Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε σήμερα τις επικαιροποιημένες τιμές δεικτών αναφοράς του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΕΔΕ της ΕΕ) για την περίοδο 2026-2030, οι οποίες θα είναι πλέον ανοικτές στο κοινό και σε διαβούλευση με τα κράτη μέλη πριν από την έγκρισή τους.
Η επικαιροποίηση του δείκτη αναφοράς αποτελεί βασικό βήμα για τον καθορισμό του επιπέδου δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων για την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Με τους προτεινόμενους δείκτες αναφοράς, η βιομηχανία θα συνεχίσει, κατά μέσο όρο, να λαμβάνει δωρεάν κατανομή που καλύπτει περίπου το 75% των εκπομπών της.
Για την παροχή κινήτρων για τον βιομηχανικό εξηλεκτρισμό, η επικαιροποιημένη προσέγγιση διατηρεί την κάλυψη των έμμεσων εκπομπών από τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας σε 14 δείκτες αναφοράς προϊόντων. Αυτό οδηγεί σε υψηλότερες τιμές αναφοράς με οικονομικό αντίκτυπο περίπου 4 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2030.
Επόμενα βήματα
Οι τιμές των δεικτών αναφοράς του ΣΕΔΕ της ΕΕ για την περίοδο 2026-2030 θα εγκριθούν με εκτελεστική πράξη. Μετά τη δημόσια διαβούλευση διάρκειας 4 εβδομάδων που ξεκίνησε σήμερα και τον έλεγχο από τα κράτη μέλη της ΕΕ στο πλαίσιο της επιτροπής για την κλιματική αλλαγή, η Επιτροπή θα εγκρίνει τα κριτήρια αναφοράς έως το τέλος Ιουνίου.
Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με τους δείκτες αναφοράς του συστήματος εμπορίας εκπομπών της ΕΕ
Γιατί προτείνει η Επιτροπή επικαιροποιήσεις των τιμών των δεικτών αναφοράς του ΣΕΔΕ της ΕΕ;
Η Επιτροπή επικαιροποιεί τις τιμές των δεικτών αναφοράς του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ της ΕΕ) για την περίοδο 2026-2030. Η επικαιροποίηση αυτή ανήκει σε μια σειρά νομικών πράξεων που πρέπει να εγκριθούν για τον καθορισμό του επιπέδου δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων για τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις του ΣΕΔΕ για τα επόμενα έτη.
Η Επιτροπή επικαιροποιεί τις εν λόγω τιμές δεικτών αναφοράς ανά πενταετία και αυτό ισχύει τώρα για την επικείμενη περίοδο 2026-2030, όπως απαιτείται βάσει της οδηγίας για το ΣΕΔΕ (άρθρο 10α παράγραφος 2). Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η επικαιροποίηση του συστήματος και η ορθή λειτουργία της αγοράς. Η έγκριση αυτών των επικαιροποιημένων τιμών δεικτών αναφοράς αναμένεται έως το τέλος Ιουνίου.
Οι επικαιροποιημένοι δείκτες αναφοράς βασίζονται στις επιδόσεις των πλέον αποδοτικών εγκαταστάσεων σε κάθε τομέα και διασφαλίζουν ότι η δωρεάν κατανομή εξακολουθεί να επιβραβεύει την αποδοτικότητα και να παρέχει κίνητρα στη βιομηχανία για τη μείωση των εκπομπών. Αυτό στηρίζει την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές, διατηρώντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα.
Η επικαιροποίηση αυτή θα διασφαλίσει την έγκαιρη έκδοση δωρεάν κατανομής για το έτος 2026. Οι φορείς εκμετάλλευσης του ΣΕΔΕ γνωρίζουν ήδη την ποσότητα δικαιωμάτων που πρέπει να παραδώσουν έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 για τις εκπομπές τους από το προηγούμενο έτος. Η δημοσίευση του παρόντος σχεδίου εκτελεστικής πράξης της Επιτροπής για την επικαιροποίηση των τιμών των δεικτών αναφοράς του ΣΕΔΕ της ΕΕ θα παράσχει στους φορείς εκμετάλλευσης του ΣΕΔΕ σαφήνεια σχετικά με την ποσότητα της δωρεάν κατανομής που θα τους κατανεμηθεί, αποφεύγοντας έτσι τους κινδύνους ρευστότητας στην αγορά ανθρακούχων εκπομπών της ΕΕ.
Το μέτρο αυτό αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας να διατηρηθεί το ΣΕΔΕ της ΕΕ κατάλληλο για τον επιδιωκόμενο σκοπό, διατηρώντας τον βασικό σχεδιασμό του και ενισχύοντας παράλληλα την ικανότητά του να επιτυγχάνει απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές, ανταγωνιστικότητα και ενεργειακή ασφάλεια.
Το ΣΕΔΕ της ΕΕ παράγει: μειώνει τις εκπομπές, μειώνει την εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και προωθεί τις επενδύσεις σε καθαρή, εγχώρια ενέργεια. Ταυτόχρονα, όπως τόνισε πρόσφατα η πρόεδρος κ. φον ντερ Λάιεν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου, πρέπει να εκσυγχρονιστεί ώστε να παραμείνει αποτελεσματικό, ευέλικτο και να ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς.
Τον Ιούλιο του 2026 θα ακολουθήσει συνολική επανεξέταση του ΣΕΔΕ της ΕΕ.
Πώς θα στηρίξουν τα κριτήρια αναφοράς την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, υλοποιώντας παράλληλα τις δεσμεύσεις για το κλίμα;
Η σημερινή επικαιροποίηση των τιμών των δεικτών αναφοράς του ΣΕΔΕ διασφαλίζει ότι το ΣΕΔΕ της ΕΕ εξακολουθεί να επιτυγχάνει τους στόχους του για το κλίμα, στηρίζοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα και τις επενδύσεις στην Ευρώπη με την αναγκαία σταθερότητα και προβλεψιμότητα για τη βιομηχανία.
Το μέτρο αυτό διασφαλίζει ότι η δωρεάν κατανομή εξακολουθεί να στοχεύει στις πλέον αποδοτικές εγκαταστάσεις. Αυτό επιβραβεύει την καινοτομία και στηρίζει σθεναρά τις εταιρείες που πρωτοστατούν στη μετάβαση, συμβάλλοντας παράλληλα στη διατήρηση ισότιμων όρων ανταγωνισμού για την ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Πώς αντιμετωπίζετε τις ανησυχίες του κλάδου;
Πρώτον, η Επιτροπή χρησιμοποιεί όλη την πιθανή νομική ευελιξία στο πλαίσιο της οδηγίας για το ΣΕΔΕ για την επικαιροποίηση του δείκτη αναφοράς. Αυτό αφορά 14 δείκτες αναφοράς προϊόντων που κάλυπταν προηγουμένως τις έμμεσες εκπομπές από τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η δωρεάν κατανομή δόθηκε μόνο για άμεσες εκπομπές. Για να δοθούν κίνητρα για τον βιομηχανικό εξηλεκτρισμό, με την αναθεώρηση των κανόνων δωρεάν κατανομής, η δωρεάν κατανομή στο πλαίσιο αυτών των δεικτών αναφοράς επεκτάθηκε στις έμμεσες εκπομπές. Η οδηγία για το ΣΕΔΕ δεν προσδιορίζει μέθοδο αναφοράς για την αντιμετώπιση αυτής της αλλαγής και η Επιτροπή προτείνει τώρα να συνεχιστεί η εξέταση των έμμεσων εκπομπών για τον καθορισμό δεικτών αναφοράς. Αυτό οδηγεί σε υψηλότερες τιμές αναφοράς με οικονομικό αντίκτυπο περίπου 4 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2030.
Δεύτερον, έως τον Ιούλιο του 2026, η Επιτροπή θα επανεξετάσει το ΣΕΔΕ της ΕΕ για τον εκσυγχρονισμό του. Για την αντιμετώπιση των ανησυχιών που εξέφρασαν ορισμένοι βιομηχανικοί τομείς, η Επιτροπή θα προτείνει στην επικείμενη αναθεώρηση του ΣΕΔΕ τη θέσπιση ειδικών ανά τομέα εφεδρικών δεικτών αναφοράς. Αυτό θα piραγατοpiοιηθεί έσω ια ειδική εξουσιοδότηση piου θα εpiιτρέpiει στην Εpiιτροpiή να καθορίσει αυτού του τοεί εφεδρικών δεικτών αναφοράς και να θεσpiίσει ια μεθοδολογία για τον καθορισό των αντίστοιχων τιών δεικτών αναφοράς. Για την παροχή έγκαιρης και αποτελεσματικής στήριξης στους σχετικούς τομείς, η αναθεωρημένη μεθοδολογία θα πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή το συντομότερο δυνατόν.
Τρίτον, κατά τον σχεδιασμό της ενίσχυσης των επενδύσεων στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ, η Επιτροπή θα αξιοποιήσει την πείρα που αποκτήθηκε μέσω της δημοπρασίας για την απαλλαγή της βιομηχανικής θερμότητας από τις ανθρακούχες εκπομπές, διευκολύνοντας την πρόσβαση των ΜΜΕ και στοχεύοντας σε βιομηχανικές διεργασίες, όπως η θερμότητα σε διαφορετικά επίπεδα θερμοκρασίας, όπου απαιτούνται προσαρμοσμένες διαδρομές απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές.
Ποιος είναι ο ρόλος της βιομάζας στον καθορισμό του εφεδρικού δείκτη αναφοράς θερμότητας;
Η επικαιροποίηση των δεικτών αναφοράς θερμότητας και καυσίμου λαμβάνει υπόψη τις επιδόσεις εκπομπών του 10 % των καλύτερων εγκαταστάσεων το 2021 και το 2022. Για σημαντικό αριθμό εγκαταστάσεων, οι επιδόσεις αυτές είναι σημαντικά καλύτερες από τα προηγούμενα επίπεδα αναφοράς. Η παρατήρηση αυτή ισχύει σε πολλούς τομείς και σε όλα τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες.
Ο εξηλεκτρισμός, η ανάκτηση θερμότητας και η χρήση βιώσιμης βιομάζας είναι οι σημαντικότερες τεχνολογίες που οδηγούν σε αυτή την τάση. Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει ενιαία τεχνολογία που να εξηγεί την τάση του δείκτη αναφοράς, αλλά ένας συνδυασμός. Ως εκ τούτου, η επικαιροποίηση των εφεδρικών δεικτών αναφοράς θερμότητας θα ήταν η ίδια ακόμη και χωρίς να ληφθεί υπόψη η συμβολή της χρήσης βιομάζας.
