Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας επιβεβαιώνει ότι βρίσκεται στο τελικό στάδιο η προετοιμασία του "Νόμου περί Θαλάσσιων Ζωνών Δικαιοδοσίας", ενός νόμου-πλαισίου που, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του ΥΠΑΜ, υποναύαρχο Ζεκί Ακτούρκ, θα καθορίζει τις ευθύνες και αρμοδιότητες της Τουρκίας στις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας της και θα καλύπτει κενά της εσωτερικής νομοθεσίας.
Ο νόμος αυτός περιγράφεται από τουρκικά μέσα και ως "Blue Homeland Law", δηλαδή ως θεσμικό εργαλείο που θα ενοποιήσει και θα ενισχύσει το νομικό υπόβαθρο του δόγματος της "Γαλάζιας Πατρίδας" στο Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα.
Τι λέει ο Ζεκί Ακτούρκ για το σχέδιο νόμου
Στην εβδομαδιαία ενημέρωση Τύπου, ο Ακτούρκ χαρακτήρισε το υπό επεξεργασία κείμενο "νόμο-πλαίσιο" που θα καθορίσει τις ευθύνες στις τουρκικές θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας και θα εξαλείψει "ελλείψεις στο εσωτερικό νομικό πλαίσιο", δίνοντας για πρώτη φορά επίσημη μορφή σε αρμοδιότητες και διαδικασίες που μέχρι τώρα βασίζονταν σε διάσπαρτες ρυθμίσεις. Επεσήμανε ότι το υπουργείο Άμυνας συμμετείχε ενεργά στην κατάρτιση του σχεδίου σε στρατιωτικό, τεχνικό, ακαδημαϊκό και νομικό επίπεδο και ότι οι τελικές εργασίες επί του κειμένου συνεχίζονται σε συνεργασία με όλους τους αρμόδιους θεσμούς.
Τουρκικά δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ο νόμος θα προβλέπει ειδικά όργανα ή "οντότητες" με αρμοδιότητα τον καθορισμό θαλάσσιων ορίων, την οριοθέτηση ζωνών οικονομικής δραστηριότητας και τον έλεγχο κάθε δραστηριότητας μέσα σε αυτές (έρευνα, εκμετάλλευση, περιβαλλοντική διαχείριση), με τρόπο που να εναρμονίζεται – κατά την τουρκική ανάγνωση – με αποφάσεις διεθνών δικαστηρίων και με το "διεθνές δίκαιο".
Σύνδεση με την "Γαλάζια Πατρίδα" και την τουρκική στρατηγική
Το τουρκικό ΥΠΑΜ συνδέει ευθέως το νομοσχέδιο με την προσπάθεια "προστασίας των δικαιωμάτων και συμφερόντων της χώρας στις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας", τονίζοντας ότι οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις θα συνεχίσουν "με αποφασιστικότητα" να υπερασπίζονται τις αξιώσεις της Άγκυρας. Όπως έχει αναδείξει και πρόσφατο ρεπορτάζ, το σχέδιο νομοθεσίας αντιμετωπίζεται στην Τουρκία ως κομβικό βήμα για την κωδικοποίηση των τουρκικών διεκδικήσεων σε ΑΟΖ, υφαλοκρηπίδα και θαλάσσιες ζώνες, σε συνέχεια της ρητορικής περί "όπου φτάνει πλοίο με τουρκική σημαία".
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η Άγκυρα επιδιώκει να μετατρέψει ένα πολιτικο-στρατηγικό δόγμα (Mavi Vatan) σε συνεκτικό εσωτερικό νομικό πλαίσιο, το οποίο να μπορεί να χρησιμοποιεί ως "εργαλείο" τόσο σε επιχειρησιακό επίπεδο (κανόνες εμπλοκής, έλεγχοι, παρενοχλήσεις) όσο και στο πεδίο της διπλωματίας και των διεθνών διαφορών. Για την Ελλάδα, όπως ήδη σχολίασε ο Γιώργος Γεραπετρίτης, τέτοιες μονομερείς ρυθμίσεις έχουν μόνο εσωτερική ισχύ και δεν παράγουν διεθνή έννομα αποτελέσματα όταν έρχονται σε αντίθεση με το Δίκαιο της Θάλασσας και το εθιμικό διεθνές δίκαιο.
Άμυνα, βιομηχανία και άσκηση EFES‑2026
Στο ίδιο briefing, το τουρκικό ΥΠΑΜ συνέδεσε το θεσμικό αυτό βήμα με την ευρύτερη στόχευση ενίσχυσης των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων και των διεθνών συνεργασιών στον τομέα άμυνας. Αναφέρθηκε στη μεγάλη άσκηση EFES‑2026, στην ένταξη νέων συστημάτων και στην παραλαβή μη επανδρωμένων αεροσκαφών, στο πλαίσιο της αναβάθμισης των επιχειρησιακών δυνατοτήτων, ειδικά σε περιβάλλον ναυτικών επιχειρήσεων και αμφίβιων σεναρίων.
Παράλληλα, έγινε ιδιαίτερη μνεία στη συνάντηση του Τούρκου υπουργού Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ με τον Βέλγο ομόλογό του και υπουργό Εξωτερικού Εμπορίου Τεό Φράνκεν στην Άγκυρα, όπου συζητήθηκαν διμερή και περιφερειακά ζητήματα ασφάλειας και οι δυνατότητες συνεργασίας στην αμυντική βιομηχανία. Οι δύο πλευρές υπέγραψαν επιστολή προθέσεων και μια δέσμη αμυντικών συμφωνιών, επιβεβαιώνοντας αμοιβαία βούληση για εμβάθυνση της συνεργασίας, με το Βέλγιο να εκφράζει ανοιχτά ενδιαφέρον ακόμα και για προμήθεια τουρκικών drones, υπό την προϋπόθεση τήρησης των ευρωπαϊκών κανόνων προμηθειών.
Π.Κ.
