλοία, σύμφωνα με την Alphaliner.
Όλοι οι δέκα κορυφαίοι θαλάσσιοι μεταφορείς διαθέτουν κινεζικά πλοία, που σημαίνει ότι το ελάχιστο τέλος που θα επιβαρυνθούν ανέρχεται στις 500.000 δολάρια ανά προσέγγιση λιμένα των ΗΠΑ.
Οι πιο εκτεθειμένες εταιρείες είναι:
- COSCO (μαζί με την OOCL): Το 60% του στόλου της είναι κινεζικής κατασκευής και το σύνολο των υπό παραγγελία πλοίων της ναυπηγείται στην Κίνα.
- ZIM & CMA CGM: Το 43% και 41% των πλοίων τους, αντίστοιχα, προέρχεται από κινεζικά ναυπηγεία.
Η CMA CGM διαθέτει τα περισσότερα κινεζικά πλοία σε λειτουργία (274), ακολουθούμενη από τις MSC (220) και Maersk (199).
Η MSC και η Hapag-Lloyd έχουν επίσης σημαντική έκθεση σε κινεζικά ναυπηγεία, καθώς το 93% και 92% των νέων τους παραγγελιών, αντίστοιχα, έχουν ανατεθεί στην Κίνα. Ακολουθούν οι Maersk (70%) και CMA CGM (52%). Αντίθετα, οι HMM, Yang Ming και ZIM δεν έχουν πλοία υπό παραγγελία σε κινεζικά ναυπηγεία.
Πολλαπλασιασμός του κόστους μεταφοράς
Οι οικονομικές συνέπειες για τη ναυτιλία είναι σοβαρές. Σύμφωνα με τη Flexport, ένα containership συνήθως πραγματοποιεί 2-3 προσεγγίσεις ανά δρομολόγιο, γεγονός που θα μπορούσε να προσθέσει περισσότερα από 3 εκατομμύρια δολάρια σε έξοδα ανά ταξίδι.
"Οι επιβαρύνσεις αυτές θα μεταφερθούν τελικά στους εισαγωγείς και εξαγωγείς", δήλωσε ο Nathan Strang, Διευθυντής Θαλάσσιων Μεταφορών της Flexport.
Αν οι μεταφορείς απομακρύνουν τα μεγαλύτερα κινεζικής κατασκευής πλοία από τις εμπορικές διαδρομές, θα υπάρξει μείωση της χωρητικότητας, γεγονός που θα οδηγήσει σε αύξηση των ναύλων και κατ’ επέκταση, σε άνοδο του κόστους των εισαγόμενων προϊόντων.
Το σχέδιο των ΗΠΑ δεν σταματά μόνο στα τέλη. Περιλαμβάνει και νέες απαιτήσεις για την ενίσχυση της αμερικανικής ναυτιλίας.
Συγκεκριμένα, ορίζει ότι το 1% των εξαγωγών των ΗΠΑ πρέπει να μεταφέρεται με αμερικανικά πλοία αμέσως μετά την εφαρμογή του μέτρου, ποσοστό που θα αυξάνεται σταδιακά έως το 15% μέσα στα επόμενα επτά χρόνια. Επίσης, ένα μέρος αυτών των φορτίων θα πρέπει να μεταφέρεται από πλοία κατασκευασμένα στις ΗΠΑ.
Δημόσια ακρόαση και πιθανή υιοθέτηση
Η USTR έχει προγραμματίσει δημόσια ακρόαση στις 24 Μαρτίου 2025 στην Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου των ΗΠΑ, όπου θα συζητηθούν οι προτάσεις. Το κοινό μπορεί να υποβάλει σχόλια έως την ίδια ημερομηνία.
Η Flexport σημειώνει ότι, μετά την περίοδο διαβούλευσης, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τράμπ θα μπορούσε να εφαρμόσει το μέτρο μέσω εκτελεστικού διατάγματος.
Εάν οι προτάσεις τεθούν σε εφαρμογή, θα επηρεάσουν βαθιά τις παγκόσμιες εμπορικές ροές και τη ναυτιλιακή βιομηχανία. Οι κινεζικές ναυπηγήσεις έχουν κατακτήσει μεγάλο μερίδιο της αγοράς, αλλά η αυξημένη οικονομική επιβάρυνση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανακατατάξεις, με μεταφορικές εταιρείες να επανεξετάζουν τη στρατηγική τους για τη διαχείριση των στόλων τους.
Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν το μέτρο θα έχει τον επιδιωκόμενο αντίκτυπο ή αν θα προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στο παγκόσμιο εμπόριο.
