Μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια, το κυβερνών Εργατικό Κόμμα στη Βρετανία έφθασε από μια σαρωτική εκλογική νίκη σε μια ιστορική ήττα στις τοπικές και περιφερειακές εκλογές της περασμένης εβδομάδας που οδήγησαν τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ να δίνει μάχη για να κρατήσει την θέση του.
Ενώ αξιωματούχοι ανά την Ευρώπη συναντούν παρόμοιες δυσκολίες, η πολιτική ένταση στη Βρετανία έχει κλιμακωθεί σε τέτοιο βαθμό μέσα στη δεκαετία από το δημοψήφισμα για την έξοδο της χώρας από την ΕΕ: ο Στάρμερ, ο έκτος πρωθυπουργός έκτοτε, υποσχέθηκε αλλαγή αλλά αγωνίζεται για να την επιτύχει.
Παρότι το μεγαλύτερο μέρος της οργής των ψηφοφόρων φαίνεται να στρέφεται προς τον ίδιο τον Στάρμερ, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν σταθερά συγκεκριμένες πηγές απογοήτευσης τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπικό επίπεδο.
Οικονομία, κόστος ζωής
Η επιδείνωση του επιπέδου διαβίωσης και των προοπτικών για το μέλλον γίνεται αισθητή από πολλά νοικοκυριά σε όλο τον βιομηχανοποιημένο κόσμο. Στη Βρετανία, αυτό οξύνεται από τις μεγάλες μισθολογικές αντιθέσεις ανάμεσα στους πλουσιότερους και στην υπόλοιπη κοινωνία: στοιχεία του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) δείχνουν υψηλότερη από τον μέσο όρο εισοδηματική ανισότητα και ένα ευρύ χάσμα ανάμεσα στις απολαβές του ανώτατου 10% και εκείνες των υπολοίπων.
Επιπλέον, ο πληθωρισμός έχει αποδειχτεί "πιο επίμονος" στη Βρετανία σε σχέση με αλλού--ένας από τους λόγους που τα επιτόκια είναι υψηλότερα σε σχέση με την ευρωζώνη, πιέζοντας προς τα πάνω την αποπληρωμή των στεγαστικών δανείων για τους ιδιοκτήτες κατοικιών. Επίσης το γεγονός ότι η οικονομία της Βρετανίας είναι πολύ εκτεθειμένη στις τιμές του αερίου σημαίνει πως πλήττεται περισσότερο απ' ό,τι άλλες από τον πόλεμο στο Ιράν.
Τα φορολογικά έσοδα βρίσκονται επίσης σε πορεία ιστορικού υψηλού, εξοργίζοντας πολλούς ψηφοφόρους, ειδικά σε μια περίοδο κατά την οποία ένας αριθμός ρεκόρ ανθρώπων εξαρτάται από προνοιακά επιδόματα, γεγονός που καλλιεργεί ένα αίσθημα αδικίας.
Μετανάστευση, άσυλο
Αυτό είναι ένα από τα πιο πολωτικά θέματα στην εγχώρια πολιτική και κάποιες φορές καταλαμβάνει την πρώτη θέση στις ανησυχίες των ψηφοφόρων πριν και από την οικονομία. Ο έλεγχος της μετανάστευσης ήταν ύψιστη προτεραιότητα για τους ψηφοφόρους που τάσσονταν υπέρ του Brexit στο δημοψήφισμα του 2016, αλλά ο καθαρός αριθμός των αφίξεων έφθασε σε επίπεδα ρεκόρ μετά την έξοδο της χώρας από το μπλοκ ενισχύοντας τη δημοτικότητα του αντιμεταναστευτικού κόμματος Reform UK του υπέρμαχου του Brexit Νάιτζελ Φάρατζ.
Μετά την κορύφωση το 2023, οι προβλέψεις για την καθαρή μετανάστευση αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω, μεταξύ άλλων επειδή περισσότεροι Βρετανοί φεύγουν από τη χώρα.
Δημόσιες υπηρεσίες
Η βελτίωση των δημόσιων υπηρεσιών, οι οποίες επλήγησαν από χρόνια λιτότητας μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση στα τέλη των χρόνων του 2000, ήταν μια βασική προεκλογική δέσμευση του Στάρμερ το 2024 και κυρίως η αναζωογόνηση του δημόσιου Εθνικού Συστήματος Υγείας που ζορίστηκε σε οριακό σημείο από την πανδημία της COVID-19.
Οι λίστες αναμονής για υγειονομική περίθαλψη έφθασαν στο αποκορύφωμά τους το 2023 και έκτοτε έχουν υποχωρήσει, αλλά παραμένουν πάνω από τα επίπεδα πριν από την πανδημία. Επιπλέον, υπάρχει διάχυτη αγανάκτηση για την υποχρηματοδοτούμενη τοπική διοίκηση και τις υπηρεσίες δικαιοσύνης καθώς και την ανομοιόμορφη πρόσβαση στις οδοντιατρικές υπηρεσίες του ΕΣΥ.
Τοπικά ζητήματα
Οι δημοσκοπήσεις από την εταιρεία YouGov ενόψει των εκλογών έδειχναν δυσαρέσκεια με την κατάσταση των δρόμων στη χώρα να φθάνει στις πρώτες θέσεις της ανησυχίας των ψηφοφόρων σε τοπικό επίπεδο και με το 37% των ερωτηθέντων να απαντά ότι αυτό είναι το σημαντικότερο ζήτημα που αντιμετωπίζει η περιοχή τους σε μια από τις δημοσκοπήσεις που δόθηκαν στη δημοσιότητα τον περασμένο μήνα.
Τα μέσα ενημέρωσης έχουν επικεντρωθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό στους κινδύνους που προκαλούν οι λακκούβες στους δρόμους που δεν έχουν επισκευαστεί, παρά τους επιπλέον πόρους που έχουν αποδεσμευτεί για τη βοήθεια των τοπικών αρχών με στόχο να φτιαχτούν οι δρόμοι.
Εγκληματικότητα
Παρότι οι πιο προβεβλημένες στατιστικές δείχνουν μια μακροπρόθεσμη μείωση στα ποσοστά της εγκληματικότητας για τα περισσότερα αδικήματα, οι έρευνες δείχνουν ότι ένας στους πέντε πολίτες συστηματικά θεωρεί την εγκληματικότητα και την ανασφάλεια το σημαντικότερο ζήτημα που αντιμετωπίζει η χώρα. Οι αναλυτές λένε ότι εν μέρει αυτό οφείλεται στον τρόπο που παρουσιάζεται το έγκλημα από τα μέσα ενημέρωσης ή από τις τηλεοπτικές εκπομπές.
Άλλοι επισημαίνουν γνήσια ανησυχία σχετικά με την αύξηση του αριθμού συγκεκριμένων αδικημάτων όπως οι κλοπές από καταστήματα, τα χαμηλά ποσοστά καταδικών για άλλα αδικήματα και οι καθυστερήσεις της δικαιοσύνης εξαιτίας της έλλειψης πόρων της εισαγγελικής υπηρεσίας.
Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ-Reuters
